Καθώς οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών CO₂ από αυτοκίνητα και van έως το 2030 και το 2035 φαίνεται… να απομακρύνονται, η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) καλεί για μια πιο ρεαλιστική και ευέλικτη στρατηγική.
Η προσέγγιση αυτή, όπως επισημαίνει, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα επιβατικά και επαγγελματικά οχήματα και να στηρίζει μια ανταγωνιστική, προσανατολισμένη στον καταναλωτή μετάβαση προς την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών.
Σύμφωνα με την ACEA, ο σημερινός ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων (BEV) δείχνει ότι οι στόχοι για το 2030 και το 2035 δεν είναι πλέον ρεαλιστικοί. Αν και οι κατασκευαστές παραμένουν δεσμευμένοι στον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050, ο δρόμος προς την πλήρη ηλεκτροκίνηση αποδεικνύεται πιο σύνθετος στην πράξη.
Οι υποδομές φόρτισης, τα οικονομικά κίνητρα, η ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας των μπαταριών και η ζήτηση από τους καταναλωτές δεν συμβαδίζουν με τον ρυθμό που απαιτεί ο στόχος για 100% οχήματα μηδενικών εκπομπών, παρότι η γκάμα των ηλεκτρικών μοντέλων διευρύνεται συνεχώς.
Η αποκλειστική επικέντρωση στα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα ενδέχεται, σύμφωνα με την ACEA, να πλήξει την ευρωπαϊκή βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία.
Η ΕΕ βρίσκεται ακόμη στα πρώτα στάδια δημιουργίας δικής της αλυσίδας αξίας για μπαταρίες, ενώ η περιορισμένη ζήτηση καθιστά δύσκολη την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, με συνέπειες για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στον τομέα των van, όπου οι πωλήσεις ηλεκτρικών μοντέλων στις βασικές ευρωπαϊκές αγορές παραμένουν χαμηλές, καθιστώντας δυσπρόσιτο ακόμη και τον στόχο μείωσης των εκπομπών κατά 15% έως το 2025.
Η ACEA προειδοποιεί ότι η βεβιασμένη μετάβαση προς αποκλειστικά ηλεκτρικές επιλογές, χωρίς την ύπαρξη των κατάλληλων συνθηκών, μπορεί να οδηγήσει τους καταναλωτές να διατηρούν τα παλαιότερα οχήματά τους για μεγαλύτερο διάστημα, αυξάνοντας έτσι τις συνολικές εκπομπές.
Η ACEA προτείνει μια πιο πρακτική και ισορροπημένη προσέγγιση για το πλαίσιο μετά το 2035, βασισμένη σε τρεις άξονες:
- Ενίσχυση των συνθηκών για τον εξηλεκτρισμό. Η αναθεώρηση των κανονισμών εκπομπών CO₂ από μόνη της δεν επαρκεί για την απανθρακοποίηση των μεταφορών. Απαιτούνται σαφέστεροι στόχοι για τις υποδομές φόρτισης, επενδύσεις στα δίκτυα ενέργειας, κανονιστικές μεταρρυθμίσεις για την ενσωμάτωση των οχημάτων στο δίκτυο (vehicle-to-grid) και σταθερά κίνητρα για την τόνωση της ζήτησης.
- Σύνδεση των στόχων με την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας. Η ACEA υποστηρίζει μια «τριπλή προσέγγιση» με διαφοροποιημένες πολιτικές για κάθε κατηγορία οχημάτων – επιβατικά, van και βαρέα οχήματα. Ειδικά τα van, τα οποία λειτουργούν υπό διαφορετικές συνθήκες χρήσης από τα επιβατικά, χρειάζονται ξεχωριστό πλαίσιο ρυθμίσεων.
- Τεχνολογική ουδετερότητα. Η επίτευξη των στόχων απαιτεί στήριξη όλων των βιώσιμων τεχνολογιών κίνησης, όπως τα plug-in υβριδικά, τα οχήματα με επαυξημένη αυτονομία και οι κυψέλες καυσίμου υδρογόνου.
Οι υπόλοιπες εκπομπές από το μικρό ποσοστό μη ηλεκτρικών οχημάτων μπορούν, σύμφωνα με την ACEA, να αντισταθμιστούν μέσω της ανανέωσης του στόλου, της χρήσης υλικών χαμηλών εκπομπών άνθρακα ή ανακυκλωμένων υλικών, της αξιοποίησης απανθρακοποιημένων καυσίμων ή με μέτρα δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα.
