Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έχει προγραμματίσει και υλοποιεί κρίσιμες παρεμβάσεις σε λιμένες, αξιοποιώντας ενωσιακούς πόρους από τα χρηματοδοτικά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ως προς την ωρίμανση και υλοποίηση των παρεμβάσεων –στο πλαίσιο μίας ολιστικής λιμενικής πολιτικής-, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής είναι πλέον φορέας υλοποίησης των έργων, καθώς με την έκδοση του π.δ. 77/2023 (Α΄130), η Διεύθυνση Λιμενικών Υποδομών (Δ 20) μεταφέρθηκε από τη Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στη Γενική Γραμματεία Ναυτιλίας και Λιμένων του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ως σύνολο αρμοδιοτήτων.
Στις περιπτώσεις των έργων που έχουν ενταχθεί στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Στρατηγικής Σημασίας, η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του ΤΑΙΠΕΔ αναλαμβάνει, βάσει του άρ.130 ΤΟΥ ν. 4799/2021, ως φορέας ωρίμανσης και διενέργειας της διαγωνιστικής διαδικασίας, κατόπιν σύναψης προγραμματικής σύμβασης με το ΥΝΑΝΠ.
Ειδικότερα:
-Στο ΕΣΠΑ 2021-2027 έχουν εξασφαλιστεί πάνω από 180 εκατομμύρια ευρώ για παρεμβάσεις με στόχο τη συνδεσιμότητα και προσβασιμότητα των νησιών με την ενίσχυση της ασφάλειας των λιμένων και την εξυπηρέτηση της ακτοπλοΐας.
-Στο Τομεακό Πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027» περιλαμβάνεται δράση που αφορά στην ανάπτυξη νησιωτικών λιμενικών υποδομών και αφορά σε κρίσιμες παρεμβάσεις σε πάνω από 30 λιμένες (εκτός του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών), από τα Διαπόντια Νησιά έως το Καστελόριζο και από τη Γαύδο έως τη Σαμοθράκη και συνδέονται με την αναβάθμιση της ασφάλειας και της ποιότητας της ακτοπλοΐας.
-Παράλληλα από το ίδιο πρόγραμμα, έχουν εξασφαλιστεί 47 εκατομμύρια ευρώ σε λιμένες, με υποχρεώσεις που απορρέουν από την ενωσιακή νομοθεσία, σε θέματα ασφάλειας λιμενικών εγκαταστάσεων και ασφαλούς διέλευσης των συνόρων, ειδικότερα:
α) 22 εκ. ευρώ για την προσαρμογή των υπόχρεων λιμένων (εντός ΔΕΔ-Μ) στο διεθνή κώδικα ISPS,
β) 25 εκ. ευρώ για την υλοποίηση του Συστήματος Εισόδου-Εξόδου (ΣΕΕ) σε 19 λιμένες/ θαλάσσια Συνοριακά Σημεία Διέλευσης (ΣΣΔ) (Schengen).
-Στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, έχουν εξασφαλιστεί πάνω από 87 εκατομμύρια ευρώ, για παρεμβάσεις με στόχευση την αναβάθμιση περιφερειακών λιμένων. Η δράση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με αναγνωριστικό μέτρου 16975 στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» είναι επένδυση με στόχο τον εκσυγχρονισμό και βελτίωση της ανθεκτικότητας κύριων κλάδων οικονομίας. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν βελτιώσεις τωνλιμενικών υποδομών ώστε να δοθούν κίνητρα τουριστικής ανάπτυξης.
Ειδικά μετά την Αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής πρότεινε και επέτυχε την ένταξη τριών (3) νέων εμβληματικών έργων με αναπτυξιακό χαρακτήρα:
α) Εκβάθυνση διαύλου και λιμενολεκάνης λιμένα Στυλίδας – Επέκταση προβλήτα και κρηπιδωμάτων λιμένα Στυλίδας, προϋπολογισμού 10.000.000,00 € για την εξυπηρέτηση πλοίων μεγαλύτερου βυθίσματος τα οποία θα διακινούν περισσότερα εμπορεύματα, με αποτέλεσμα την προσέλκυση περισσότερων επενδύσεων.
β) Επιβατικός σταθμός λιμένα Σούδας. Ανέγερση νέου Σταθμού Επιβατών στο λιμένα της Σούδας προϋπολογισμού 12.915.840,00€ για την εξυπηρέτηση των επιβατών της ακτοπλοΐας και των επιβατών των κρουαζιερόπλοιων, η μελέτη προήλθε μετά από διεθνή αρχιτεκτονικό και το κτήριο οργανώνεται σε τρείς περιοχές συνθέτοντας ένα ενιαίο λειτουργικό σύστημα, σε καθολική ανάπτυξη με εσωτερική οργάνωση και εξυπηρετήσεις που παραπέμπουν σε αντίστοιχες διατάξεις αεροδρομίων (TERMINAL)
γ) Αναβάθμιση υποδομών λιμένος Αλεξανδρούπολης: Αποκατάσταση βαθών στη λιμενολεκάνη και στον δίαυλο ναυσιπλοΐας– Οδική σύνδεση με νέα Περιφερειακή Οδό. Στόχος του έργου είναι η αναβάθμιση των αναγκαίων υποδομών του λιμένος Αλεξανδρούπολης σύμφωνα με το εγκεκριμένο MasterPlan, οι οποίες συμβάλλουν ενεργά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του λιμένος και στην καθιέρωση του ως γεωστρατηγικού, ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων.
Τέλος, στο τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ ΥΝΑΝΠ), μεταξύ άλλων παρεμβάσεων που χρηματοδοτεί το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για την ανάπτυξη και αναβάθμιση λιμενικών υποδομών και έργων, εντάχθηκε ως εξαιρετικής σημασίας έργο η Αποκατάσταση Λειτουργικών Βαθών Λιμένα Βόλου μετά τις κακοκαιρίες «Daniel» & «Elias», προϋπολογισμού 9.942.254,93€ για την αποκατάσταση των προβλημάτων στον βυθό του λιμένα του Βόλου που έχουν προκύψει από τις πρόσφατες επανειλημμένες πλημμύρες στην περιοχή.
Ταυτόχρονα, το Υπουργείο προετοιμάζοντας την επόμενη ημέρα της πράσινης μετάβασης των λιμένων, με συνεργάτη το ΤΑΙΠΕΔ, υλοποιεί “Μελέτη Σκοπιμότητας για την Ηλεκτροδότηση Ελλιμενιζόμενων Πλοίων στους Ελληνικούς Λιμένες», ώστε να διασφαλιστεί ότι θα υλοποιηθούν τα προβλεπόμενα έως την 31η Ιανουαρίου 2029, σύμφωνα με τη σχετική ενωσιακή νομοθεσία στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «FITfor 55».
