Ως τις 10 Ιουλίου 2026 θα διαρκέσει η δημόσια διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, καθώς και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που το συνοδεύει.
Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων στον σύνδεσμο https://ypen.gov.gr/diavouleusi ως και τις 10 Ιουλίου 2026.
Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, η χώρα αποκτά ένα σύγχρονο χωρικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της νέας εποχής.
Το προηγούμενο πλαίσιο είχε εγκριθεί το 2008, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία. Σήμερα, η Ελλάδα και η Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπες με νέες προκλήσεις: ενεργειακή ασφάλεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, βιώσιμη ανάπτυξη, τεχνολογικό μετασχηματισμό και ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγικής και στρατηγικής ανθεκτικότητας.
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται πλέον όχι αποσπασματικά, αλλά ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής ανθεκτικότητας, ανταγωνιστικότητας, στρατηγικής αυτονομίας και εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Το νέο ΕΧΠ αναθεωρεί το πλαίσιο του 2008, προκειμένου να το προσαρμόσει στις νέες συνθήκες της οικονομίας, της παραγωγής και του χώρου. Βασική του κατεύθυνση είναι η σταδιακή μετάβαση από τη διάσπαρτη και άναρχη ανάπτυξη προς πιο οργανωμένες μορφές χωροθέτησης της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής δραστηριότητας, με σαφέστερους κανόνες, καλύτερη περιβαλλοντική συμβατότητα και σύγχρονες παραγωγικές υποδομές.
Για πρώτη φορά εντάσσεται οργανικά η εφοδιαστική αλυσίδα
Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα.
Η παραγωγή, η αποθήκευση, οι μεταφορές, τα logistics, τα εμπορευματικά κέντρα, οι λιμένες και οι αλυσίδες διανομής αποτελούν πλέον αλληλένδετα στοιχεία της σύγχρονης οικονομίας. Ο χωρικός σχεδιασμός δεν αφορά μόνο τη μεμονωμένη εγκατάσταση μονάδων, αλλά συνολικά την οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής και διακίνησης.
Προτεραιότητα στην οργανωμένη χωροθέτηση
Κεντρική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι η σταδιακή μετάβαση από το μοντέλο της διάσπαρτης εκτός σχεδίου εγκατάστασης προς πιο οργανωμένες μορφές ανάπτυξης.
Το νέο πλαίσιο δίνει προτεραιότητα:
- στους οργανωμένους υποδοχείς,
- στα επιχειρηματικά πάρκα,
- στις περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης,
- και σε οργανωμένες μορφές χωρικής ανάπτυξης.
Στόχος είναι:
- η καλύτερη οργάνωση της παραγωγικής δραστηριότητας,
- η μείωση συγκρούσεων χρήσεων,
- η περιβαλλοντική εξυγίανση,
- και η δημιουργία σαφέστερων χωρικών κανόνων.
Βιομηχανία, βιώσιμη ανάπτυξη και στρατηγική ανθεκτικότητα
Το νέο ΕΧΠ ενσωματώνει τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για:
- τη βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη,
- τις κρίσιμες πρώτες ύλες,
- την ασφάλεια εφοδιασμού,
- την ενεργειακή ασφάλεια,
- και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζονται πλέον ως κρίσιμες υποδομές οικονομικής και γεωοικονομικής ανθεκτικότητας.
Η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και η παραγωγική ανάπτυξη δεν αντιμετωπίζονται ως αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά ως παράλληλες προϋποθέσεις για τη δημιουργία σύγχρονων, οργανωμένων και περιβαλλοντικά συμβατών παραγωγικών υποδομών.
Έμφαση στις μητροπολιτικές περιοχές
Για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, όπου συγκεντρώνεται ήδη μεγάλο μέρος της βιομηχανικής και εφοδιαστικής δραστηριότητας της χώρας, το νέο ΕΧΠ δίνει ιδιαίτερη έμφαση:
- στον περιορισμό της άναρχης διάχυσης δραστηριοτήτων,
- στην οργανωμένη χωροθέτηση,
- στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων υποδοχέων,
- και στην εξυγίανση υφιστάμενων συγκεντρώσεων δραστηριοτήτων.
Περιβαλλοντική προστασία και χωρική συμβατότητα
Βασική κατεύθυνση του νέου ΕΧΠ είναι ότι η οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και περιορίζει τις συγκρούσεις χρήσεων.
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και ενσωματώνει όρους, περιορισμούς και κατευθύνσεις για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος.
Δεν τροποποιεί τα ισχύοντα καθεστώτα προστασίας για τις περιοχές Natura 2000 και τις λοιπές προστατευόμενες περιοχές. Οι προβλέψεις προστασίας εξακολουθούν να ισχύουν πλήρως.
Παράλληλα, προβλέπονται σαφείς περιοχές αποκλεισμού και προϋποθέσεις χωροθέτησης για συγκεκριμένες κατηγορίες προστατευόμενων περιοχών.
Το νέο ΕΧΠ με λίγα λόγια
- Εντάσσει για πρώτη φορά οργανικά την εφοδιαστική αλυσίδα στον χωρικό σχεδιασμό.
- Δίνει προτεραιότητα στην οργανωμένη χωροθέτηση της βιομηχανίας και των logistics.
- Περιορίζει τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου ανάπτυξη.
- Συνδέει τη βιομηχανική πολιτική με την βιώσιμη ανάπτυξη και την παραγωγική ανθεκτικότητα.
- Ενσωματώνει τις νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες για κρίσιμες πρώτες ύλες και στρατηγική αυτονομία.
- Δημιουργεί σαφέστερο και πιο σύγχρονο πλαίσιο χωρικής οργάνωσης της παραγωγής.
