Ως σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση του ανταγωνισμού με βάση την ποιότητα αξιολογεί η Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών (IRU) την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον νέο Κανονισμό περί δημόσιων συμβάσεων.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις, ώστε να διασφαλιστούν δίκαιοι και ανταγωνιστικοί όροι για τις επιχειρήσεις οδικών μεταφορών.
Η πρόταση προβλέπει την αντικατάσταση των τριών ευρωπαϊκών οδηγιών του 2014 από έναν ενιαίο Κανονισμό, ο οποίος θα εφαρμόζεται άμεσα στα κράτη-μέλη. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει απλούστευση των διαδικασιών, περιορισμό του διοικητικού φόρτου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη μείωση της επαναλαμβανόμενης γραφειοκρατίας.
Βασική αλλαγή αποτελεί η πρόβλεψη ότι οι συμβάσεις θα ανατίθενται, κατά κανόνα, με βάση τη βέλτιστη σχέση τιμής και ποιότητας και όχι αποκλειστικά τη χαμηλότερη προσφορά.
Προβλέπονται ελάχιστοι συντελεστές στάθμισης για ποιοτικά χαρακτηριστικά, όπως τα περιβαλλοντικά κριτήρια και η κοινωνική υπευθυνότητα, ενώ ενισχύονται οι ασφαλιστικές δικλίδες απέναντι στις ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές.
«Η Επιτροπή έχει κινηθεί σωστά σε αρκετά σημαντικά ζητήματα. Η προτεραιότητα στην ποιότητα, η απλούστευση των διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας μπορούν να καταστήσουν τις δημόσιες συμβάσεις δικαιότερες και περισσότερο προσβάσιμες», ανέφερε η διευθύντρια της IRU για την ΕΕ, Ραλούκα Μαριάν.
Η συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αναμένεται να διευκολυνθεί μέσω της δυνατότητας διαίρεσης των συμβάσεων σε επιμέρους τμήματα και της χρήσης υπεργολαβιών. Ωστόσο, δεν θα επιτρέπεται η υπεργολαβική ανάθεση του συνόλου μιας σύμβασης.
Η πρόταση εισάγει, επίσης, ένα πλαίσιο «ευρωπαϊκής προτίμησης», το οποίο θα επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές να ευνοούν αγαθά ευρωπαϊκής προέλευσης, μεταξύ άλλων με τον καθορισμό ελάχιστων απαιτήσεων προέλευσης. Για τον σχετικό έλεγχο προβλέπεται η διάθεση δωρεάν ψηφιακού εργαλείου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η IRU υποστηρίζει την προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ζητεί όμως να διασφαλιστεί ότι οι συγκεκριμένοι όροι, όταν εφαρμόζονται στις υπηρεσίες μεταφορών, δεν θα μεταφέρουν στους μεταφορείς δυσανάλογους κινδύνους και ευθύνες για παράγοντες που βρίσκονται εκτός του ελέγχου τους.
Επιφυλάξεις διατυπώνονται και για τη δυνατότητα των δημόσιων φορέων να αναθέτουν, υπό προϋποθέσεις, συμβάσεις σε ελεγχόμενες από τους ίδιους οντότητες χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία.
Η IRU ζητεί οι σχετικές εξαιρέσεις να ορίζονται αυστηρά, να αιτιολογούνται και να επανεξετάζονται τακτικά, ώστε να μην περιορίζονται η διαφάνεια και η πρόσβαση των ιδιωτικών επιχειρήσεων στις δημόσιες συμβάσεις.
Θετικά αξιολογείται, τέλος, η πρόβλεψη μηχανισμών αναπροσαρμογής των οικονομικών όρων μιας σύμβασης σε περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών, έκτακτων αναγκών ή κρίσεων.
Η νομοθετική πρόταση θα συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ, πριν από την οριστικοποίηση του νέου Κανονισμού.
