Οι διευθύνοντες σύμβουλοι ευρωπαϊκών σιδηροδρομικών εταιρειών εμπορευματικών μεταφορών συναντήθηκαν στην Κοπεγχάγη με υψηλόβαθμους εκπροσώπους των δανικών αρχών, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της σιδηροδρομικής βιομηχανίας σε μια διήμερη στρατηγική συνάντηση, που φιλοξενήθηκε από τη DB Cargo και οργανώθηκε από την Κοινότητα Ευρωπαϊκών Σιδηροδρόμων και Εταιρειών Υποδομής (CER) και τη Διεθνή Ένωση Σιδηροδρόμων (UIC).
Επιμέλεια: Μ. Δημητρίου
Η εκδήλωση, υπό την αιγίδα του Δανού βουλευτή Thomas Jensen και με τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Μεταφορών της Δανίας Jacob Heinsen, συγκέντρωσε 70 συμμετέχοντες για να συζητήσουν το μέλλον των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και τον κρίσιμο ρόλο τους στην ευρωπαϊκή οικονομία, ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια.
Η στρατιωτική κινητικότητα ως στρατηγική προτεραιότητα
Ο σιδηρόδρομος παίζει ουσιαστικό ρόλο στις στρατιωτικές μεταφορές και την επιχειρησιακή ετοιμότητα έως το 2030, όπως αναγνωρίζεται στο νεοϋιοθετημένο πακέτο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη στρατιωτική κινητικότητα. Οι CEOs χαιρέτισαν την ανακοίνωση ως ορόσημο για την πολιτικο-στρατιωτική συνεργασία.
Η συζήτησή τους με εκπροσώπους του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης επικεντρώθηκε στην ανάγκη για ανθεκτικές σιδηροδρομικές υποδομές, καλύτερες συνδέσεις με λιμάνια και τερματικούς σταθμούς, επαρκές τροχαίο υλικό για εξασφάλιση χωρητικότητας, ανθεκτικότητας και ετοιμότητας για ανάκαμψη, καθώς και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.
Όλες οι πλευρές συμφώνησαν στη σημασία συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών.
Ενισχυμένες υπηρεσίες σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών
Με τη συμμετοχή οργανισμών όπως η CLECAT και το Cefic, η συνάντηση αποτέλεσε πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ των CEOs και βασικών βιομηχανικών κλάδων που εξαρτώνται από τις σιδηροδρομικές μεταφορές, όπως τα χημικά, ο χάλυβας και το χαρτί.
Όπως υπογραμμίστηκε και στην έκθεση Draghi για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, είναι απαραίτητο να διατηρηθούν οι υπηρεσίες σιδηροδρομικού φορτίου, κρίσιμες για αυτούς τους τομείς, οι οποίοι ωστόσο αντιμετωπίζουν αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις. Ορισμένα τμήματα, όπως οι υπηρεσίες μεμονωμένων βαγονιών (single wagon load), βρίσκονται υπό αυξανόμενη απειλή.
Οι εταιρείες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στην καινοτομία, επισημαίνοντας την πρόοδο στην ψηφιοποίηση και την τεχνολογική αναβάθμιση, όπως η Ψηφιακή Αυτόματη Σύζευξη (DAC), η οποία δοκιμάζεται σε πραγματικές συνθήκες μέσω του έργου PioDAC.
Κάλεσαν τους φορείς λήψης αποφάσεων να εξετάσουν σε μεγαλύτερο βάθος τις προκλήσεις και ευκαιρίες για την ενίσχυση των σιδηροδρομικών μεταφορών προς όφελος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, του εμπορίου και της ασφάλειας.
Δημοσκόπηση δείχνει ισχυρή δημόσια υποστήριξη για τις διατροπικές σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές
Μια πρόσφατη πανευρωπαϊκή δημοσκόπηση, που παρουσιάστηκε στη συνάντηση, αποκαλύπτει ισχυρή υποστήριξη για τον σιδηρόδρομο ως ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας. Από τους 5.400 πολίτες που συμμετείχαν σε όλα τα κράτη-μέλη:
- λιγότεροι από τους μισούς γνώριζαν ότι η πλειονότητα των αγαθών (78%) μεταφέρεται οδικώς,
- σχεδόν το ένα τρίτο πιστεύει ότι το εμπόριο κατανέμεται ισομερώς μεταξύ οδικού και σιδηροδρομικού τομέα.
Ωστόσο, 97% συμφωνούν ότι χρειάζονται βελτιώσεις, κυρίως:
- μείωση ρύπανσης (32%),
- αποσυμφόρηση οδικού δικτύου (28%),
- ενίσχυση της ασφάλειας (20%).
Η πλειονότητα επιθυμεί ισχυρότερη συνεργασία μεταξύ σιδηροδρόμου μεγάλων αποστάσεων και οδικών μεταφορών τελευταίου μιλίου, καθώς και αύξηση της χωρητικότητας του σιδηροδρομικού συστήματος για βιώσιμες μεταφορές. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι, τη στιγμή που η ΕΕ εξετάζει τη διασυνοριακή κυκλοφορία μεγαλύτερων και βαρύτερων φορτηγών στο πλαίσιο της αναθεώρησης της Οδηγίας για τα βάρη και τις διαστάσεις, μόλις 2% των ερωτηθέντων υποστηρίζει αυτή τη λύση.
Ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας
Για την επίτευξη ισχυρότερης διατροπικότητας, οι εταιρείες σιδηροδρομικού φορτίου συνεργάζονται στενά με τους διαχειριστές υποδομής, συμπεριλαμβανομένων λιμένων και χερσαίων συνδέσεων. Εκπρόσωποι όπως η ESPO και η Feport συμφώνησαν στη σημασία αποτελεσματικών διασυνδέσεων και συζήτησαν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις μελλοντικές πολιτικές.
Η επικείμενη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Λιμάνια θεωρήθηκε ως βασική ευκαιρία για ενίσχυση των συνδέσεων λιμανιών–σιδηροδρόμου, μειώνοντας την πίεση στο οδικό δίκτυο και στηρίζοντας τον στόχο της ΕΕ για μεταφορική μετατόπιση προς πιο βιώσιμα μέσα.
Γιατί ο σιδηρόδρομος έχει σημασία
- Ο σιδηρόδρομος είναι 9 φορές πιο αποδοτικός σε CO₂ και 7 φορές πιο ενεργειακά αποδοτικός από τις οδικές μεταφορές.
- Ένας μηχανοδηγός μπορεί να αντικαταστήσει έως και 40 οδηγούς φορτηγών, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της σοβαρής έλλειψης οδηγών στην Ευρώπη.
- Ο σιδηρόδρομος χρησιμοποιεί χαμηλών εκπομπών ενέργεια που παράγεται εντός της ΕΕ, με ολοένα μεγαλύτερη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών.
- Η ευρωπαϊκή σιδηροδρομική βιομηχανία αποτελεί παγκόσμιο σημείο αναφοράς και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική αυτονομία της ΕΕ.
Οι δηλώσεις
Alberto Mazzola, Εκτελεστικός Διευθυντής CER
«Η ετήσια αυτή συνάντηση των CEOs έδωσε για ακόμη μία φορά μια μοναδική ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον ρόλο των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, το εμπόριο και την άμυνα. Είναι ξεκάθαρο ότι η ενίσχυση των διασυνδέσεων με τα λιμάνια της ΕΕ αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα, ιδίως για τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας. Ενθαρρυνόμαστε από τη μεγάλη δημόσια υποστήριξη για διατροπικές μεταφορές και αυξημένη χωρητικότητα του σιδηροδρομικού δικτύου.»
François Davenne, Γενικός Διευθυντής UIC
«Η σημερινή συνάντηση σηματοδοτεί μια κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη: ο σιδηρόδρομος δεν είναι πλέον υποστηρικτικός παράγοντας, αλλά στρατηγικό εργαλείο. Με την προώθηση του ERTMS, την ανάπτυξη του FRMCS και την επιτάχυνση της Ψηφιακής Αυτόματης Σύζευξης, θέτουμε τα θεμέλια ενός πραγματικά διαλειτουργικού και ανθεκτικού δικτύου. Η DAC ειδικότερα αποτελεί ένα αποφασιστικό άλμα προς ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα εμπορευματικών μεταφορών.»
