Επτά στους 10 μεταφορείς δηλώνουν ότι οι πελάτες τους δεν προτίθενται να καλύψουν το επιπλέον κόστος για πιο “πράσινες” μεταφορές, σύμφωνα με την έρευνα των IRU και Trimble.
Επιμέλεια: Βάσω Βεγιάζη
Επιπλέον, περίπου επτά στους 10 μεταφορείς στη Δυτική Ευρώπη (70%), την Ανατολική Ευρώπη (71%) και την Αυστραλία (67%) αναφέρουν ότι οι πελάτες τους δεν προτίθενται να επωμιστούν το πρόσθετο κόστος που συνεπάγεται η απανθρακοποίηση.
Σύμφωνα με το νέο γενικό γραμματέα της IRU, Habib Turki,: «Η επόμενη φάση της απανθρακοποίησης απαιτεί πολύ μεγαλύτερες επενδύσεις. Οι μεταφορείς δεν μπορούν να επωμιστούν αυτό το κόστος μόνοι τους, ιδίως όταν οι πελάτες τους δεν είναι πρόθυμοι ή δεν είναι σε θέση να πληρώσουν περισσότερα για πιο φιλικές προς το περιβάλλον μεταφορές».
Οι τιμές των οχημάτων ξεπερνούν το κόστος των υποδομών
Ο συνδυασμός ακριβών λύσεων και πελατών που δεν είναι πρόθυμοι να πληρώσουν δημιουργεί ένα «τείχος» απροσπέλαστο, σύμφωνα με την έρευνα. Το κόστος της απανθρακοποίησης είναι υψηλό, αλλά οι μεταφορείς δεν διαθέτουν αξιόπιστο τρόπο για να το μετακυλήσουν. Το 64% των μεταφορέων στη Δ. Ευρώπη, το 62% στην Αν. Ευρώπη και το 40% στην Αυστραλία θεωρούν τις διαθέσιμες λύσεις υπερβολικά ακριβές.
Η μεταβολή αυτή είναι πιο εμφανής όσον αφορά τα εναλλακτικά καύσιμα. Πέρυσι, το κύριο εμπόδιο ήταν η έλλειψη υποδομών φόρτισης και ανεφοδιασμού. Το 2026, οι τιμές των οχημάτων αποτελούν το σημαντικότερο εμπόδιο και στις δύο ευρωπαϊκές περιφέρειες.
Στη Δυτική Ευρώπη, το 66% των μεταφορέων αναφέρει τις τιμές των οχημάτων ως πρόβλημα, ποσοστό αυξημένο έναντι του 49% που κατεγράφη το 2025. Στην Ανατολική Ευρώπη, το αντίστοιχο ποσοστό αυξήθηκε από το 52% στο 78%.
Ένα ηλεκτρικό φορτηγό κοστίζει 2-3 φορές ακριβότερα από το αντίστοιχο πετρελαιοκίνητο – ποσό πολύ μεγαλύτερο από αυτό που μπορούν να απορροφήσουν τα περιορισμένα περιθώρια κέρδους των μεταφορικών εταιρειών.
Η δράση προηγείται της δέσμευσης
Εννέα στις 10 μεταφορικές εταιρείες στη Δυτική Ευρώπη (90%) λαμβάνουν τουλάχιστον ένα μέτρο για τη μείωση των εκπομπών ρύπων, όπως συμβαίνει και με το 87% στην Ανατολική Ευρώπη και το 55% στην Αυστραλία.
Σύμφωνα με την έρευνα, ξεκινούν με μέτρα που αποσβένουν το κόστος τους όπως: βελτιστοποίηση δρομολογίων (53% στη Δ. Ευρώπη, 62% στην Αν. Ευρώπη) και εκπαίδευση στην οικολογική οδήγηση (42% και στις δύο περιοχές).
Ωστόσο, η επίσημη δέσμευση υστερεί. Στόχους έχουν θέσει το 41% των εταιρειών σε Δυτική Ευρώπη, το 31% σε Ανατολική Ευρώπη και το 11% στην Αυστραλία, ενώ μόλις το 43%, το 23% και το 6% αντίστοιχα, υπολογίζουν τις εκπομπές CO₂ τους.
Ισχυρότερο κίνητρο το οικονομικό όφελος
Στη Δυτική Ευρώπη, το 37% των εταιρειών δηλώνει ότι η καταβολή υψηλότερου τιμήματος από τους πελάτες θα ενθάρρυνε σημαντικά τη μείωση των εκπομπών – παράγοντας που προηγείται των φορολογικών κινήτρων (32%) και των επιδοτήσεων (31%). Μόνο το 22% αναφέρει τη νομοθεσία ως κινητήρια δύναμη.
Στην Αυστραλία, προηγούνται οι επιδοτήσεις (26%), ενώ στην Ανατολική Ευρώπη οι εταιρείες δίνουν έμφαση στη σύναψη μακροχρόνιων συμβολαίων με πελάτες (23%), παράλληλα με την επίτευξη υψηλότερων τιμών (28%).
«Η νομοθεσία μπορεί να καθορίσει την κατεύθυνση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να επιφέρει τη μετάβαση», δήλωσε ο Habib Turki. Σύμφωνα με τον ίδιο, «Χρειαζόμαστε λύσεις που να είναι εφαρμόσιμες στον πραγματικό κόσμο, όπως προσιτά οχήματα, προσβάσιμη ενέργεια και υποδομές, καθώς και οικονομικά κίνητρα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας μιας επιχείρησης μεταφορών».
Τι ισχύει για τα καύσιμα
Περίπου το 41% των μεταφορικών εταιρειών στη Δυτική Ευρώπη χρησιμοποιεί ήδη εναλλακτικά καύσιμα, έναντι 14% στην Ανατολική Ευρώπη και 7% στην Αυστραλία.
Το ανανεώσιμο ντίζελ (HVO) -το οποίο είναι συμβατό με τους υπάρχοντες κινητήρες- κατέχει την πρώτη θέση σε όλες τις περιοχές. Στη Δυτική Ευρώπη, η χρήση του αναμένεται να αυξηθεί από 29% σήμερα σε 54% μέσα στην επόμενη 5ετία.
Επενδύσεις σε ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία σχεδιάζει το 29% των μεταφορικών εταιρειών στη Δυτική Ευρώπη, το 17% στην Ανατολική Ευρώπη και το 10% στην Αυστραλία, με τις κινήσεις αυτές να εστιάζουν εκεί όπου παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη σκοπιμότητα.
Στη Δυτική Ευρώπη, το 87% των εταιρειών με κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατ. ευρώ σχεδιάζει επενδύσεις, έναντι 26% των μικρότερων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, το 40% των εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο σχεδιάζει επενδύσεις, σε σύγκριση με το 17% των εταιρειών που εκτελούν μεταφορές μεγάλων αποστάσεων.
Σύμφωνα με την έρευνα, σε έναν κλάδο όπου κυριαρχούν οι ΜμΕ, το χάσμα οφείλεται στο κεφάλαιο και όχι στην έλλειψη πρόθεσης.
«Η απανθρακοποίηση θα επιταχυνθεί όταν καταστεί εμπορικά συμφέρουσα για τις μεταφορικές εταιρείες, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους», δήλωσε ο Habib Turki.
