Τις προτάσεις της για τις θαλάσσιες μεταφορές στη χώρα μας παρουσίασε η Επιτροπή Θαλάσσιων Μεταφορών του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) κατά τη διάρκεια πρόσφατης ημερίδας.
Εννέα άξονες στρατηγικής ανάπτυξης των θαλάσσιων μεταφορών
1.Στρατηγική σημασία των θαλάσσιων μεταφορών για την ελληνική οικονομία και την συνδεσιμότητα με την ΕΕ.
2.Ευθυγράμμιση με την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ με παράλληλη προστασία της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας.
3.Ενίσχυση της ασφάλειας (safety) στη Μεσόγειο και το Αιγαίο Πέλαγος.
4.Κοινωνική συνοχή στο Αιγαίο – connectivity/cohesion.
5.Προώθηση της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας στον ελληνικό ναυτιλιακό τομέα.
6.Ενίσχυση της ανθεκτικότητας (resilience) της εφοδιαστικής αλυσίδας με έμφαση στην Ανατολική Μεσόγειο.
7.Ενίσχυση της ασφαλούς και περιβαλλοντικά υπεύθυνης ανακύκλωσης πλοίων.
8.Υποστήριξη των πολιτικών της ΕΕ για τη βιώσιμη θαλάσσια ανάπτυξη σύμφωνα με τους αντίστοιχους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs).
9.Χρηματοδότηση για επενδύσεις σε πλοία και λιμένες.
Άμεσα βήματα και στόχοι
1.Η ενίσχυση του ρόλου του Συγκοινωνιολόγου Μηχανικού/Μηχανικού Μεταφορών και η συμμετοχή τους στα αρμόδια όργανα και επιτροπές για τις θαλάσσιες μεταφορές (Συμβούλιο Επιβατικών Μεταφορών Νήσων, Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών κ.α.), με καθοριστική συμβολή:
-Στην μεταφορά φορτίων από τη στεριά στη θάλασσα.
-Στην μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των υπηρεσιών μικρών θαλάσσιων/διατροπικών μεταφορών.
-Στην ενίσχυση των συνδέσεων θαλάσσιων-οδικών / θαλάσσιων-σιδηροδρομικών μεταφορών.
-Στη μείωση του κόστους των θαλάσσιων μεταφορών σε εθνικό επίπεδο.
-Στην ανάπτυξη ακτοπλοϊκών συνδέσεων για την εξυπηρέτηση των αναγκών της χώρας.
-Στη λειτουργία λιμενικών και τερματικών εγκαταστάσεων για ποιοτικές και ασφαλείς υπηρεσίες και την εξυπηρέτηση οδικών/σιδηροδρομικών διασυνδέσεων με την ενδοχώρα.
-Στην “πράσινη” ανάπτυξη του κλάδου της ναυτιλίας.
-Στη βελτιστοποίησης της διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας.
2.Η δημιουργία Κοινού Παρατηρητηρίου για τις Θαλάσσιες Μεταφορές με στόχους:
-Τη διευκόλυνση της ανοικτής πρόσβασης και αναζήτησης σε κείμενα και αποφάσεις των σχετικών συμβουλίων αλλά και άλλων οργάνων που οι αποφάσεις τους σχετίζονται με τον τομέα της ακτοπλοΐας και της ναυτιλίας γενικότερα.
-Την αποτίμηση της συνεισφοράς των γνωμοδοτικών αυτών οργάνων και τη λήψη στο μέλλον των κατάλληλων αποφάσεων για την περαιτέρω υποστήριξη της λειτουργίας τους.
-Τη δημιουργία αποθετηρίων δεδομένων και πλήρους ψηφιοποίησής τους για την καλύτερη επεξεργασία και ανάλυσή τους για τη συνεχή παρακολούθηση της υπάρχουσας κατάστασης της ελληνικής ακτοπλοΐας.
-Τον προσδιορισμό περιοχών για στοχευμένες παρεμβάσεις, τη ακριβή εκτίμηση της αποδοτικότητας και της περιβαλλοντικής επίδρασης των δρομολογίων, καθώς και την ταυτόχρονη βελτίωση της προσβασιμότητας και της εδαφικής συνοχής.
3.Ο ανασχεδιασμός των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, με προτάσεις αναδιοργάνωσης του σε συστήματα «Hub & Spoke» με στόχους:
-Τη δημιουργία περιφερειακών κέντρων, τη συνεργασία κύριων γραμμών και την εφαρμογή ακτινικών συνδέσεων μέσω ανταποκρίσεων.
-Τη βελτίωση της συνδεσιμότητας μεταξύ του συνόλου των νήσων του ακτοπλοϊκού συστήματος.
-Τη βελτίωση της συνεργασίας/συνύπαρξη μεταξύ θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών, για την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της εδαφικής συνοχής.
-Τη δημιουργία ενός ολιστικού πλαισίου υποστήριξης αποφάσεων για την άμεση εφαρμογή και αναδιάρθρωση του δικτύου, καθώς και την υιοθέτησή του από τα αρμόδια όργανα με στόχο τον βέλτιστο σχεδιασμό ακτοπλοϊκών δρομολογίων.
4.Η υλοποίηση του απαραίτητου πλαισίου υποστήριξης αποφάσεων για τον στρατηγικό σχεδιασμό, τον συνεχή έλεγχο και την αξιολόγηση της λειτουργίας των θαλάσσιων μεταφορών:
-Ευέλικτη και συνεχής παρακολούθηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του δικτύου.
-Τη βελτίωση της συνδεσιμότητας μεταξύ του συνόλου των νήσων του ακτοπλοϊκού συστήματος.
-Τη βελτίωση της συνεργασίας/συνύπαρξη μεταξύ θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών, για την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της εδαφικής συνοχής.
-Τη δημιουργία ενός ολιστικού πλαισίου υποστήριξης αποφάσεων για την άμεση εφαρμογή και αναδιάρθρωση του δικτύου, καθώς και την υιοθέτησή του από τα αρμόδια όργανα με στόχο τον βέλτιστο σχεδιασμό ακτοπλοϊκών δρομολογίων.
5.Η υποστήριξη των πράσινων μεταφορών και η επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των ανάλογων υποδομών λιμένων με:
-Τη σύσταση επικαιροποιημένου Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Λιμένων για τις πράσινες θαλάσσιες μεταφορές.
-Την εγκατάσταση συστημάτων παροχής ηλεκτρικής ενέργειας από το λιμάνι στα πλοία (“cold ironing”) για την κάλυψη των ενεργειακών απαιτήσεων κατά τον ελλιμενισμό τους.
-Τη δρομολόγηση ηλεκτρικών πλοίων ή πλοίων υδρογόνου όπου αυτό είναι εφικτό (δρομολόγια μικρού μήκους, χαμηλής επιβατικής κίνησης κ.α.) με την παράλληλη ανάπτυξη απαραίτητων υποδομών φόρτισης.
-Τον συνδυασμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην υποστήριξη της λειτουργίας των θαλάσσιων μεταφορών για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών τους.
6.Η επίτευξη των στόχων της ΕΕ και η μετάβαση σε “πράσινες” μεταφορές και ειδικότερα:
-Να καταστεί το Green Deal μια μεγάλη ευκαιρία για intermodal και πράσινα συστήματα μεταφορών.
-Να εναρμονιστεί η χρηματοδότηση υποδομών και μέσων μεταφοράς με τα τις απαιτήσεις χρηματοοικονομικών οδηγιών για τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης:
*EU Taxonomy
*SFDR
*CSDR
-Να υπαχθεί η ναυτιλία και ειδικότερα η ναυτιλία μικρών αποστάσεων και η ακτοπλοΐα στο σύστημα EU-ETS.
-Να ενισχυθούν δράσεις Sea/rail (κυρίως) και Sea/road – κρίσιμο στοιχείο το channelization φορτίων για το «πρασίνισμα» όλης της αλυσίδας (TEN-T).
