Την άμεση λήψη πρόσθετων μέτρων από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τη βιωσιμότητα της ακτοπλοΐας, εξαιτίας της αλματώδους αύξησης του κόστους καυσίμων, ζήτησε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), Διονύσης Θεοδωράτος, μιλώντας στο 9ο Συνέδριο Υποδομών και Μεταφορών – ITC 2026, που διεξάγεται στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών – Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο.
Στο πλαίσιο της συνεδρίας, με τίτλο «Η ανασυγκρότηση της ελληνικής λιμενικής βιομηχανίας: Ο κρίσιμος ρόλος ακτοπλοΐας, κρουαζιέρας, λιμένων και ναυπηγείων», παρουσιάστηκαν η υφιστάμενη κατάσταση και οι προοπτικές εξέλιξης του κλάδου.
Απ. Παπαποστόλου, ΡΑΛ: Προτεραιότητα τα masterplans των μικρότερων ελληνικών λιμένων και η επιτάχυνση των επενδύσεων
Την ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδιασμού για τα μικρότερα ελληνικά λιμάνια, με επιτάχυνση των επενδύσεων, αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης, ανέδειξε ο Απόστολος Παπαποστόλου, Πρόεδρος, Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ).
«Τα λιμάνια είναι αναπτυξιακά εργαλεία και θα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε ως την αποτύπωση ενός οράματος για τις επόμενες δεκαετίες», επισήμανε, τονίζοντας την ανάγκη στα masterplans να αποτυπώνονται ως ένα οικοσύστημα, λαμβάνοντας πάντα υπόψη ότι οι ανάγκες της ακτοπλοΐας μεταβάλλονται, και κατ’ επέκταση των υποδομών και της διασύνδεσής τους.
Για την Ελλάδα, ο κ. Παπαποστόλου έθεσε σε προτεραιότητα τα masterplans των μικρότερων λιμένων, διότι, όπως εξήγησε, είναι σημαντική η έννοια της νησιωτικότητας, προκειμένου αυτά να είναι πιο λειτουργικά. Έφερε ως παράδειγμα, το λιμάνι του Βόλου, όπου το νέο masterplan σχετίζεται άμεσα με την επιτάχυνση των επενδύσεων που απαιτούνται. Αντίστοιχα, για το λιμάνι της Ραφήνας, ανέδειξε τη σχέση του λιμανιού με την πόλη και τη σύνδεσή του με οδικούς άξονες.
Ο επικεφαλής της ρυθμιστικής αρχής έκανε ειδική αναφορά στην περίπτωση της Κέρκυρας, σημειώνοντας ότι ο σχεδιασμός δεν μπορεί να περιορίζεται στον κεντρικό λιμένα, αλλά πρέπει να περιλαμβάνει και τις περίπου 30 μικρότερες λιμενικές εγκαταστάσεις, ανεξάρτητα από τον όγκο της δραστηριότητάς τους ή το άμεσο οικονομικό τους αποτύπωμα.
Στο πεδίο των επενδύσεων, ο κ. Παπαποστόλου τόνισε πως θα πρέπει πάντα να βλέπουμε την υλοποίησή τους υπό το πρίσμα των συμβατικών χρονοδιαγραμμάτων και οροσήμων, των αδειοδοτικών απαιτήσεων, αλλά και της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητα του λιμένος.
Κλείνοντας, υπογράμμισε τη σημασία αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων και μοντέλων πρόβλεψης, τα οποία θα επιτρέπουν την εκτίμηση των μελλοντικών αναγκών κάθε λιμένα. Μεταξύ των παραμέτρων που θα πρέπει να εξετάζονται περιλαμβάνονται η αύξηση της επιβατικής κίνησης, οι μεταβολές στο ενεργειακό κόστος και οι απαιτούμενες επενδύσεις για την ενεργειακή μετάβαση, η οποία αφορά τόσο τα πλοία όσο και τις λιμενικές εγκαταστάσεις.
Δ. Θεοδωράτος, ΣΕΕΝ: Διπλάσιο το κόστος των καυσίμων λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Τον κώδωνα του κινδύνου για τη μεγάλη αύξηση του λειτουργικού κόστους της ακτοπλοΐας, με αιχμή την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν, έκρουσε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), Διονύσης Θεοδωράτος.
Κατέδειξε, μάλιστα, το μέγεθος του προβλήματος, καθώς η τιμή του ναυτιλιακού καυσίμου από περίπου 600 ευρώ ανά τόνο στις αρχές του 2026, έχει πλέον φτάσει στα 1.300 ευρώ, τη στιγμή που τα καύσιμα να αντιπροσωπεύουν περίπου το 52% του συνολικού λειτουργικού κόστους των ακτοπλοϊκών εταιρειών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κόστος καυσίμων, το οποίο θα διαμορφωνόταν περίπου στα 400 εκατ. ευρώ, με βάση τις σημερινές τιμές και τις διεθνείς προβλέψεις μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 700 εκατ. ευρώ.
Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα που παρέθεσε: Ένα δρομολόγιο Ραφήνα–Μύκονος, το οποίο τον Ιανουάριο κόστιζε περίπου 19.000 ευρώ, σήμερα απαιτεί περίπου 40.000 ευρώ. Αντίστοιχα, το κόστος για το Πειραιάς–Ρόδος, μέσω Πάτμου, Λέρου και Κω, έχει αυξηθεί από περίπου 100.000 σε 200.000 ευρώ.
Ο κ. Θεοδωράτος πρόσθεσε ότι το 2025 ο κλάδος έκλεισε με τζίρο 1,1 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων λιμενικών τελών και ΦΠΑ, ενώ τα πραγματικά έσοδα ήταν περίπου 900 εκατ. ευρώ, με μέσο ναύλο 24 ευρώ.
Αν και η Πολιτεία και οι ακτοπλοϊκές εταιρείες κατάφεραν, όπως σημείωσε να συγκρατήσουν τις τιμές κατά τη θερινή περίοδο, πλέον υπάρχει ορατός κίνδυνος περιορισμού δρομολογίων και χωρητικότητας, με συνέπειες στην επαρκή κάλυψη προορισμών. Ως προς τα μέτρα που ελήφθησαν τον Μάρτιο, και αφορούσαν την αποζημίωση για τις εκπτώσεις των ευάλωτων ομάδων, ανέφερε πως έφταναν μόνο για τις ανάγκες του κλάδου έως και τον Ιούνιο του 2026 και έκτοτε η ακτοπλοΐα κινείται με τις δικές της δυνάμεις.
«Η ακτοπλοΐα δεν είναι Ιούνιος, Ιούλιος και Αύγουστος», τόνισε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η σύνδεση των νησιών και η μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων δεν αποτελούν πολυτέλεια, συνεπώς απαιτούνται άμεσα λύσεις ενόψει ενός ιδιαίτερα δύσκολου χειμώνα.
Ιω. Τσάρας, Ο.Λ.Θ.: Σε πλήρη εξέλιξη οι εργασίες στον Προβλήτα 6 – Την επόμενη εβδομάδα η πόντιση του 9ου caisson
Από την πλευρά του, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) Α.Ε., Ιωάννης Τσάρας, υπογράμμισε ότι «η επέκταση του Προβλήτα 6 αποτελεί ένα γενναίο βήμα που αλλάζει καθοριστικά την κλίμακα και τον διεθνή ρόλο του Λιμένα Θεσσαλονίκης». Ως προς την πρόοδο των εργασιών, ανέφερε πως αυτές βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, έχουν ήδη τοποθετηθεί τα οκτώ caissons (κυψελωτά κιβώτια), ενώ την επόμενη εβδομάδα θα ποντιστεί και το ένατο.
Αναφερόμενος στην περιβαλλοντική διάσταση του έργου, ο κ. Τσάρας επισήμανε ότι η ΟΛΘ Α.Ε. έχει καταθέσει πλήρη τεχνική περιβαλλοντική τεκμηρίωση, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το έργο θα συνεχιστεί χωρίς περαιτέρω εμπόδια, προκειμένου να μη χάσει τη δυναμική του και να ολοκληρωθεί σε 3 με 3,5 χρόνια.
Σύμφωνα με τον κ. Τσάρα, η αύξηση της δυναμικότητας του λιμένα αποτελεί τη μία πλευρά της εξίσωσης, βάζοντας στο κάδρο και την επαρκή σιδηροδρομική και οδική διασυνδεσιμότητά του. Σχετικά με την εξέλιξη του διαγωνισμού για το έργο της σύνδεσης του 6ου Προβλήτα με το εθνικό δίκτυο και του Δυτικού Προαστιακού της Θεσσαλονίκης, όπως είπε, ολοκληρώθηκε η τεχνική αξιολόγηση των δύο προσφορών και η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο στάδιο της ανάδειξης αναδόχου, με στόχο να ξεκινήσουν οι εργασίες έως το τέλος του έτους.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη να επιλυθούν άμεσα τα προβλήματα που εμποδίζουν την ολοκλήρωση της σύνδεσης του ΠΑΘΕ και της Εγνατίας Οδού με τον 6ο Προβλήτα και το οδικό δίκτυο του Καλοχωρίου, καθώς πρόκειται για ένα εξαιρετικά κρίσιμο έργο για την ομαλή λειτουργία του λιμανιού.
Ηλ. Τσουκαλάς, MSC Ελλάς: Στρατηγικός πυλώνας η Ελλάδα για τον σχεδιασμό των MSC Cruises και Explora Journeys στην Αν. Μεσόγειο
Θετικά αποτίμησε την πορεία του κλάδου της κρουαζιέρας στην Ελλάδα το 2026 ο Ηλίας Τσουκαλάς, Γενικός Διευθυντής της MSC Ελλάς, και υπογράμμισε ότι η φετινή χρονιά επιβεβαιώνει τη σταθερά ισχυρή ελκυστικότητα της χώρας ως προορισμού κρουαζιέρας.
Ως προς την παρουσία της MSC Cruises και της Explora Journeys το 2026, αυτή ήταν ισχυρή με σχεδόν 500 προγραμματισμένες προσεγγίσεις σε ελληνικά λιμάνια, με εννέα πλοία και παρουσία σε περισσότερους από 20 προορισμούς. Όπως ανέφερε, στο πλάνο της κρουαζιέρας μπαίνουν όλο και περισσότεροι προορισμοί, όπως η Μήλος και η Σύρος, ενώ η Explora Journeys, πρόσθεσε πρόσφατα την Πύλο και την Αμοργό.
Υπογράμμισε, παράλληλα, την αξία της επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου για τη βιωσιμότητα του τουριστικού μοντέλου. «Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να προσελκύει κρουαζιέρα και πέρα από τους παραδοσιακούς θερινούς μήνες, χάρη στο κλίμα, την ύπαρξη αεροπορικών συνδέσεων και την ποικιλία του τουριστικού της προϊόντος», σχολίασε, υπογραμμίζοντας
Σχετικά με τις προοπτικές για το 2027, εκτίμησε πως η Ελλάδα διατηρεί τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, διαβλέποντας περαιτέρω ευκαιρίες για την ανάπτυξη του homeporting και την ένταξη νέων προορισμών.
Ο κ. Τσουκαλάς προσδιόρισε τη γεωγραφική θέση, την ποικιλομορφία των προορισμών, την πολιτιστική κληρονομιά και τη διεθνή αναγνωρισιμότητα ως τα κύρια πλεονεκτήματα που καθιστούν την Ελλάδα βασικό πυλώνα στη συνολική στρατηγική της MSC Cruises και της Explora Journeys για την Ανατολική Μεσόγειο.
Σε ό,τι αφορά το τέλος κρουαζιέρας, ο κ. Τσουκαλάς υποστήριξε πως είναι ένα τιμωρητικό μέτρο. «Δεν θεωρούμε ότι η επιβολή ενός τέλους αποτελεί από μόνη της αποτελεσματική απάντηση στην αύξηση του αριθμού των επισκεπτών. Το βασικό ζήτημα είναι ο τρόπος που σχεδιάζεται ο προορισμός και το κυριότερο, πού πηγαίνουν τα έσοδα από το τέλος κρουαζιέρας, τα οποία θα έπρεπε να χρηματοδοτούν νέες υποδομές» ανέφερε.
Δ. Απέργης, Ο.Λ.ΚΕ.: Διψήφια ανάπτυξη για το λιμάνι Κέρκυρας – Πώς προχωρούν τα έργα
Ανάπτυξη της τάξης του 20% στις προσεγγίσεις και 18% στην επισκεψιμότητα έγραψε το εννεάμηνο του 2026 ο λιμένας Κέρκυρας, όπως ανέφερε κατά τη συζήτηση ο Δημήτρης Απέργης, Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Κέρκυρας (Ο.Λ.ΚΕ.) Α.Ε., σημειώνοντας ότι και για το 2027 διαφαίνεται παρόμοια αύξηση των μεγεθών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε, το 2026 οι προσεγγίσεις στο λιμάνι της Κέρκυρας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τις 560, ενώ μέσω της ακτοπλοΐας και της κρουαζιέρας η επισκεψιμότητα ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια άτομα.
«Το λιμάνι της Κέρκυρας αναπτύσσεται σταθερά κι έχει αποκτήσει ισχυρή θέση στη διεθνή κι εγχώρια αγορά», υπογράμμισε. Συγκεκριμένα, ο τομέας της ακτοπλοΐας αναπτύσσεται με ρυθμό 3% ετησίως, ενώ το ισχυρό χαρτί του Οργανισμού είναι η κρουαζιέρα, με το λιμάνι να κατατάσσεται πρώτο στην Ελλάδα και 19ο παγκοσμίως, βάσει ποιοτικών χαρακτηριστικών, σύμφωνα με δεδομένα της Market Australia.
Αναφορικά με το επενδυτικό πλάνο του οργανισμού, ο κ. Απέργης έκανε γνωστό ότι τα έργα στον επιβατικό σταθμό κρουαζιέρας και στον σταθμό για επιβάτες εκτός Σένγκεν βρίσκονται στο στάδιο της οριστικής μελέτης και σε επόμενο στάδιο θα αναζητηθεί χρηματοδότηση. Προσεχώς θα είναι στον αέρα ο διαγωνισμός για νέους λιμένες στο Μαθράκι και στους Οθωνούς.
Ακόμη, σε στάδιο οριστικής μελέτης έχει εισέλθει το έργο Αγίου Στεφάνου Αυλιωτών, ενώ εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ η βελτίωση του λιμένα Λευκίμμης. Στο τέλος του χρόνου παραδίδεται η μαρίνα Σπηλιάς και τέλος, αναμένεται η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη μαρίνα Ημερολιάς στην Κασσιώπη. «Η κατασκευή του λιμένα Ερεικούσας έδωσε ώθηση στην ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας και του πληθυσμού», είπε ο επικεφαλής του Ο.Λ.ΚΕ.
Γ. Κουμπενάς, Celestyal: Ανάγκη για ένα σταθερό πλαίσιο λειτουργίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα
Για μια εξαιρετική χρονιά για τη Celestyal, έκανε λόγο ο Γεώργιος Κουμπενάς, Ανώτατος Διευθυντής Επιχειρήσεων, καθώς κατά το 2025 μετέφερε 125.000 επιβάτες, που πραγματοποίησαν συνολικά περίπου 650.000 επισκέψεις σε προορισμούς. Προσδιόρισε, δε, στα ίδια επίπεδα και τα μεγέθη για το 2026.
Όπως έκανε γνωστό, ενόψει του 2027 και λαμβάνοντας υπόψη τα προβλήματα που έχουν ανακύψει στον Περσικό Κόλπο, η εταιρεία ανέπτυξε νέα δρομολόγια για τα πλοία της. Παράλληλα, το 2026 εντάχθηκαν σε εβδομαδιαία βάση στα δρομολόγια της Celestyal τα λιμάνια του Αγίου Νικολάου και της Ρόδου, με στόχο, μεταξύ άλλων, την αποσυμφόρηση των υπόλοιπων δημοφιλών προορισμών.
Σύμφωνα με τον κ. Κουμπενά, η κρουαζιέρα στην Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον ελληνική σημαία, ενώ, όπως υποστήριξε, ο κλάδος στερείται στήριξης από την ελληνική πολιτεία μέσα από μια συγκεκριμένη και συνεκτική πολιτική. «Βλέπουμε σπασμωδικές αποφάσεις, οι οποίες δεν βρίσκονται προς τη σωστή κατεύθυνση», επέμεινε, τονίζοντας την ανάγκη για ένα σταθερό πλαίσιο λειτουργίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις λιμενικές υποδομές, σημειώνοντας ότι η κρουαζιέρα καλείται να καταβάλλει το τέλος κρουαζιέρας χωρίς, όπως είπε, να διαθέτει τις αντίστοιχες λιμενικές υποδομές. «Δεν μπορούμε να μιλάμε για σοβαρή λιμενική πολιτική εάν δεν αντιμετωπιστούν αυτά τα προβλήματα», ανέφερε, θέτοντας ως προτεραιότητα την κατάρτιση συγκεκριμένων Master Plans για τα λιμάνια.
Συνολικά για τις προοπτικές του κλάδου το 2027, ο κ. Κουμπενάς εκτίμησε ότι ενδέχεται να καταγραφεί μικρή κάμψη, επισημαίνοντας ότι καθοριστικό ρόλο για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κρουαζιέρας διαδραματίζει και η γεωγραφική θέση της χώρας σε σχέση με σημαντικές αγορές προέλευσης επιβατών.
