Συνεχίζει να επηρεάζεται σημαντικά από το υψηλό ενεργειακό κόστος ο σιδηρόδρομος, ενώ εκτιμάται ότι ο κλάδος θα έρθει αντιμέτωπος με πρόσθετο ετήσιο κόστος ύψους 10 δισ. ευρώ.
Επιμέλεια: Βάσω Βεγιάζη
Το γεγονός προκαλεί μεγάλη ανησυχία για την οικονομική βιωσιμότητα των σιδηροδρομικών δραστηριοτήτων και των επιχειρήσεων του κλάδου.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας προκαλεί αλληλεξαρτώμενες επιπτώσεις στους τρόπους μεταφοράς. Με το 80% όλων των χιλιομέτρων σε επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές να πραγματοποιούνται με ηλεκτρική έλξη, ο σιδηρόδρομος αποτελεί τον μεγαλύτερο μεμονωμένο πελάτη ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Μάλιστα, σύμφωνα με τη Eurostat, οι σιδηρόδρομοι καταναλώνουν περίπου 50 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας το χρόνο. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 2% της ηλεκτρικής ενέργειας που διατίθεται προς κατανάλωση στην ΕΕ των «27».
Σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε η Κοινότητα των Ευρωπαϊκών Εταιρειών Σιδηροδρόμων και Υποδομών (CER):
-Οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι πληρώνουν ήδη κατά μέσο όρο 200 ευρώ τη MWh για ηλεκτρική ενέργεια. Ανάλογα με το είδος της σύμβασης, οι εταιρείες έχουν έρθει αντιμέτωπες με τιμές έως 870 ευρώ τη MWh.
-Η εκτιμώμενη τιμή για το 2023 κυμαίνεται στα 300 – 400 ευρώ τη MWh. Πρέπει να σημειωθεί ότι, οι επιχειρήσεις σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών προβλέπουν ως μέση τιμή τα 500 ευρώ τη MWh, γεγονός που θα παρεμποδίσει περαιτέρω τη διατροπική ανταγωνιστικότητα των σιδηροδρόμων, καθώς οι τιμές του ντίζελ παρουσίασαν σχετικά μικρότερο βαθμό αύξησης τους τελευταίους μήνες.
-Παρά τις έντονες εκκλήσεις του κλάδου, επί του παρόντος, σχεδόν δεν δοθεί καμία υποστήριξη στον κλάδο. Ενώ ορισμένα κράτη-μέλη εξετάζουν το ενδεχόμενο λήψης μέτρων κρατικής ενίσχυσης, οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν επαρκή υποστήριξη.
Οι προοπτικές είναι ανησυχητικές, ενώ είναι πολύ δαπανηρό για τις ίδιες τις εταιρείες να εξασφαλίσουν προσιτές τιμές ή σταθερές βραχυπρόθεσμες ενεργειακές συμβάσεις προς το παρόν. Χωρίς καμία παρέμβαση από τα κράτη-μέλη, οι υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας θα οδηγήσουν τελικά σε εκτροπή της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας σε πιο ενεργοβόρες αλλά φθηνότερες μεταφορές (βλέπε οδικές).
Επιπλέον, με τους σιδηροδρόμους να διαδραματίζουν στρατηγικό ρόλο στη μεταφορά ενέργειας (όπως φαίνεται στην ιεράρχηση των υπηρεσιών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών σε Γερμανία ή Πολωνία), η CER επαναλαμβάνει ότι οι σιδηρόδρομοι πρέπει να προστατεύονται από οποιουσδήποτε στόχους μείωσης της ζήτησης ενέργειας.
Σε δηλώσεις του ο εκτελεστικός διευθυντής της CER, Alberto Mazzola, σχολίασε: «Πρέπει να αποφύγουμε την μετατόπιση των μεταφορών, με την μετακίνηση των logistics από λιγότερο ρυπογόνους σε πιο ρυπογόνους τρόπους μεταφοράς.
Ωστόσο, σε κάτι τέτοιο θα προβούμε εάν δεν μειωθούν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος για Υπηρεσίες Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος όπως οι σιδηρόδρομοι. Η αποτυχία επείγουσας αποκατάστασης της παρούσας κατάστασης θα θέσει σε κίνδυνο όλες τις προσπάθειες που έγιναν την τελευταία δεκαετία καθώς και τις πολιτικές που διαμορφώθηκαν για το 2030 και το 2050 για την προώθηση της πράσινης μετάβασης της ευρωπαϊκής κινητικότητας».
