Την πρώτη στην ιστορία της ΕΕ ενιαία πολιτική για τον τουρισμό παρουσίασε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, στις Βρυξέλλες.
«Θέλουμε ο ευρωπαϊκός τουρισμός να είναι πιο ανταγωνιστικός, πιο βιώσιμος και πιο ανθεκτικός. Και για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να επενδύσουμε στους ανθρώπους και τις επιχειρήσεις. Πρέπει να σεβόμαστε και να στηρίζουμε τις τοπικές κοινωνίες. Και πρέπει να παρουσιάσουμε τους εξαιρετικούς προορισμούς της Ευρώπης σε όλο τον κόσμο, βοηθώντας τον καθένα από αυτούς να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Αυτό είναι το όραμα πίσω από τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό. Και έτσι θέλουμε να διαμορφώσουμε το μέλλον του τουρισμού στην Ευρώπη», επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας.
Εξηγώντας τις ωφέλειες από την πρώτη ενιαία πολιτική της ΕΕ για τον τουρισμό ο Επίτροπος υπογράμμισε: «Αυτή η πολιτική που παρουσιάζουμε σήμερα έχει ως τελικό στόχο να διασφαλίσει ότι όλοι επωφελούνται από τον τουρισμό. Για τους ταξιδιώτες, σημαίνει καλύτερη εμπειρία επισκεπτών και περισσότερες ευκαιρίες να ανακαλύψουν την Ευρώπη. Για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες, σημαίνει πρόσβαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, δεδομένα και ψηφιακά εργαλεία, στήριξη της καινοτομίας και της ανάπτυξης, χρηματοδότηση και λιγότερους διοικητικούς φραγμούς. Για τους προορισμούς, σημαίνει καλύτερη διαχείριση της ροής των επισκεπτών, τουρισμός όλο το χρόνο και ισχυρότερη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων.
Για την ίδια την Ευρώπη, σημαίνει ενίσχυση της παγκόσμιας απήχησής μας και στήριξη της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ευημερίας σε ολόκληρη την Ένωση. Η κατεύθυνσή μας είναι σαφής: ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα, ισορροπημένοι και βιώσιμοι προορισμοί, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και σεβασμός στις τοπικές κοινωνίες και την κληρονομιά τους.
Μαζί, μπορούμε να απελευθερώσουμε το δυναμικό των προορισμών της Ευρώπης, να συνεχίσουν οι ταξιδιώτες να επιλέγουν την Ευρώπη ως πρώτο προορισμό και να διασφαλίσουμε ότι ο τουρισμός θα συνεχίσει να ευδοκιμεί. Αυτό είναι το μέλλον που χαράσσουμε με την πρώτη ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό».
Οι έξι βασικοί στόχοι της πολιτικής της ΕΕ για τον τουρισμό είναι:
- Ανταγωνιστικότητα, με στήριξη του ευρωπαϊκού επιχειρηματικού οικοσυστήματος.
- Προώθηση του προορισμού Ευρώπη ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού παγκοσμίως.
- Βιώσιμος, ισορροπημένος και προσβάσιμος τουρισμός. Διασφαλίζοντας ότι τα οφέλη του τουρισμού φτάνουν σε κάθε περιοχή και κάθε εποχή, όχι μόνο σε λίγους προορισμούς και μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Επίσης τα ταξίδια πρέπει να είναι προσιτά και χωρίς αποκλεισμούς για όλους.
- Μέτρηση της επιτυχίας του τουρισμού με κριτήριο την αξία που δημιουργεί στις τοπικές κοινωνίες και όχι μόνο με βάση τον αριθμό των επισκεπτών.
- Ανθεκτικότητα, με προετοιμασία του τομέα για μελλοντικές κρίσεις.
- Καθαρή και ψηφιακή μετάβαση, βοηθώντας τις τουριστικές επιχειρήσεις να γίνουν πιο καθαρές, πιο κυκλικές και πιο καινοτόμες.
Η πολιτική διαρθρώνεται γύρω από τρεις πυλώνες. Πρώτος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού, ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Δεύτερος είναι η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού. Τρίτος είναι η προώθηση της Ευρώπης ως προορισμού και η ενίσχυση της παγκόσμιας ηγετικής της θέσης.
Αυτοί οι τρεις πυλώνες υποστηρίζονται από δύο οριζόντιες προτεραιότητες. Την προσέλκυση επενδύσεων και την ενίσχυση της συνεργασίας, χωρίς αποκλεισμούς, αλλά και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης κινητικότητας, της αποτελεσματικής συνδεσιμότητας και των σύγχρονων υποδομών.
«Ο τουρισμός είναι θεμέλιο της οικονομίας μας. Σε ολόκληρη την ΕΕ, αντιπροσωπεύει περίπου το 10 % του ΑΕΠ, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συντηρεί 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, σχεδόν όλες μικρομεσαίες ή πολύ μικρές επιχειρήσεις. Σε χώρες όπως η πατρίδα μου, η Ελλάδα, η άμεση και έμμεση συμβολή του τουρισμού φτάνει μέχρι και το 25% του ΑΕΠ.
Ο αντίκτυπός του εκτείνεται στις μεταφορές, τις κατασκευές, το λιανικό εμπόριο και τη γεωργία, στη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας σε αγροτικές, περιφερειακές και απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των πολλών νησιών, παράκτιων και ορεινών περιοχών μας. Αλλά αυτός ο ζωτικός τομέας αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις: ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, γεωπολιτική αστάθεια και εξωτερικούς κλυδωνισμούς, κλιματική αλλαγή, αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό, αλλά και την πρόκληση της διασφάλισης ότι ο τουρισμός αναπτύσσεται με πιο ισορροπημένο τρόπο.
Η πρώτη πολιτική της ΕΕ για τον τουρισμό, που εγκρίθηκε σήμερα από το Κολέγιο των Επιτρόπων, είναι το πιο φιλόδοξο, ολοκληρωμένο και ολιστικό πλαίσιο ευρωπαϊκής πολιτικής για τον τουρισμό μέχρι σήμερα. Κεντρικός στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρίες, να εστιάσουμε εκεί που υπάρχει υπεραξία και να βάλουμε όλους, κράτη μέλη, περιφέρειες, δήμους, τοπικές κοινωνίες, επιχειρήσεις, εργαζόμενους, σε ένα κοινό όραμα, σε μια κοινή κατεύθυνση», τόνισε ο κ. Τζιτζικώστας.
Αναλύοντας τις δράσεις ανά πυλώνα και προτεραιότητα ο Επίτροπος επισήμανε τα εξής:
1. Ανταγωνιστικότητα: «Η ανταγωνιστικότητα ξεκινά από τους ανθρώπους. Σημαντική πρόκληση είναι η αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού. Δημιουργούμε Ακαδημία Τουρισμού της ΕΕ. Επίσης, προβλέπεται η δημιουργία περιβάλλοντος φιλικού προς τις επιχειρήσεις με μείωση των περιττών επιβαρύνσεων και την παροχή πρακτικής καθοδήγησης και τεχνικής υποστήριξης, παράλληλα με τη χρηματοδότηση της καθαρής και ψηφιακής μετάβασής τους. Για την εισαγωγή της καινοτομίας στον τουρισμό, τη βελτίωση της πρόσβασης σε αξιόπιστα δεδομένα και την ενθάρρυνση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών, δημιουργείται Παρατηρητήριο Τουρισμού της ΕΕ και προβλέπεται η ανάπτυξη Κοινού Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων για τον Τουρισμό», επισήμανε ο Επίτροπος.
2. Βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα του τουρισμού: «Σήμερα, μόλις το 13% των περιφερειών της Ευρώπης δέχονται το 50% όλων των διανυκτερεύσεων. Αυτό που θέλουμε να πετύχουμε μέσω της ευρωπαϊκής τουριστικής πολιτικής είναι μια διαφορετική προσέγγιση. Η οποία εστιάζει στη δημιουργία πραγματικής αξίας, την προστασία της ποιότητας ζωής των κατοίκων κάθε περιοχής και τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών και επιχειρήσεων, αντί να επιδιώκουν απλώς τον αριθμό των επισκεπτών», σημείωσε ο κ. Τζιτζικώστας. Για το σκοπό αυτό, αναπτύσσεται ένα Ευρωπαϊκό Μοντέλο για τη Βιώσιμη Διαχείριση του Τουρισμού. «Μέσα στους επόμενους έξι μήνες, θα υποβάλουμε συγκεκριμένες προτάσεις για τον ισορροπημένο τουρισμό και την ανάπτυξη σχετικής Εργαλειοθήκης της ΕΕ, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη. Στόχος μας είναι να εξοπλίσουμε τους προορισμούς με πρακτικά εργαλεία και αποδεδειγμένες βέλτιστες πρακτικές για την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας και τη διασφάλιση ότι ο τουρισμός ωφελεί όλους», υπογράμμισε ο Επίτροπος. Ο ίδιος επισήμανε ότι με τις σύγχρονες προκλήσεις (πυρκαγιές, γεωπολιτικές συγκρούσεις κτλ.) είναι σημαντικό να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα του τουριστικού τομέα. «Ειδικά για τον τουρισμό, η πρώτη στην ιστορία της Ευρώπης πολιτική μας δημιουργεί ένα Κέντρο Συντονισμού Κρίσεων της ΕΕ. Αυτό θα διασφαλίσει ότι ο τουριστικός τομέας θα ενσωματωθεί πλήρως στις προσπάθειές μας για ετοιμότητα και αντιμετώπιση κρίσεων», τόνισε.
3. Διεθνής διάσταση του τουρισμού: «Με την πρωτοβουλία μας, Destination Europe, θέλουμε να ενισχύσουμε τη θέση της Ευρώπης στις παγκόσμιες αγορές. Συμπληρώνουμε τα εθνικά και περιφερειακά τουριστικά σήματα, παρουσιάζοντας παράλληλα μια ισχυρότερη και πιο συνεκτική ευρωπαϊκή ταυτότητα στους διεθνείς επισκέπτες. Κεντρικό μήνυμα είναι ότι η Ευρώπη είναι ένας ασφαλής, ανταγωνιστικός και εξαιρετικός προορισμός, με μια απαράμιλλη ποικιλία εμπειριών», σημείωσε ο κ. Τζιτζικώστας.
Οριζόντιες προτεραιότητες
1. Επενδύσεις: «Για να λειτουργήσει η ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό και να γίνουν πραγματικότητα οι στόχοι μας, οι επενδύσεις είναι ζωτικής σημασίας. Κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, με τη μόχλευση και υποστήριξη από στοχευμένες δημόσιες επενδύσεις. Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ, ο τουρισμός επωφελείται από 15 διαφορετικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ. Και έως το τέλος της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου, ο τομέας αναμένεται να έχει επωφεληθεί από περίπου 18 δισεκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής στήριξης. Κρίσιμο ρόλο θα παίξουν στο εξής τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης (εθνικό και περιφερειακό σκέλος του ΕΣΠΑ), που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Τα σχέδια αυτά θα αποτελέσουν σημαντικό μέσο για τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού. Η Κομισιόν θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες για να τους βοηθήσει να σχεδιάσουν επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με τον τουρισμό», υπογράμμισε ο Επίτροπος.
2. Διακυβέρνηση και Συνεργασία: «Δεσμευόμαστε να θεσπίσουμε ένα πιο αποτελεσματικό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Συνεργασίας για τον Τουρισμό. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας θα βρίσκεται μια νέα υψηλού επιπέδου Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τον Τουρισμό. Θα φέρνει σε επαφή τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές, τον ιδιωτικό τομέα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Συμμαχία θα στηρίξει την κοινή εφαρμογή της πολιτικής μας για τον τουρισμό, θα δημιουργήσει συνέργειες μεταξύ των διαφόρων δράσεών της και θα προσδώσει μεγαλύτερη συνοχή στις υφιστάμενες δομές συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των ομάδων εμπειρογνωμόνων μας», τόνισε ο Επίτροπος.
Ο κ. Τζιτζικώστας έκανε επίσης αναφορά στη σημασία των συνεργασιών: «Αναπτύσσουμε ισχυρότερες παγκόσμιες τουριστικές συνεργασίες. Συνεργαζόμαστε ήδη με την Ιαπωνία και την Ινδία, και σύντομα θα επεκτείνουμε αυτή τη συνεργασία στις χώρες του Κόλπου. Επιπλέον, μέχρι το τέλος του έτους θα υπογράψω νέο Πλαίσιο Συνεργασίας με τον Οργανισμό Τουρισμού του ΟΗΕ, ενώνοντας τις δυνάμεις μας για να στηρίξουμε την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του τουρισμού. Και επιπρόσθετα, θα προτείνω ένα Βραβείο Τουριστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης, προκειμένου να είναι παγκοσμίως αναγνωρίσιμοι οι προορισμοί που προωθούν τον βιώσιμο, ισορροπημένο και καινοτόμο τουρισμό, παράλληλα με δράσεις για την προσέλκυση επισκεπτών σε λιγότερο γνωστά μέρη και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών».
Επιπλέον, αναφέρθηκε στην κρισιμότητα της συνδεσιμότητας και των υποδομών, τονίζοντας: «Η πρώτη ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική προωθεί έναν πιο απρόσκοπτο χώρο πολυτροπικών μετακινήσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό θα είναι απαραίτητο για να διατηρήσουμε τους προορισμούς μας πιο ανταγωνιστικούς και προσβάσιμους, ιδιαίτερα τα νησιά, τις απομακρυσμένες περιοχές και τις παράκτιες περιοχές μας. Οι δράσεις που προβλέπονται στην πολιτική μας για τον ευρωπαϊκό τουρισμό, περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων νέα πολιτική για τις αερομεταφορές, πιο προσιτές διασυνοριακές ενοικιάσεις αυτοκινήτων και διεύρυνση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων έκδοσης εισιτηρίων για τις τοπικές μεταφορές σε επίπεδο ΕΕ».
