Εντός Οκτωβρίου θα ξεκινήσει ο διαγωνισμός για την αναβάθμιση της γραμμής στο τμήμα «Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο», και ως το τέλος του έτους θα προχωρήσουν τα απαραίτητα έργα αναβάθμισης για την ενίσχυση των συνδέσεων με τα Βαλκάνια, σύμφωνα με όσα είπε ο Διευθύνων Σύμβουλος της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ», Χρήστος Παληός, στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2026, που λαμβάνει χώρα 29 και 30 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών – Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο.
Παράλληλα, σύντομα αναμένεται η δρομολόγηση των νέων τρένων από τη Hellenic Train, όπως περιέγραψε ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, Roberto Rinaudo.
Στο πλαίσιο της συζήτησης, υπό τη θεματική «Ελληνικός σιδηρόδρομος: Η ανάκτηση της αξιοπιστίας, το κεντρικό ζητούμενο», οι συμμετέχοντες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση του επιπέδου ασφαλείας, μετά την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης του βασικού άξονα, καθώς και στην αξία της έλευσης νέων συρμών που θα ενισχύσουν τα δρομολόγια.
Μ. Χρυσομάλλης, ΡΑΣ: Υπόθεση όλων η αξιοπιστία και η ασφάλεια του ελληνικού σιδηροδρόμου
Την ύπαρξη των προϋποθέσεων για τη μετάβαση του ελληνικού σιδηροδρόμου σε μια νέα εποχή, μετά από μία δύσκολη περίοδο, αναγνώρισε ο Μιχαήλ Χρυσομάλλης, Αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).
Σε αυτό το πλαίσιο, τόνισε ότι «η αξιοπιστία και η ασφάλεια του σιδηροδρόμου είναι δουλειά όλων των φορέων που συμμετέχουν στο σύστημα». Όπως εξήγησε, έχει ξεκαθαρίσει -σε επίπεδο τόσο θεσμικό, όσο και πρακτικό- η μέχρι πρότινος «θολή εικόνα» ως προς τον ρόλο και τις αρμοδιότητες της ΡΑΣ.
«Το σύστημα έχει βρει τον βηματισμό του», είπε χαρακτηριστικά και διευκρίνισε ότι η ΡΑΣ δεν έχει την ευθύνη της ασφάλειας, αλλά έχει εποπτικό και ελεγκτικό ρόλο, παρεμβαίνοντας στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Ο κ. Χρυσομάλλης αναγνώρισε ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών στον σιδηρόδρομο κλονίστηκε μετά το δυστύχημα των Τεμπών, αν και ως μέσο μεταφοράς δεν απολάμβανε διαχρονικά υψηλή δημοφιλία.
Εξέφρασε την ελπίδα ότι ως το τέλος του έτους μπορούν να έχουν ολοκληρωθεί οι εγκρίσεις του συστήματος ETCS εκ μέρους της ΡΑΣ, έτσι ώστε να τεθεί σε λειτουργία από τον διαχειριστή υποδομής. Σύμφωνα με τον ίδιο, σε συνδυασμό με τα έργα αναβάθμισης των υποδομών και την έλευση νέων τρένων εντός του 2027, τα οποία είναι ήδη σε φάση έγκρισης θέσης στην αγορά, γίνονται σημαντικά βήματα μπροστά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο πενταετές σχέδιο διαχείρισης ασφάλειας του σιδηροδρόμου, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι είναι «έτη φωτός μπροστά», συγκριτικά με τις μέχρι πρότινος πρακτικές. Επί του παρόντος, αξιολογείται σε συνεργασία με τον διαχειριστή υποδομής και περιλαμβάνει 41 νέες διαδικασίες, με στόχο την εμπέδωση μιας νέας κουλτούρας ασφάλειας σε ολόκληρο το σύστημα.
Χρ. Παληός, Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ: Σε νέα εποχή ο σιδηρόδρομος – Προτεραιότητα οι διασυνοριακές συνδέσεις
Στην πρόοδο που έχει συντελεστεί στον ελληνικό σιδηρόδρομο αναφέρθηκε ο Χρήστος Παληός, Διευθύνων Σύμβουλος της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ» και παρουσίασε το επενδυτικό πλάνο της εταιρείας, με πρώτο νέο βήμα τη προκήρυξη εντός Οκτωβρίου του τμήματος Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο, ενώ ως το τέλος του έτους θα ακολουθήσουν τα έργα αναβάθμισης και των υπόλοιπων διασυνοριακών συνδέσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην εμπέδωση μία νέας κουλτούρας ασφάλειας στη «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», η οποία συμπλήρωσε τον πρώτο χρόνο λειτουργίας ως μία ενιαία εταιρεία. «Με το νέο οργανόγραμμα, δημιουργήσαμε Γενική Διεύθυνση Ασφάλειας και Διαλειτουργικότητας», επισήμανε και πρόσθεσε ότι από τον Μάιο εφαρμόζεται ένα νέο αναθεωρημένο σχέδιο διαχείρισης ασφαλείας, με συγκεκριμένες διαδικασίες, υπεύθυνο αναφοράς για κάθε πιθανό κίνδυνο και μηχανισμό ελέγχου.
Στο πεδίο το μετασχηματισμού, στάθηκε στη συνεργασία με τη Deutsche Bahn για την αναδιοργάνωση των διαδικασιών και τεχνολογική αναβάθμιση του οργανισμού, με τα πρώτα στελέχη να εγκαθίστανται στον οργανισμό την ερχόμενη εβδομάδα.
Αναφερόμενος στην εμπρόθεσμη ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης της Θεσσαλίας, σημείωσε πως πλέον η κυκλοφορία στον άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης γίνεται με τηλεδιοίκηση και σηματοδότηση, και ελέγχεται από πέντε κέντρα ελέγχου σε Κόρινθο, Αθήνα, Λιανοκλάδι, Λάρισα, Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, υπάρχει εικόνα της κίνησης σε όλες τις σήραγγες μέσω τεσσάρων κέντρων ελέγχου σηράγγων.
Επιπλέον, ειδική αναφορά έκανε στο σύστημα railway.gov.gr, χαρακτηρίζοντάς το ως μία επιπλέον δικλείδα ασφαλείας. «Η μεγάλη αξία αυτής της ελληνικής πρωτοβουλίας είναι πως η πλατφόρμα είναι διαθέσιμη και ανοιχτή στο κοινό, που μπορεί να δει την κίνηση των τρένων από το κινητό του», επισήμανε.
Όπως υποστήριξε, «σήμερα το επίπεδο ασφαλείας στον ελληνικό σιδηρόδρομο είναι το υψηλότερο των τελευταίων δεκαετιών».
Ως προς το πλάνο έργων της «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος», όπως απαρίθμησε, έχει εγκατασταθεί από τον Ιούνιο σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση στον άξονα Θεσσαλονίκη – Ειδομένη, ενώ την ερχόμενη εβδομάδα αποσφραγίζονται οι οικονομικές προσφορές για το έργο του Δυτικού Προαστιακού Θεσσαλονίκης και τη σύνδεση του 6ου Προβλήτα της πόλης.
Επίσης, προανήγγειλε ότι εντός Οκτωβρίου θα προκηρυχθεί το τμήμα της νέας γραμμής Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο και μέχρι το τέλος τους χρόνου θα έχουν δημοπρατηθεί η αναβάθμιση της γραμμής από Μουριές μέχρι Προμαχώνα, το τμήμα ΣΚΑ – Οινόη, η ανάταξη των τμημάτων Λιόσια – Κιάτο και οι μελέτες για την ηλεκτροκίνηση στον άξονα Θεσσαλονίκη – Προμαχώνα.
Ειδική αναφορά έκανε στην τριμερή προγραμματική συμφωνία με την Βουλγαρία και τη Ρουμανία, ενημερώνοντας ότι στην πρόσκληση του Οκτωβρίου στο CEF και τη στρατιωτική κινητικότητα θα υποβληθούν από κοινού μελέτες για την αναβάθμιση του άξονα Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη.
Παράλληλα, ο οργανισμός αναμένεται να ενισχυθεί μέσω της προκήρυξης για 33 νέα υψηλόβαθμα στελέχη, εκ των οποίων οι πρώτοι έχουν ήδη αναλάβει καθήκοντα. Πρόκειται για Έλληνες με εμπειρία σε εταιρείες υποδομής και διαχειριστές διεθνώς.
«Για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες προχωράμε στην προκήρυξη και την πρόσληψη 582 νέων στελεχών στην εταιρεία, προσλήψεις, που εγκρίνονται σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο», προσέθεσε ο κ. Παληός.
Σχετικά με την εκπαίδευση, όπως είπε, το Εκπαιδευτικό Κέντρο του ΟΣΕ στο Ρέντη ανακαινίζεται αυτή την περίοδο και έχει ήδη συμβασιοποιηθεί η προμήθεια 14 νέων προσομοιωτών. Εν τω μεταξύ, έχει ήδη ολοκληρωθεί ένας κύκλος 1.000 ωρών εκπαίδευσης σε όλο το προσωπικό, ενώ 100 στελέχη έχουν παρακολουθήσει τουλάχιστον ένα σεμινάριο του ERA.
R. Rinaudo, Hellenic Train: Επενδύσεις για την ενίσχυση της αξιοπιστίας – Το πλάνο για τα νέα τρένα
Από την πλευρά του, ο Roberto Rinaudo, Διευθύνων Σύμβουλος της Hellenic Train, ανέφερε ότι ο ελληνικός σιδηρόδρομος βρίσκεται σε φάση βαθιάς μεταρρύθμισης. Όπως εξήγησε, η εταιρεία έχει προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας των υπηρεσιών της, ενώ στον στόλο της έχουν προστεθεί δύο υβριδικά τρένα Hitachi Blues IC (HTR 412), τα οποία πρόκειται να τεθούν σύντομα σε κυκλοφορία.
Ο κ. Rinaudo τόνισε ότι η Hellenic Train επενδύει σημαντικά στο ανθρώπινο δυναμικό της, με στόχο τη βέλτιστη διαχείριση τόσο της σιδηροδρομικής λειτουργίας όσο και της εξυπηρέτησης των επιβατών. Παράλληλα, όπως είπε, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας του επιβάτη πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι.
Όπως υπογράμμισε, βασικές προτεραιότητες για την εταιρεία αποτελούν η ασφάλεια, η αξιοπιστία, η ταχύτητα και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών εντός των τρένων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ψηφιοποίηση. «Έχουν γίνει πολλά βήματα προς το καλύτερο και γι’ αυτό είμαστε πολύ χαρούμενοι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ειδικότερα, ο κ. Rinaudo αναφέρθηκε στην επένδυση ύψους 308 εκατ. ευρώ για την προμήθεια 23 νέων συρμών Coradia Stream, εκ των οποίων 12 προορίζονται για τη γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη, ενώ οι υπόλοιποι για προαστιακές υπηρεσίες. Όπως σημείωσε, το σύνολο των στοιχείων έχουν υποβληθεί στον ERA και αναμένεται να ξεκινήσει η σταδιακή παράδοσή τους εντός του 2027.
Αναφερόμενος στα δύο υβριδικά τρένα Hitachi Blues IC, τα οποία έχουν ήδη φτάσει στην Ελλάδα, έκανε λόγο για τεχνολογία αιχμής, η οποία εξασφαλίζει εξοικονόμηση καυσίμου κατά 50%, προσφέροντας παράλληλα υψηλό επίπεδο άνεσης στους επιβάτες. Όπως είπε, οι σχετικές δοκιμές έχουν ολοκληρωθεί και θα τεθούν σε εμπορική λειτουργία αφού ληφθούν οι απαραίτητες εγκρίσεις.
Αντ. Παναγόπουλος, PEARL: Θετικές εξελίξεις στον σιδηρόδρομο – Στόχος οι 1.600 τόνοι ανά συρμό στα εμπορεύματα
Στη βελτίωση των υποδομών αλλά και στις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αναφέρθηκε ο Διευθύνων Σύμβουλος της PEARL, Αντώνιος Παναγόπουλος. Όπως επισήμανε, το 2026 καταγράφεται πρόοδος σε σχέση με το 2025, με τη σιδηροδρομική κυκλοφορία να συνεχίζεται απρόσκοπτα.
«Για εμάς που έχουμε στόχους εκτός Ελλάδας, μας ενδιαφέρει να μη σταματά το τρένο ποτέ», τόνισε χαρακτηριστικά, εντοπίζοντας πρόοδο και στα θέματα ασφάλειας και υποδομής.
Για έναν αξιόπιστο εμπορευματικό σιδηρόδρομο, τόνισε ότι απαιτείται επαρκής συχνότητα δρομολογίων, αλλά και δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου φορτίου ανά συρμό. Στόχος, όπως εξήγησε, πρέπει να είναι οι 1.600 τόνοι ανά συρμό, χωρίς τη μηχανή έλξης, με συνεχές δίκτυο που θα υποστηρίζει αξονικό φορτίο 22,5 τόνων.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στους διαδρόμους Πειραιάς–Αθήνα–Θεσσαλονίκη–Ειδομένη και Θεσσαλονίκη–Προμαχώνας, που συνδέουν τον ελληνικό σιδηρόδρομο με τις αγορές του εξωτερικού.
«Οι εξελίξεις στον σιδηρόδρομο επιτρέπουν να προχωρήσουμε. Θα πρέπει να υπάρχει μια συνέχεια στον σιδηρόδρομο», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι η πρόοδος των υποδομών θα επιτρέψει και την προμήθεια νέων μηχανών έλξης. «Αν συγκεντρώσουμε την προσοχή μας, μπορούμε να το πετύχουμε. Είμαι αισιόδοξος», κατέληξε.
Στ. Αρχοντάκης, VTG Rail Logistics Hellas: Εντός 2027 τα πρώτα βήματα για τη δημιουργία μικρής βάσης επισκευής και συντήρησης στη Θεσσαλονίκη
Τη δέσμευση της μητρικής VTG στην ελληνική αγορά μετά από σχεδόν δεκατρία χρόνια παρουσίας, επιβεβαίωσε ο Στέλιος Αρχοντάκης, Διευθύνων Σύμβουλος της VTG Rail Logistics Hellas. «Η Ελλάδα βρίσκεται στα στρατηγικά μας πλάνα και μάλιστα με μία οπτική προς τα Βαλκάνια, και τη δημιουργία ίσως μελλοντικά ενός κέντρου λειτουργίας, υποστηρικτικό προς τις όμορες χώρες», ανέφερε.
Ο κ. Αρχοντάκης επικαιροποίησε και τα πλάνα της εταιρείας για τη δημιουργία μιας βάσης συντήρησης και επισκευής βαγονιών, στα πρότυπα της μικρής βάσης που έχει αναπτυχθεί εδώ και μία εξαετία στο λιμάνι του Πειραιά σε συνεργασία με την PEARL. «Λόγω των συνθηκών των τελευταίων ετών, δεν κατέστη εφικτό αυτό να το κάνουμε μεγαλύτερο, παραμένει όμως στον άμεσο στρατηγικό μας σχεδιασμό», επισήμανε.
Εκτίμησε, δε, ότι εντός του 2027 θα γίνουν τα πρώτα βήματα με τη δημιουργία μίας μικρής βάσης συντήρησης και επισκευής στη Βόρεια Ελλάδα, στην περιοχή της Θεσσαλονίκης. Όπως είπε, η εταιρεία είναι κοντά στην τελική απόφαση για την επιλογή του χώρου.
Στη μεγάλη εικόνα, ο ευρωπαϊκός όμιλος διαθέτει στόλο άνω των 75.000 βαγονιών, εκ των οποίων περίπου 800 ιδιωτικά βαγόνια βρίσκονται στην ελληνική αγορά, ενώ η εταιρεία συνεργάζεται με περισσότερους από 100 ενεργούς πελάτες και διακινεί ετησίως περίπου 250 πλήρων συρμών.
Ο κ. Αρχοντάκης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την πορεία των σιδηροδρομικών υποδομών στην Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι τον τελευταίο χρόνο καταγράφεται σημαντική βελτίωση στα έργα του ΟΣΕ, δημιουργώντας καλύτερες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των εμπορευματικών μεταφορών. Σε αυτή την κατεύθυνση, επεσήμανε την αναγκαιότητα της ανάπτυξης διπλής γραμμής στα σημεία εισόδου – εξόδου μεταξύ Ελλάδας και Κεντρικής Ευρώπη.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην πιστοποίηση του ελληνικού δικτύου στο προφίλ P400. Μια τέτοια εξέλιξη θα επιτρέψει τη σιδηροδρομική μεταφορά ασυνόδευτων trailers, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του τρένου και τα περιβαλλοντικά οφέλη των εμπορευματικών μεταφορών.
Γ. Μπίτζης, EY Parthenon: H Ελλάδα μπαίνει πλέον στην εποχή του σιδηροδρόμου
«Οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος έθεσαν τα θεμέλια για τη μετάβαση σε έναν αξιόπιστο διαχειριστή υποδομής. Μπορούμε να πούμε ότι η Ελλάδα μπαίνει πλέον στην εποχή του σιδηροδρόμου», είπε ο Γιάννης Μπίτζης, EY Greece Partner, Government & Infrastructure, Health & Pharma, and TMT Leader της EY Parthenon.
Αναφερόμενος στο στρατηγικό σχέδιο με ορίζοντα το 2034, περιέγραψε τα βήματα που έχουν σχεδιαστεί για την οργάνωση και λειτουργία του νέου οργανισμού, την ψηφιοποίηση των σιδηροδρομικών δεδομένων – ως ζωτικής σημασίας παράγοντα για την ασφαλή λειτουργία των σιδηροδρόμων – και την ενεργοποίηση εργαλείων παρακολούθησης του μετασχηματισμού. Στόχος όλων αυτών των διαδικασιών είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και η ανάθεση συμβάσεων διαχείρισης και συντήρησης του σιδηροδρόμου.
«Είναι σημαντικό όλα αυτά να προχωρήσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η επιτυχία του ελληνικού σιδηροδρόμου θα εξασφαλιστεί με κομβικό συγχρονισμό όλων των φορέων», επισήμανε.
Παρατήρησε επίσης ότι η πρόκληση για τη μετάβαση του σιδηροδρόμου σε νέα εποχή είναι διπλή: αφορά, αφενός τον εσωτερικό μετασχηματισμό και τον μετασχηματισμό του οικοσυστήματος, αφετέρου την αποδοτικότητα των έργων που θα ακολουθήσουν. Καταλήγοντας, ο κ. Μπίτζης έκανε λόγο για την κρισιμότητα ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού.
Δ. Σταμούλης, Biosafety: Η επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό στο επίκεντρο της ασφάλειας στον σιδηρόδρομο
Στη δημιουργία ενός σύγχρονου πλαισίου υγείας και ασφάλειας, το οποίο θα ενισχύει ουσιαστικά την κουλτούρα ασφάλειας στις σιδηροδρομικές εταιρείες, αναφέρθηκε ο Δημήτριος Σταμούλης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Biosafety.
Σύμφωνα με τον κ. Σταμούλη, «η ασφάλεια δεν είναι μόνο θέμα διαδικασιών, τεχνολογίας ή υποδομών. Είναι κυρίως θέμα ανθρώπων, κουλτούρας και καθημερινής συμπεριφοράς. Και η δημιουργία αυτής της κουλτούρας αποτελεί βασική προϋπόθεση για έναν σιδηρόδρομο που μπορεί να εξελίσσεται, να ανταποκρίνεται στις αλλαγές και να παραμένει ανθεκτικός σε βάθος χρόνου».
Αναφερόμενος, ειδικότερα, στη συνεργασία με τη Hellenic Train, εξήγησε ότι παρέχεται ένα σύνολο υπηρεσιών που περιλαμβάνει τη συνεχή αναθεώρηση και σύνταξη μελετών υγείας και ασφάλειας, καθώς και τη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού, τόσο σε θέματα υγείας και ασφάλειας όσο και στον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται οι εργασίες τους.
Παράλληλα, είπε ότι «προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα στην οποία οι ίδιοι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να επιλέγουν τις μεθοδολογίες εργασίας που είναι ασφαλείς και ωφέλιμες τόσο για τους ίδιους όσο και για την εταιρεία».
Όπως εκτίμησε, «η ανθεκτικότητα των σιδηροδρομικών οργανισμών συνδέεται, πέρα από την αναβάθμιση των υπηρεσιών, με την ανάπτυξη συγκεκριμένων αξιών, διαδικασιών και οργανωσιακής κουλτούρας, που μπορούν να υποστηρίξουν τη λειτουργία τους και να ενισχύσουν την προσαρμοστικότητά τους στις μεταβολές του εξωτερικού περιβάλλοντος».
