Καινούργιο πλαίσιο για την αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών, λόγω των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων, θεσπίζει κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Ναυτιλίας, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διάθεση συνολικού ποσού 60 εκατ. ευρώ.
Επιμέλεια: Φ. Φωτεινός
Η απόφαση («Καταβολή της αποζημίωσης των κοινωνικών εκπτώσεων της παρ. 1 του άρθρου 253 του ν. 5297/2026 – Α΄ 64») καθορίζει τους δικαιούχους, τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τη μεθοδολογία υπολογισμού της κρατικής αποζημίωσης.
Το περιεχόμενο της ΚΥΑ
Όπως προαναφέρθηκε, νέο πλαίσιο για την αποζημίωση των ακτοπλοϊκών επιχειρήσεων λόγω των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων θεσπίζει κοινή υπουργική απόφαση, προβλέποντας ετήσια χρηματοδότηση ύψους 60 εκατ. ευρώ.
Η αποζημίωση θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά εκπτωτικά εισιτήρια που εκδίδει κάθε εταιρεία και την αξία των εκπτώσεων που χορηγεί.
Πρόκειται για την ΚΥΑ 2252.2-13/60356/26/28.08.2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5356/31.08.2026 και αφορά την εφαρμογή του άρθρου 253 του νόμου 5297/2026.
Πραγματικοί ωφελούμενοι του μέτρου είναι οι κατηγορίες επιβατών που δικαιούνται υποχρεωτικές εκπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Αιτήματα αποζημίωσης μπορούν να υποβάλλουν οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις που εκτελούν θαλάσσιες ενδομεταφορές και εφαρμόζουν τις προβλεπόμενες κοινωνικές εκπτώσεις.
Οι εταιρείες που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το Ηλεκτρονικό Σύστημα Κράτησης Θέσεων και Έκδοσης Εισιτηρίων πρέπει να συμμορφώνονται πλήρως με τη σχετική υποχρέωση, καθώς σε διαφορετική περίπτωση αποκλείονται από την αποζημίωση. Για τις επιχειρήσεις που εξαιρούνται από το ηλεκτρονικό σύστημα προβλέπεται η υποβολή αναλυτικών στοιχείων ανά πλοίο στις αρμόδιες λιμενικές αρχές.
Πώς κατανέμονται τα 60 εκατ. ευρώ
Η δαπάνη καλύπτεται από τον τακτικό προϋπολογισμό του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και η αποζημίωση καταβάλλεται σε δύο φάσεις κάθε έτος.
Η πρώτη φάση αφορά την περίοδο από την 1η Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους έως τις 31 Μαΐου του τρέχοντος έτους και απορροφά το 40% της ετήσιας πίστωσης. Η δεύτερη καλύπτει την περίοδο από την 1η Ιουνίου έως τις 31 Οκτωβρίου και αντιστοιχεί στο υπόλοιπο 60%.
Ειδικά για το 2026, η πρώτη φάση καλύπτει τα εισιτήρια που εκδόθηκαν από την 1η Μαρτίου έως τις 31 Μαΐου. Για τη συγκεκριμένη χρονιά, το 30% της χρηματοδότησης διατίθεται στην πρώτη φάση και το 70% στη δεύτερη.
Εάν το σύνολο των αποζημιώσεων που διεκδικούν οι εταιρείες υπερβεί τη διαθέσιμη πίστωση, τα χρήματα θα κατανέμονται αναλογικά μεταξύ των δικαιούχων, με ενιαίο ποσοστό επί του ποσού που αναλογεί σε κάθε επιχείρηση.
Ο υπολογισμός της αποζημίωσης
Το ποσό που δικαιούται κάθε εταιρεία θα προσδιορίζεται βάσει:
- των κατηγοριών των υποχρεωτικών κοινωνικών εκπτώσεων,
- του αριθμού των εκπτωτικών εισιτηρίων ανά κατηγορία,
- της πραγματικής συνολικής αξίας των εκπτώσεων που χορηγήθηκαν.
Η συνολική αποζημίωση μιας επιχείρησης δεν μπορεί να υπερβαίνει την αποδεδειγμένη αξία των εκπτώσεων που παρείχε στους δικαιούχους επιβάτες.
Για την πρώτη φάση του 2026 προβλέπεται η καταβολή ποσού «έναντι», το οποίο θα υπολογιστεί μέσω ειδικού αλγορίθμου. Η οριστική εκκαθάριση και για τις δύο φάσεις θα πραγματοποιηθεί κατά τη δεύτερη φάση, με βάση τα στοιχεία και τα παραστατικά που θα υποβάλουν οι εταιρείες.
Εάν η προκαταβολή υπερβαίνει το ποσό που τελικά δικαιούται μια επιχείρηση, η διαφορά θα αναζητείται ως αχρεωστήτως καταβληθείσα, εντόκως. Οι εταιρείες έχουν επίσης τη δυνατότητα να μην αιτηθούν την προκαταβολή και να υποβάλουν αίτημα στη δεύτερη φάση για το σύνολο της αποζημίωσης του 2026.
Τα απαραίτητα δικαιολογητικά
Για την πληρωμή απαιτούνται, μεταξύ άλλων, αίτημα υπογεγραμμένο από τον νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης, στοιχεία νόμιμης εκπροσώπησης, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα και αποδεικτικό τραπεζικού λογαριασμού.
Κατά την οριστική εκκαθάριση θα υποβάλλονται επιπλέον πίνακες με τις κατηγορίες και τον αριθμό των εκπτωτικών εισιτηρίων, τη συνολική αξία των εκπτώσεων και αναλυτική κατάσταση των εισιτηρίων στα οποία εφαρμόστηκε μειωμένος ναύλος.
Η μη εμπρόθεσμη υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών συνεπάγεται τον αποκλεισμό της εταιρείας από τη συγκεκριμένη φάση του μέτρου. Ειδικά για το 2026, όσες επιχειρήσεις δεν συμμετάσχουν στην πρώτη φάση μπορούν να υποβάλουν αίτηση στη δεύτερη για το σύνολο του έτους.
Τέλος, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας θα πραγματοποιούν ελέγχους ανά διετία για την επαλήθευση των στοιχείων και την αποτροπή υπεραποζημιώσεων. Οι εταιρείες υποχρεούνται να διατηρούν όλα τα σχετικά παραστατικά και δικαιολογητικά για δέκα χρόνια από την καταβολή της τελευταίας ενίσχυσης.
