«Ποικίλει» ο σιδηροδρομικός χάρτης στην Ευρώπη, ανάλογα με τη δυναμικότητα κάθε αγοράς, τόσο στις επιβατικές, όσο και στις εμπορευματικές μεταφορές.
Επιμέλεια: Φώτης Φωτεινός
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ένωσης Ανεξάρτητων Ρυθμιστικών Αρχών Σιδηροδρόμων (IRG-Rail), που δημοσιεύτηκε το 2024, με στοιχεία του 2022 (σχετική φωτογραφία), ο αριθμός των ενεργών σιδηροδρομικών επιχειρήσεων μεταξύ των χωρών-μελών της IRG Rail διαφέρει σημαντικά: Από 2 μόνο εταιρείες στη Λιθουανία και 3 στη Φιλανδία έως τις 342 στη Γερμανία.
Όπως αναφέρεται, αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να αποδοθεί σε διάφορους παράγοντες, όπως τα επιμέρους εθνικά χαρακτηριστικά, τα εμπόδια εισόδου στην αγορά και ο αντίκτυπος προηγούμενων συγχωνεύσεων.
Στις περισσότερες χώρες – μέλη (22), οι ενεργές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις εμπορευματικές μεταφορές είναι περισσότερες από εκείνες που δραστηριοποιούνται στις επιβατικές μεταφορές.
Μόνο η Ιρλανδία, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσίασαν την αντίθετη τάση, η οποία είχε παρατηρηθεί από τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτό το φαινόμενο, πιθανότατα, οφείλεται στο γεγονός ότι η διαδικασία απελευθέρωσης της αγοράς είχε προχωρήσει περισσότερο στις εμπορευματικές σιδηροδρομικές μεταφορές, σε σύγκριση με τις επιβατικές.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση, δραστηριοποιούνται 2 εταιρείες στις επιβατικές μεταφορές, η Hellenic Train και η ΣΤΑΣΥ.
Ωστόσο, η ΣΤΑΣΥ δραστηριοποιείται μόνο στο δίκτυο «Δ. Πλακεντίας» – Αεροδρόμιο και σε όλο το υπόλοιπο δίκτυο, η Hellenic Train. Ουσιαστικά, η Hellenic Train διαθέτει το μονοπώλιο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι έχει αναλάβει και τη διεξαγωγή των άγονων σιδηροδρομικών γραμμών για 10 + 5 χρόνια.
Στην Ιταλία, στις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές δραστηριοποιούνται 21 εταιρείες, στη Γερμανία 148 εταιρείες, στην Αυστρία 17 και στην Ρουμανία 6.
Από την άλλη πλευρά, σε αρκετές χώρες, όπως στην Ελλάδα, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές είναι ελάχιστες, όπως στη Κροατία, τη Βουλγαρία, τη Φιλανδία, τη Λιθουανία και το Λουξεμβούργο.
Μεγαλύτερος ο ανταγωνισμός στα εμπορεύματα
Αντίθετα, ο ανταγωνισμός είναι μεγαλύτερος στις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές.
Σύμφωνα με την έκθεση, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται 3 εταιρείες στα εμπορεύματα, η Hellenic Train, η Rail Cargo Logistics Goldair και η GFR Hellas. Αυτές οι 3 εταιρείες διαθέτουν δικές τους μηχανές έλξης.
Αρκετές εταιρείες στα εμπορεύματα υπάρχουν στη Γερμανία (237), στη Τσεχία (106), στην Πολωνία (102) και στην Ιταλία (25), χώρες που έχουν ανεπτυγμένο σιδηροδρομικό δίκτυο, συνδεδεμένο – ανά περιπτώσεις – με λιμάνια, εμπορευματικά κέντρα και βιομηχανικές περιοχές.
