Κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης συνεδρίασης του UITP Policy Board, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στο μέλλον του τομέα των δημόσιων μεταφορών: από την υλοποίηση των συστημάτων μεταφορών του αύριο, έως την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών με παράλληλη διασφάλιση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας.
Επιμέλεια: Μ. Δημητρίου
Η συνάντηση φιλοξενήθηκε από τη Metro Istanbul και τον Δήμο Κωνσταντινούπολης (İstanbul Büyükşehir Belediyesi – İBB) και διήρκεσε δύο ημέρες (5-6 Νοεμβρίου), με στρατηγικές συζητήσεις πάνω σε κρίσιμα θέματα.
Επιτυχής υλοποίηση μεγάλων έργων
Η δημιουργία του συστήματος δημόσιων μεταφορών του μέλλοντος απαιτεί την επιτυχή ολοκλήρωση μεγάλων και σύνθετων έργων – μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον κλάδο.
Οι συζητήσεις του Policy Board βασίστηκαν στην εμπειρία των μελών του UITP και ανέδειξαν κοινούς παράγοντες επιτυχίας:
Εμπιστοσύνη και συνεργασία μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων. Μια σωστά σχεδιασμένη στρατηγική προμηθειών και η διαβούλευση με πολίτες και ενδιαφερόμενους ενισχύουν αυτή τη συνεργασία.
Συνεργασίες σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων επαγγελματικών ενώσεων που μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση νομικών πλαισίων, ειδικά για έργα που περιλαμβάνουν απαλλοτριώσεις γης.
Επαρκής διοικητική ικανότητα των δημόσιων οργανισμών, ώστε να ηγούνται αποτελεσματικά τέτοιων έργων, αντιμετωπίζοντας παράλληλα ελλείψεις προσωπικού και δεξιοτήτων.
Πλήρης εκτίμηση του κόστους κύκλου ζωής, καθώς τα έξοδα υπερβαίνουν την κατασκευή και περιλαμβάνουν λειτουργικά και συντηρητικά κόστη μακροπρόθεσμα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Société des Grands Projets παρουσίασε το Grand Paris Express, αναδεικνύοντας προκλήσεις και διδάγματα από την ανάπτυξη του μεγάλου αυτού έργου που θα ενισχύσει σημαντικά τις μεταφορές στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού.
Παγκόσμια Ημέρα Δημόσιων Μεταφορών
Το Policy Board ενημερώθηκε επίσης για τις προετοιμασίες της Παγκόσμιας Ημέρας Δημόσιων Μεταφορών, που θα πραγματοποιηθεί στις 17 Απριλίου 2026, υπό το σύνθημα «Μία ημέρα και εκατομμύρια διαδρομές».
Η νέα αυτή πρωτοβουλία της UITP θα αποτελέσει παγκόσμιο εορτασμό του κρίσιμου ρόλου που διαδραματίζουν οι δημόσιες μεταφορές στη ζωή και στις πόλεις μας, ενθαρρύνοντας τους φορείς να αναδείξουν τη δύναμη του τομέα στην εξυπηρέτηση και τη σύνδεση ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.
Ανάπτυξη της αυτοματοποιημένης κινητικότητας
Το μέλλον των μεταφορών συνδέεται άμεσα με τις νέες τεχνολογίες. Ο τομέας των δημόσιων μεταφορών βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μετάβασης από την τεχνολογική ανάπτυξη στη μαζική εφαρμογή αυτοματοποιημένων υπηρεσιών κινητικότητας.
Τα αυτοματοποιημένα οχήματα (AVs), όταν ενσωματωθούν στα υπάρχοντα δίκτυα, μπορούν να επεκτείνουν την κάλυψη και να προσελκύσουν νέους χρήστες, μειώνοντας την εξάρτηση από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα και καλύπτοντας τις «τελευταίες αποστάσεις» σύνδεσης με τα βασικά μέσα μεταφοράς.
Για να επιτευχθεί αυτό:
- Απαιτείται κλιμάκωση των υπηρεσιών, με ευρείες εφαρμογές που θα καθιστούν βιώσιμη την επιχειρηματική δραστηριότητα.
- Χρειάζεται σαφές και ευέλικτο ρυθμιστικό πλαίσιο που να διευκολύνει τη δοκιμή και την εφαρμογή.
- Είναι απαραίτητη φιλόδοξη χρηματοδότηση, με στόχο την ανάπτυξη οχημάτων επιπέδου αυτονομίας 4, που λειτουργούν χωρίς οδηγούς ή επιτηρητές ασφαλείας.
Η UITP αναμένεται να δημοσιεύσει νέα μελέτη για την ενσωμάτωση των αυτοματοποιημένων υπηρεσιών στις δημόσιες μεταφορές, αναλύοντας τρόπους για την αύξηση της προσβασιμότητας και την επιτάχυνση της καινοτομίας.
Δημιουργία ανθεκτικών και ασφαλών δικτύων
Η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον βασική ευθύνη των οργανισμών δημόσιων μεταφορών, καθώς σχετίζεται άμεσα με τη συνέχεια των υπηρεσιών, την ασφάλεια και τη φήμη τους.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι κυβερνοεπιθέσεις στον τομέα έχουν αυξηθεί σε συχνότητα, πολυπλοκότητα και αντίκτυπο, προκαλώντας από προσωρινές διακοπές λειτουργίας έως διαρροές δεδομένων και οικονομικές απώλειες εκατομμυρίων ευρώ.
Η UITP τονίζει την ανάγκη για ολοκληρωμένη διακυβέρνηση κυβερνοασφάλειας, που υπερβαίνει την απλή «τεχνική προστασία» και στοχεύει στη συνολική ανθεκτικότητα.
Ωστόσο, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί σοβαρό πρόβλημα: σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το 2024 υπήρχε έλλειμμα σχεδόν 4 εκατομμυρίων ειδικών, το οποίο ενδέχεται να φτάσει τα 85 εκατομμύρια έως το 2030.
Η προσεχής δημοσίευση της UITP θα παρουσιάσει ένα στρατηγικό πλαίσιο ενίσχυσης της κυβερνοανθεκτικότητας στους οργανισμούς μεταφορών, με ολιστική και δυναμική προσέγγιση.
Υψηλής ποιότητας υπηρεσίες και ολοκληρωμένα δίκτυα
Το Policy Board συζήτησε επίσης τρόπους διασφάλισης της ποιότητας των υπηρεσιών, η οποία παραμένει θεμελιώδης προτεραιότητα για τις αρχές μεταφορών.
Η επερχόμενη έκδοση της UITP παρουσιάζει ένα πλαίσιο βασικών παραμέτρων ποιότητας, βασισμένο σε διεθνή παραδείγματα, και αναλύει τους παράγοντες επιτυχίας για την παροχή, τη μέτρηση και τη βελτίωση βιώσιμων λύσεων κινητικότητας.
Η έκθεση εξετάζει, επίσης, τη διακυβέρνηση και τον συντονισμό μεταξύ φορέων, εστιάζοντας στις πολιτικές που καθορίζουν την αποδοτικότητα των συστημάτων και τη συνολική εμπειρία των χρηστών.
Ανθεκτικότητα σε συνθήκες αβεβαιότητας
Σε έναν κόσμο αυξανόμενης αστάθειας, η ανθεκτικότητα καθίσταται απαραίτητη. Οι δημόσιες μεταφορές οφείλουν να είναι προετοιμασμένες για απρόβλεπτες διακοπές λειτουργίας — είτε προέρχονται από κυβερνοεπιθέσεις, είτε από διαταραχές εφοδιαστικής αλυσίδας, ακραία καιρικά φαινόμενα ή διακοπές ρεύματος.
Η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, η συνεργασία με τον ενεργειακό τομέα και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης αποτελούν κλειδιά για τη διασφάλιση ενός ανθεκτικού συστήματος μεταφορών.
Η οικοδόμηση ανθεκτικότητας πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα, με τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου και ενσωμάτωση των κρίσιμων υπηρεσιών μεταφορών σε κάθε σχέδιο διαχείρισης κρίσεων.
Ο ρόλος του Policy Board
Το UITP Policy Board συνεδριάζει δύο φορές τον χρόνο, συζητώντας τις σημαντικότερες προκλήσεις του τομέα και ανταλλάσσοντας ιδέες για το μέλλον.
Από την υλοποίηση έργων έως την ενσωμάτωση αυτοματοποιημένης κινητικότητας, οι συζητήσεις αυτού του φόρουμ οδηγούν σε συγκεκριμένες στρατηγικές που στηρίζουν την πρόοδο και την ανθεκτικότητα ολόκληρου του τομέα των δημόσιων μεταφορών.
Στην ενότητα «The State of Public Transport», η UITP αποτυπώνει συνολικά την τρέχουσα κατάσταση του κλάδου και τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του μέλλοντος.
