Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών «Κύρωση Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και τροποποίησής της».
Επιμέλεια: Β. Βεγιάζη
Με το εν λόγω νομοσχέδιο κυρώνεται η, από 29 Μαρτίου 2024, «Σύμβαση Παραχώρησης Υπηρεσιών» για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων οδικών αξόνων μεταξύ αφενός, του Ελληνικού Δημοσίου και της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.», την οποία έχει ήδη διαδεχθεί η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας» (Ε.Ε.Σ.Υ.Π. A.E.), και αφετέρου, της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΝΕΑ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και ως εκ τρίτου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και της εταιρείας με την επωνυμία «EGIS PROJECTS S.A.S.», καθώς και η από 4 Δεκεμβρίου 2025 τροποποίηση της ως άνω σύμβασης παραχώρησης.
Επίσης, θεσπίζονται οι αναγκαίες συμπληρωματικές διατάξεις, ως προς την ανωτέρω σύμβαση και την τροποποίηση αυτής, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ομαλή εξέλιξή της.
Η Εγνατία Οδός είναι οδικός άξονας, μήκους εξακοσίων πενήντα οκτώ (658) χιλιομέτρων, διαχωρισμένων ρευμάτων κυκλοφορίας, με πλήρη έλεγχο των προσβάσεων. Εκτείνεται από την Ηγουμενίτσα μέχρι τους Κήπους (στη συνοριακή πύλη με την Τουρκία) και διέρχεται από τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Η Εγνατία Οδός συνδέεται με την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Βουλγαρία και την Τουρκία μέσω έντεκα (11) καθέτων οδικών αξόνων. Τρεις (3) από τους οδικούς αυτούς κάθετους άξονες, με συνολικό μήκος διακοσίων είκοσι πέντε (225) χιλιομέτρων, αποτελούν μέρος της κυρούμενης σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών και ειδικότερα:
α) ο οδικός άξονας Σιάτιστα – Ιεροπηγή/Κρυσταλλοπηγή που οδηγεί στην Αλβανία (Kapshtice),
β) ο οδικός άξονας Χαλάστρα – Εύζωνοι που οδηγεί στη Βόρεια Μακεδονία (Gevgeli) και
γ) ο οδικός άξονας Θεσσαλονίκη – Σέρρες – Προμαχώνας που οδηγεί στη Βουλγαρία (Kulata).
Επί του παρόντος η λειτουργία και συντήρηση του οδικού άξονα εκτελούνται υπό τον έλεγχο και με ευθύνη της Εγνατίας Οδού Α.Ε., μέσω σχετικών εργολαβικών συμβάσεων.
Το Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ. (ήδη Ε.Ε.Σ.Υ.Π.) θέλησε να αναθέσει δια σύμβασης παραχώρησης τη χρηματοδότηση, λειτουργία, εκμετάλλευση και συντήρηση του ως άνω οδικού άξονα.
Στο πλαίσιο αυτό, διεξήχθη διαγωνιστική διαδικασία για την παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου, κατόπιν ολοκλήρωσης της οποίας προέκυψε η υπογραφή της κυρούμενης σύμβασης παραχώρησης.
Εν συνεχεία, δυνάμει πρότασης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κρίθηκε σκόπιμη η τροποποίηση της σύμβασης παραχώρησης, αναφορικά με ζητήματα, όπως η αδειοδότηση των σηράγγων που υφίστανται επί του παραχωρούμενου αυτοκινητοδρόμου και η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών του, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την αδυναμία επίτευξης της Ημερομηνίας Έναρξης Παραχώρησης, όπως είχε αρχικώς συμφωνηθεί.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις των άρθρων τρίτο έως ενδέκατο αποσκοπούν στη ρύθμιση ζητημάτων που αφορούν στην εκτέλεση της σύμβασης παραχώρησης και της τροποποίησής της, καθώς και στην άσκηση ευχερειών του Ελληνικού Δημοσίου, που προκύπτουν από το περιεχόμενο της υπό κύρωση σύμβασης και στοχεύουν στην ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς.
Οι τροποποιήσεις της σύμβασης
Οι τροποποιήσεις της σύμβασης παραχώρησης είναι οι ακόλουθες:
α) Στην προσθήκη πρόβλεψης που παρέχει τη δυνατότητα παραίτησης των Συμβαλλομένων Μερών, εν όλω ή εν μέρει, από την πλήρωση οποιασδήποτε από τις προϋποθέσεις του άρθρου 4.3.2 της σύμβασης παραχώρησης για την επίτευξη της Ημερομηνίας Έναρξης Παραχώρησης, κατόπιν έγγραφης συμφωνίας τους.
β) Στην προσθήκη πρόβλεψης δυνατότητας επίτευξης της Ημερομηνίας Έναρξης Παραχώρησης χωρίς την πλήρωση της σχετικής προϋπόθεσης, κατόπιν γνωστοποίησης του Ελληνικού Δημοσίου προς τον Παραχωρητή και τον Παραχωρησιούχο ότι δεν έχουν αδειοδοτηθεί οι σήραγγες του αυτοκινητοδρόμου από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ως σήραγγες κατηγορίας Ε’, οπότε οι αναγκαίες μελέτες, ενέργειες και εργασίες για τη μετέπειτα, μετά την Έναρξη Παραχώρησης, ολοκλήρωση της αδειοδότησης των σηράγγων αναλαμβάνονται από τον Παραχωρησιούχο, με ταυτόχρονη διασφάλιση της λήψης προσωρινών μέτρων ασφαλείας για τη διέλευση των οχημάτων από τις σήραγγες μέχρι την αδειοδότησή τους κατά κατηγορία Ε΄.
γ) Στην ανάληψη εκ μέρους του Παραχωρησιούχου της ιδιότητας του Υπευθύνου Επεξεργασίας αντί του Δημοσίου (αντικατάσταση άρθρου 31).
δ) Στη διόρθωση παροραμάτων που είχαν εμφιλοχωρήσει στη σύμβαση παραχώρησης.
Όπως αναφέρεται στην ειδική έκθεση του νομοσχεδίου προκαλείται:
–Εφάπαξ δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού, ύψους 60 εκατ. ευρώ, από την καταβολή της Χρηματοδοτικής Συμβολής του Δημοσίου, για την υλοποίηση του Έργου Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων αξόνων, στην περίπτωση που η εν λόγω υποχρέωση δεν καλυφθεί με απομείωση της Αμοιβής Παραχώρησης προς τον Παραχωρητή,
–Ενδεχόμενη μελλοντική δαπάνη, σύμφωνα με το αρμόδιο Υπουργείο, από την κάλυψη του πρόσθετου κόστους υλοποίησης εργασιών για τις σήραγγες κατηγορίας Ε’ (τεχνικές μελέτες, εξειδικευμένες εργασίες, αποζημιωτικές ρήτρες), σε περίπτωση που αυτό (το κόστος) υπερβεί το ποσό των 180 εκατ. ευρώ.
