Το ταξί είναι μια λέξη που ξεπερνά σύνορα και γλώσσες, αποτελώντας παγκόσμια αναγνωρίσιμη έννοια για μια ρυθμισμένη δημόσια υπηρεσία μεταφοράς.
Πάνω από έναν αιώνα ιστορίας, από το 1925 και την καθιέρωσή του ως δημόσια υπηρεσία στην Ελλάδα, το ταξί προσφέρει πόρτα-πόρτα υπηρεσίες μεταφορές από επαγγελματίες οδηγούς, με ελεγχόμενες τιμές, τεχνικούς ελέγχους και άμεση διαθεσιμότητα σε έκτακτες ανάγκες.
Ιστορική και κοινωνική διάσταση
Το ταξί είναι ένα εμπορικό σήμα που δίνει όνομα σε μια δημόσια υπηρεσία, ρυθμισμένη για την προστασία του χρήστη (ούτε του ταξιτζή ούτε οποιουδήποτε επιχειρηματικού συμφέροντος) με ρυθμισμένες τιμές, ώστε ο πάροχος της υπηρεσίας να μπορεί να κερδίζει τα προς το ζην και ο χρήστης να έχει μια ισορροπημένη τιμή για μια ασφαλή υπηρεσία μεταφοράς.
Απεριόριστες άδειες χωρίς ευθύνη υπονομεύουν την κυκλοφορία, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον δημόσιο χώρο και συνιστούν αθέμιτο ανταγωνισμό
Το ταξί δεν είναι απλώς όχημα, αλλά κοινωνική κληρονομιά που ενώνει γενιές, από τα πρώτα αυτοκίνητα στην Αθήνα στις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα, συμβάλλοντας στην αστική συνοχή και την οικονομία.
Ρυθμίζεται αυστηρά από το κράτος για προστασία επιβατών και οδηγών, με σταθερές τιμές που εξασφαλίζουν βιωσιμότητα και ασφάλεια, σε αντίθεση με μη ρυθμιζόμενες εναλλακτικές μεταφορές.
Οι ταξιτζήδες, μετά από εξετάσεις και συνεχή εποπτεία, παρέχουν την ταχύτερη υπηρεσία έκτακτης ανάγκης παγκοσμίως.
Ευρωπαϊκή νομολογία και ρυθμίσεις
Το Δικαστήριο της ΕΕ έχει κρίνει ότι εταιρείες, όπως η Uber παρέχουν υπηρεσίες μεταφορών, υπόκεινται σε εθνικές ρυθμίσεις για άδειες, ασφάλειες και ελέγχους οχημάτων.
Στην Ελλάδα, άδειες ενοικιαζόμενων (ΕΙΧ) δεν ισοδυναμούν με άδειες ταξί, απαγορεύεται η είσπραξη κομίστρου και η παροχή αντίστοιχων υπηρεσιών, αποτρέποντας “μαύρες” μεταφορές.
Απεριόριστες άδειες χωρίς ευθύνη υπονομεύουν την κυκλοφορία, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον δημόσιο χώρο και συνιστούν αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η σωστή συζήτηση για το Μέλλον
Υπάρχει νομολογία σχεδόν για τα πάντα, όσο και αν κάποιοι θέλουν να ερμηνεύουν τους κανόνες και τις αποφάσεις υπέρ τους.
Στην Ευρώπη υπάρχουν κανόνες και -αργά ή γρήγορα- τηρούνται όσο χρήμα και να διαθέτει κανείς. Κανείς δεν μπορεί να λειτουργεί για πάντα εκτός νόμου.
Οι άδειες ενοικιαζόμενων αυτοκινήτων με οδηγό δεν είναι ταξί, δεν μπορούν να κάνουν ό,τι κάνουν, όσο κι αν το κάνουν και όσο και αν πληρώνουν τα πρόστιμα.
Ένα περίπτερο δεν μπορεί να πουλάει φάρμακα, δεν μπορεί να πουλάει ό,τι θέλει. Όπου περίπτερο, βάλτε ένα ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο με οδηγό που εδώ και χρόνια προσφέρει υπηρεσίες ταξί χωρίς άδεια.
Ποιον εξυπηρετεί να δίνονται άδειες χωρίς περιορισμό στον αριθμό τους και χωρίς να είναι κανείς υπεύθυνος για το τι γίνεται με αυτές κι ακόμη περισσότερο σε έναν τομέα τόσο σημαντικό, όσο οι αστικές μεταφορές;
Που ελέγχονται και ρυθμίζονται από το κράτος; Γνωρίζει κάποια ελληνική δημόσια υπηρεσία πόσα τέτοια οχήματα πραγματοποιούν επιβατικές μεταφορές; Κατηγορηματικά όχι. Η ανομία δεν έχει αριθμητικούς περιορισμούς…
Και τώρα, ενδιαφερόμενοι ή ανίδεοι φωνάζουν για να πείσουν το επιβατικό κοινό, ότι είναι απαραίτητο να τους δοθεί η δυνατότητα να κάνουν αστικές μεταφορές.
Δεν είχαν ποτέ αυτό το δικαίωμα. Καμία κυβέρνηση δεν αντικατέστησε το ταξί εδώ και έναν αιώνα. Αν η συζήτηση είναι ότι χρειάζονται περισσότερα ταξί, αυτή θα είναι η συζήτηση.
Αν η συζήτηση είναι ότι τα ταξί πρέπει να είναι μπλε, τότε αυτή θα είναι η συζήτηση. Αν η συζήτηση είναι ότι τα ταξί δεν πρέπει να έχουν ταξίμετρο και να χρεώνουν μια προκαθορισμένη τιμή, τότε αυτή θα είναι η συζήτηση.
Αλλά οι ταξιτζήδες δεν πρέπει ποτέ να επιτρέψουν η συζήτηση να είναι η αντικατάσταση της δημόσιας υπηρεσίας με μια ιδιωτική στα χέρια εταιρειών που βασίζουν το μοντέλο τους στον εκφυλισμό μιας εγγυημένης υπηρεσίας για την ίδια την κοινωνία.
Που θα τη χρησιμοποιήσουν (με οδηγούς χωρίς εκπαίδευση, οχήματα χωρίς τεχνικό έλεγχο, επιβάτες χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, εργασιακή αβεβαιότητα, πληρωμή φόρων σε φορολογικούς παραδείσους…) έχοντας ένα σκοπό. Πως θα βγάλουν περισσότερα κέρδη…
Βασίλης Σιάσος, 
Δημοσιογράφος – Μέλος της Ε.Σ.Η.Ε.Α.,
Συγγραφέας («Ελληνική Νομοθεσία για τα ταξί & Ευρωπαϊκός Κανονισμός Λειτουργίας», Αθήνα 2007 και «Οι επιβατικές μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση», Αθήνα 2020)
