Σοβαρή αναταραχή στον παγκόσμιο κλάδο των αερομεταφορών έχει προκαλέσει η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
Επιμέλεια: Μ. Δημητρίου
Η Μέση Ανατολή αποτελεί βασικό κόμβο για τις πτήσεις μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Ωκεανίας, γεγονός που καθιστά τις επιπτώσεις ιδιαίτερα εκτεταμένες για τον κλάδο των αερομεταφορών.
Σύμφωνα με στοιχεία εταιρειών παρακολούθησης πτήσεων, όπως η Cirium και η Flightradar24, περισσότερες από 21.000 πτήσεις ακυρώθηκαν σε μεγάλα αεροδρόμια της περιοχής, μεταξύ των οποίων Ντουμπάι, Ντόχα και Αμπού Ντάμπι, από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, σε ορισμένες ημέρες καταγράφονται 1.500 έως 2.000 ακυρώσεις πτήσεων ημερησίως στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Συνολικά, οι ακυρώσεις πτήσεων από τις 28 Φεβρουαρίου εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τις 20.000, επηρεάζοντας περίπου 4,4 εκατ. διαθέσιμες θέσεις επιβατών.
Η διαταραχή επεκτάθηκε και σε βασικά hubs, όπως το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι – το μεγαλύτερο στον κόσμο για διεθνείς επιβάτες – καθώς και στα αεροδρόμια Ντόχα και Αμπού Ντάμπι, τα οποία λειτουργούν ως κεντρικοί κόμβοι.
Η κρίση προκάλεσε επίσης μαζικά κλεισίματα εναέριου χώρου σε χώρες, όπως Ιράν, Ιράκ, Ισραήλ, Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Αυτό ανάγκασε πολλές αεροπορικές εταιρείες – μεταξύ αυτών British Airways, Lufthansa, Cathay Pacific και Wizz Air – να αναστείλουν πτήσεις προς τη Μέση Ανατολή ή να ανακατευθύνουν δρομολόγια.
Οικονομικές επιπτώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες
Η ανακατεύθυνση πτήσεων και η αύξηση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας έχουν άμεσο οικονομικό αντίκτυπο στον κλάδο.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την κερδοφορία ορισμένων αεροπορικών εταιρειών.
Για παράδειγμα, η Wizz Air προειδοποίησε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή θα μειώσει τα ετήσια κέρδη της κατά περίπου 50 εκατ. ευρώ (περίπου 58 εκατ. δολάρια).
Η ανακατεύθυνση των πτήσεων αυξάνει σημαντικά το κόστος καυσίμων. Το κόστος καυσίμων αποτελεί ήδη 25%-35% των λειτουργικών δαπανών των αεροπορικών εταιρειών, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μικρή αύξηση της διάρκειας πτήσης μπορεί να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες.
Παράλληλα, η γεωπολιτική ένταση έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών πετρελαίου, οι οποίες έχουν αυξηθεί περίπου 30% από την αρχή του έτους, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος των αερομεταφορών.
Πλήγμα και στις εμπορευματικές μεταφορές
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην επιβατική κίνηση. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς logistics, η παγκόσμια χωρητικότητα στις αεροπορικές μεταφορές φορτίου μειώθηκε περίπου 18% λόγω ακυρώσεων πτήσεων και αλλαγών στις διαδρομές.
Η μείωση της χωρητικότητας επηρεάζει ιδιαίτερα μεταφορές υψηλής αξίας, όπως φαρμακευτικά προϊόντα, ηλεκτρονικά και βιομηχανικά εξαρτήματα, που εξαρτώνται από την ταχεία αεροπορική μεταφορά.
Πιέσεις στον τουρισμό και τις περιφερειακές οικονομίες
Η αεροπορική κρίση επηρεάζει και τον τουρισμό στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Tourism Economics, η σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει μείωση της τουριστικής δαπάνης στην περιοχή κατά 34 έως 56 δισ. δολάρια το 2026, εάν η ένταση παραταθεί.
Παράλληλα, χιλιάδες επιβάτες έχουν εγκλωβιστεί σε αεροδρόμια της περιοχής, ενώ πολλές κυβερνήσεις οργανώνουν επιχειρήσεις επαναπατρισμού πολιτών.
Ένας ακόμη γεωπολιτικός περιορισμός για τον κλάδο
Η νέα κρίση έρχεται να προστεθεί στους περιορισμούς που δημιούργησε το κλείσιμο του ρωσικού εναέριου χώρου μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Με όλο και περισσότερες περιοχές του πλανήτη να θεωρούνται υψηλού κινδύνου για πτήσεις, οι διαθέσιμοι «διάδρομοι» πτήσης περιορίζονται σημαντικά, δημιουργώντας αυτό που αναλυτές περιγράφουν ως «συρρίκνωση του παγκόσμιου εναέριου χώρου».
Εάν η σύγκρουση συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα οδηγήσει σε αναδιάρθρωση των παγκόσμιων αεροπορικών δικτύων, αυξημένα κόστη για τις εταιρείες και πιθανές αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων διεθνώς.
