Το Ευρωκοινοβούλιο καθόρισε το συνολικό ύψος των πιστώσεων ανάληψης υποχρεώσεων για το 2027 (νομικές δεσμεύσεις πληρωμής εντός του έτους ή αργότερα) στα 194 δισ. ευρώ, με στοχευμένη αύξηση κατά 1,17 δισ. ευρώ συγκριτικά με την αρχική πρόταση της Επιτροπής.
Επίσης, όρισε το συνολικό ύψος των πιστώσεων πληρωμών (τελικές πληρωμές προς τους δικαιούχους) στα 203,3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, επιθυμεί να εξασφαλίσει επαρκή χρηματοδότηση για τις προτεραιότητες του Κοινοβουλίου στο πλαίσιο των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών, ενώ ζητά τη χρηματοδότηση της αποπληρωμής του χρέους της ΕΕ χωρίς να περικοπούν οι δαπάνες για βασικά προγράμματα.
Έρευνα, υποδομές, υγεία και εκπαίδευση
Για την τόνωση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της διασυνοριακής συνδεσιμότητας, οι ευρωβουλευτές επιθυμούν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» κατά 63 εκατ. ευρώ, για τα δίκτυα μεταφορών και ενέργειας κατά 260 εκατ. ευρώ και για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά 31,5 εκατ. ευρώ.
Οι ευρωβουλευτές προτείνουν επίσης αύξηση κατά 50 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα EU4Health και κατά 96 εκατ. ευρώ για το Erasmus+.
Αγροτική παραγωγή, περιβάλλον και πολιτική προστασία
Το Ευρωκοινοβούλιο πιέζει για αύξηση της χρηματοδότησης κατά 85 εκατ. ευρώ για το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων, συμπεριλαμβανομένων 20 εκατ. ευρώ για τους αγρότες νεαρής ηλικίας, καθώς και επιπλέον 85 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα LIFE. Για την καλύτερη αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, επιθυμούν να αυξήσουν κατά 80 εκατ. ευρώ τη χρηματοδότηση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
Διαχείριση συνόρων, Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονία και η θέση της ΕΕ στον κόσμο
Για να ενισχυθεί η ικανότητα της ΕΕ να διαχειρίζεται τη μετανάστευση και να προστατεύει τα εξωτερικά της σύνορα, οι ευρωβουλευτές προτείνουν αύξηση της χρηματοδότησης για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης κατά 20 εκατ. ευρώ και για το Μέσο για τη Διαχείριση των Συνόρων και των Θεωρήσεων κατά 40 εκατ. ευρώ.
Για τη στρατιωτική κινητικότητα απαιτούν επιπλέον 20 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση για τη Νότια Γειτονία αναμένεται να αυξηθεί κατά 60 εκατ. ευρώ και κατά 30 εκατ. ευρώ για την Ανατολική Γειτονία, με επιπλέον 40 εκατ. ευρώ για ανθρωπιστική βοήθεια.
Σε συνοδευτικό ψήφισμα, το οποίο εγκρίθηκε με 400 ψήφους υπέρ, 189 κατά και 84 αποχές, συνοψίζεται η θέση του Κοινοβουλίου.
Δαπάνες αποπληρωμής για το NextGenerationEU (NGEU) και το δάνειο στήριξης για την Ουκρανία
Προκειμένου να προστατευτούν βασικά προγράμματα, με παράλληλη διατήρηση της ευελιξίας και της ικανότητας του προϋπολογισμού της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε απρόβλεπτες προκλήσεις, το Ευρωκοινοβούλιο υποστηρίζει ότι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν ειδικά κονδύλια για την κάλυψη του κόστους χρηματοδότησης του NextGenerationEU και του δανείου στήριξης για την Ουκρανία χωρίς να υποσκάπτονται τα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ.
«Σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για την Ευρώπη, η ύπαρξη και μόνο ενός συμφωνημένου προϋπολογισμού αποτελεί επίτευγμα. Παρά τους οικονομικούς και γεωπολιτικούς περιορισμούς και τον αυξανόμενο πολιτικό κατακερματισμό, το Κοινοβούλιο βρήκε κοινό τόπο σε έναν προϋπολογισμό που δίνει προτεραιότητα στους ανθρώπους: σπουδαστές, ερευνητές, ασθενείς, νέοι αγρότες και κοινότητες στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης. Πίσω από κάθε γραμμή του προϋπολογισμού όπου το Κοινοβούλιο προτείνει περισσότερα κονδύλια βρίσκονται πραγματικοί άνθρωποι και πραγματικές ανάγκες. Και το χρέος της ανάκαμψης του NextGenerationEU δεν θα πρέπει να αποπληρωθεί εις βάρος της επόμενης γενιάς της Ευρώπης» δήλωσε ο Nils Ušakovs (Σοσιαλιστές, Λετονία), γενικός εισηγητής για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2027 (για το τμήμα III – Επιτροπή).
«Η δημοσιονομική πειθαρχία είναι αδιαπραγμάτευτη. Οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι δικαίως αναμένουν από εμάς να χρησιμοποιούμε υπεύθυνα το δημόσιο χρήμα. Θέλουμε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να λειτουργούν αποτελεσματικά, χωρίς να υπονομεύεται η ικανότητά τους να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους με έκτακτες περικοπές. Είμαι βέβαιος ότι έχουμε βρει τη σωστή ισορροπία, ενθαρρύνοντας την εξοικονόμηση πόρων, την αποδοτικότητα και επενδύοντας σε νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι υποδομές κυβερνοασφάλειας. Στόχος είναι οι υπεύθυνες δαπάνες και ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που μπορεί να εκπληρώσει τη δημοκρατική εντολή του», δήλωσε ο Μιχάλης Χατζηπαντέλα (ΕΛΚ, Κύπρος), εισηγητής για τα άλλα τμήματα.
Τα επόμενα βήματα
Η ψηφοφορία στην Ολομέλεια σχετικά με τη θέση του Κοινοβουλίου για τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ σηματοδοτεί την έναρξη τριών εβδομάδων διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο, το οποίο ενέκρινε τη θέση του τον Σεπτέμβριο του 2026, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.
Στις 3 Νοεμβρίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί ο πρώτος γύρος των συνομιλιών.
Να σημειωθεί ότι, πάνω από το 93% του προϋπολογισμού της ΕΕ διατίθεται απευθείας σε προγράμματα. Ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ, ο οποίος δαπανάται σε 27 χώρες και 450 εκατομμύρια Ευρωπαίους, είναι σχετικά μικρός, καθώς ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 160-200 δισ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2021-27.
Το ποσό αυτό είναι συγκρίσιμο με τον εθνικό προϋπολογισμό της Πολωνίας των 39 εκατομμύριων, και ισοδυναμεί με το 30% του προϋπολογισμού της Γερμανίας των 84 εκατομμυρίων. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποφέρει σημαντικά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά οφέλη, παρά το γεγονός ότι αντιπροσωπεύει λίγο περισσότερο από το 1% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ.
