Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και το Ευρωκοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για τη στοχευμένη τροποποίηση του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς (MSR) του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς (ETS2).
Η συμφωνία αποσκοπεί στην ενίσχυση του μηχανισμού και στη διασφάλιση μίας πιο σταθερής και προβλέψιμης λειτουργίας της αγοράς ενόψει της πλήρους εφαρμογής του ETS2 έως το 2028.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της ΕΕ, οι συννομοθέτες επιβεβαίωσαν τα βασικά στοιχεία της πρότασης της Κομισιόν, συμφωνώντας στην ανάγκη ενίσχυσης της προβλεψιμότητας της αγοράς, περιορισμού της μεταβλητότητας και αντιμετώπισης υπερβολικών αυξήσεων στις τιμές.
Η συμφωνία προβλέπει την παράταση της λειτουργίας του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς και μετά το 2030, με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Παράλληλα, ενισχύεται ο υφιστάμενος μηχανισμός ελέγχου των τιμών, καθώς διπλασιάζεται από 20 εκατομμύρια σε 40 εκατομμύρια ο αριθμός των δικαιωμάτων που θα μπορούν να απελευθερώνονται στην αγορά όταν το κόστος του άνθρακα υπερβαίνει τα 45 ευρώ ανά τόνο ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα, σε τιμές του 2020.
Το Συμβούλιο αναφέρει επίσης ότι η συμφωνία εισάγει πιο σταδιακή και ευέλικτη διαδικασία απελευθέρωσης δικαιωμάτων όταν ο αριθμός των δικαιωμάτων σε κυκλοφορία υποχωρεί κάτω από τα 260 εκατομμύρια, με στόχο την αποφυγή αβεβαιότητας που συνδέεται με το λεγόμενο «φαινόμενο κατωφλίου».
Επιπρόσθετα, συμφωνήθηκε ότι μελλοντική επανεξέταση του μηχανισμού από την Κομισιόν, θα λαμβάνει υπόψη και τον αριθμό των δικαιωμάτων που παραμένουν στο αποθεματικό, ενώ η επόμενη αναθεώρηση του ETS2 θα περιλαμβάνει αξιολόγηση των μηχανισμών σταθερότητας των τιμών και των κανόνων λειτουργίας του MSR.
Στην προσωρινή συμφωνία περιλαμβάνεται επίσης αναφορά στην ανάγκη αξιοποίησης των εσόδων από τις δημοπρασίες του ETS2 για τη στήριξη μέτρων που συμβάλλουν στην κλιματική και ενεργειακή μετάβαση στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν ακολουθήσει ο τελικός νομικός και γλωσσικός έλεγχος και η επίσημη υιοθέτηση των σχετικών νομοθετικών πράξεων.
Το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι το ETS2 θεσπίστηκε το 2023 στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων «Fit for 55» και αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών στους σχετικούς τομείς κατά 42% έως το 2030 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005. Το σύστημα εφαρμόζεται στους προμηθευτές καυσίμων για τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς, οι οποίοι υποχρεούνται να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές που συνδέονται με τα καύσιμα που διαθέτουν στην αγορά και να παραδίδουν αντίστοιχα δικαιώματα εκπομπών.
