Η άμυνα, η απαναθρακοποίηση και η ψηφιοποίηση είναι το τριπλό στοίχημα που πρέπει να δώσουν τα λιμάνια της Ευρώπης μπροστά στις προκλήσεις του μεταβαλλόμενου οικονομικού και κυρίως γεωπολιτικού περιβάλλοντος και αυτό μπορεί να γίνει μέσα από τις συνεργασίες, την ενίσχυση των επενδύσεων και τη νέα στρατηγική που οικοδομεί η ΕΕ για τους λιμένες.
Σε αυτό συγκλίνουν οι απόψεις των συμμετεχόντων στο 21 Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Λιμένων – ESPO (www.espo-conference.com), που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή στο Makedonia Palace στη Θεσσαλονίκη.
Ο Πρόεδρος του ESPO, Ansis Zeltins, σταχυολογώντας από τις εισηγήσεις των συνέδρων, επισήμανε πως στη διάρκεια των διήμερων εργασιών στη Θεσσαλονίκη τέθηκαν ουσιαστικά θέματα στη δημόσια συζήτηση, που αφορούν τους λιμένες της Ευρώπης και την ναυτιλία ευρύτερα, ενώ χαιρέτησε ιδιαίτερα και τις ανακοινώσεις που έκανε χτες ο Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, για το μέλλον του κλάδου.
Ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες και τη Θεσσαλονίκη για την φιλοξενία του Συνεδρίου και ανανέωσε το ραντεβού στην επόμενη διοργάνωση, που θα γίνει τον Μάιο του 2026, στο Λιμάνι του Γκντασκ στην Πολωνία.
Οι σημερινές εργασίες άνοιξαν με τον Ύμνο της Ευρώπης, τιμώντας την Ημέρα της Ευρώπης, ενώ η πρώτη εισήγηση έγινε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΟΛΘ Α.Ε., Δρ. Ιωάννη Τσάρα.
«Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης κατέχει στρατηγική θέση, με άμεση πρόσβαση στις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και κοντά στα μεγάλα διευρωπαϊκά δίκτυα αυτοκινητόδρομων και σιδηροδρόμων, και συνεπώς διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις εμπορευματικές ροές στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης και προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Αποτελεί το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι της Ελλάδας σε συμβατικό φορτίο και κύριο λιμάνι της Ανατολικής Μεσογείου», τόνισε ο κ. Τσάρας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αναβάθμιση των υποδομών στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης αποτελεί άμεση επένδυση μείζονος σημασίας και για την πόλη της Θεσσαλονίκης και προάγει τις διασυνοριακές συνέργειες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας σημαντικά τις προοπτικές ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΟΛΘ Α.Ε. τόνισε επίσης πως «οι υποχρεωτικές επενδύσεις της πρώτης επενδυτικής περιόδου, που έχει αναλάβει να υλοποιήσει η ΟΛΘ Α.Ε. στο πλαίσιο της Σύμβασης Παραχώρησης με το Ελληνικό Δημόσιο, έχουν συνολικό κόστος αναφοράς 180 εκατ. ευρώ και έχουν ως αιχμή του δόρατος το έργο επέκτασης του Προβλήτα 6 (Σταθμός Εμπορευματοκιβωτίων)».
Ο κ. Τσάρας αναφέρθηκε και στα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου, λέγοντας πως θα μπορέσει να ολοκληρωθεί σε 3,5 χρόνια και θα περιλαμβάνει την κατασκευή νέου πρόσθετου κρηπιδώματος μήκους 513 μέτρων, εκ των οποίων τα 470 μέτρα έχουν ωφέλιμο βάθος -17,7μ., την δημιουργία πρόσθετης χερσαίας ζώνης, πλάτους 306,5 μέτρων, κατά μήκος του νέου πρόσθετου κρηπιδώματος, αλλά και νέα συμπληρωματικά υποδομής ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης λειτουργικότητα του νέου κρηπιδώματος και της αντίστοιχης χερσαίας ζώνης, ενώ τόνισε ότι η ολοκλήρωση του έργου σηματοδοτεί την ουσιαστική αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας του Λιμένα της Θεσσαλονίκης, καθώς ενισχύει το συγκριτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του λιμένα, που είναι η στρατηγική του θέση και συγκεκριμένα η εγγύτητά του τόσο με τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης όσο και με τα μεγάλα διευρωπαϊκά δίκτυα αυτοκινητόδρομων και σιδηροδρόμων.
Επίσης, σημείωσε πως με την κατασκευή του 6ου Προβλήτα το λιμάνι της Θεσσαλονίκης αυξάνει σημαντικά την χωρητικότητά του σε πολλαπλάσια TEU από 600.000 σε ετήσια βάση και θα παρέχει τη δυνατότητα της απευθείας εξυπηρέτησης πλοίων κύριων γραμμών, χωρητικότητας έως 24.000 TEU.
Η Maja Markovic Kostelac, Εκτελεστική Διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της δημοσιογράφου Anna Gumbau Martinez, τόνισε πως πρέπει να δώσουμε μεγάλο βάρος στην ασφάλεια, τη βιωσιμότητα, την εποπτεία και την απλοποίηση των διαδικασιών, ενώ η Gesine Meissner, Ευρωπαία Συντονίστρια για τον Ευρωπαϊκό Θαλάσσιο Χώρο, μιλώντας στο ίδιο πάνελ, υπογράμμισε τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να έχουν τα λιμάνια της Ευρώπης στις νέες προκλήσεις και τόνισε πως θα ήταν πολύ ορθό να δημιουργηθούν «πράσινοι» διάδρομοι στη ναυτιλία, με τα πλοία που θα εκπέμπουν ολοένα και λιγότερους ρύπους.
Ο Aleksandrs Bucens, Αξιωματικός του Τομέας Ενίσχυσης Άμυνας και Υλικοτεχνικής Υποστήριξης της Διεύθυνσης Αμυντικής Πολιτικής και Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, αφού επισήμανε πως είναι η πρώτη φορά που καλείται η Συμμαχία σε συνέδριο του ESPO, τόνισε τη μεγάλη σημασία που έχουν τα λιμάνια στα θέματα της στρατιωτικής κινητικότητας και της ασφάλειας.
Ο ίδιος υπογράμμισε τον ρόλο που έχουν πολλά λιμάνια της Ευρώπης για τους σκοπούς του ΝΑΤΟ, εξήρε την σπουδαιότητα που έχουν οι λιμένες της Αλεξανδρούπολης και της Θεσσαλονίκης για την μεταφορά ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και στρατιωτικού υλικού στην ευρύτερη ενδοχώρα της Βαλκανικής και άλλων χωρών.
Ο Torsten Klimke, Επικεφαλής της Μονάδας Λιμένων και Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας της Γενικής Διεύθυνσης Κινητικότητας και Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναφέρθηκε επίσης στη στρατιωτική κινητικότητα που έχουν τα λιμάνια της Ευρώπης, σημειώνοντας πως τα τελευταία χρόνια έχουμε ενδυνάμωση αυτών των σχεδίων δράσης και ανέφερε ως παράδειγμα τα λιμάνια της Ρίγας στη Λετονία και του Βλίσινγκεν στην Ολλανδία, επισημαίνοντας την ανάγκη για μεγαλύτερο συντονισμό όλων των εμπλεκομένων.
Η Larissa van der Lugt, Οικονομολόγος Λιμένων και Μεταφορών και Διευθύντρια του Κέντρου Αστικής, Λιμενικής και Συγκοινωνιακής Οικονομίας Erasmus (Erasmus UPT), παρουσιάζοντας δεδομένα δύο ερευνών, σημείωσε πως είναι σημαντικό να εξετάζουμε την αξία που έχουν τα λιμάνια, καθώς επηρεάζουν ευρύτερα την κοινωνία των πολιτών, και εκτός των άλλων, η αξία τους συμβάλλει γενικότερα και στην ανάπτυξη της ενδοχώρας.
Η Annemie Turtelboom, Μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), ανέφερε πως το ΕΕΣ, ως ανεξάρτητος οργανισμός, με σειρά εκθέσεων προς την Κομισιόν, έχει επισημάνει την έλλειψη συντονισμού σε σωρεία θεμάτων που αφορούν τα λιμάνια και τη ναυτιλία σε ευρωπαϊκό και διασυνοριακό επίπεδο, ενώ τόνισε πως πρέπει, στις όποιες αποφάσεις, να δίνεται μεγαλύτερη σημασία στον κοινωνικό αντίκτυπο που έχουν για κάθε περιοχή.
Ο Mark Dijk, Διευθυντής του Τμήματος Εξωτερικών Υποθέσεων της Λιμενικής Αρχής του Ρότερνταμ, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το λιμάνι, καθώς η δραστηριότητά του σχετίζεται με το 70% των ορυκτών καυσίμων που διακινούνται στη χώρα του και τόνισε πως οι ευθύνες και οι προσκλήσεις που αντιμετωπίζει πρέπει να έχουν αντιστάθμισμα στην κοινωνία.
Ο Κωνσταντίνος Τ. Κλεοβούλου, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Αρχής Λιμένων Κύπρου, αναφέρθηκε στο μεγάλο επενδυτικό έργο της τάξεως των 350 εκατ. ευρώ για την επέκταση του λιμένα στο Βασιλικό, θα συμβάλει τα μέγιστα για την αντιμετώπιση των ενεργειακών αναγκών της Κύπρου.
Η Martina Niemann, Οικονομική Διευθύντρια και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της DB Cargo AG, υπογράμμισε την ανάγκη μεγαλύτερης συνδεσιμότητας των λιμένων της Ευρώπης με τον σιδηρόδρομο, προς όφελος και των δύο πλευρών, γι΄αυτό, όπως είπε, «χρειάζονται να γίνουν ακόμη περισσότερες και στοχευμένες επενδύσεις».
Ο Alan Aleksandrowicz, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου για τα Οικονομικά και την Ασφάλεια, Λιμενική Αρχή του Γκντανσκ, σημείωσε την ανάγκη για σαφείς προτεραιότητες στην πράσινη μετάβαση και την ιδιαίτερη μέριμνα για ασφάλεια, και μέσω των νέων τεχνολογιών στα λιμάνια.
Η Piia Karjalainen, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ένωσης Λιμένων Φινλανδίας, ανέδειξε, ως σημαντική παράμετρο αξιολόγησης για τις χρηματοδοτήσεις από την ΕΕ, τις διαφορές μεταξύ των χωρών σε θέματα απανθρακοποίησης.
Ο Gerardo Landaluce, Πρόεδρος της Λιμενικής Αρχής Algeciras Bay, υπενθύμισε ως επιβεβλημένο στόχο των λιμένων, όχι μόνο την προσέλκυση νέων πελατών, αλλά και την ενίσχυση των σχέσεων με τους υπάρχοντες. Υπογράμμισε καταληκτικά, την κρισιμότητα της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας.
To 21ο Ετήσιο Συνέδριο του Οργανισμού Ευρωπαϊκών Λιμένων (ESPO), που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη, τέλεσε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης), του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του Δήμου Θεσσαλονίκης, ενώ η διοργάνωση φιλοξενήθηκε από τον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ Α.Ε.).
