Κατατέθηκε στη Βουλή το ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταφορών. Αναλυτικά, όλες οι διατάξεις

Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος – Εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές – οδικές – εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις».

Επιμέλεια: Β. Βεγιάζη 

Μέρος Β 

Σύμφωνα με το υπουργείο, οι αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Α’ (άρθρα 3 έως 18) αντιμετωπίζουν θεσμικά, περιβαλλοντικά και τεχνικά ζητήματα που έχουν ανακύψει από την τεχνολογική εξέλιξη των οχημάτων, την ανάγκη ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας, τις αυξημένες απαιτήσεις προστασίας της δημόσιας υγείας και του αστικού περιβάλλοντος και της εποπτείας της αγοράς οχημάτων.

Ειδικότερα, στοχεύουν στον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα μέσω της κάλυψης του ρυθμιστικού κενού των ελέγχων εκπομπών μικροσωματιδίων και των αλλαγών στη δυνατότητα χορήγησης Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων (Κ.Ε.Κ) προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση των κριτηρίων ελέγχου.

Παράλληλα, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιλύουν ζητήματα ασφάλειας, που σχετίζονται με τη λειτουργία πρατηρίων καυσίμων και υγραερίου σε πολυώροφα κτίρια, ενισχύοντας την πρόληψη κινδύνων για κατοίκους και επισκέπτες.

Αντιμετωπίζονται επίσης τεχνικά και πολεοδομικά ζητήματα των πρατηρίων καυσίμων, όπως η περίφραξή τους και η πρόβλεψη εγκατάστασης απομακρυσμένων στομίων πλήρωσης δεξαμενών, με σκοπό τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της ασφάλειας των εγκαταστάσεων.

Περαιτέρω, επιδιώκεται εκσυγχρονισμός του κανονιστικού πλαισίου ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον στα θέματα ελέγχου μέσω της θεσμοθέτησης Μητρώου Εποπτών Κέντρων Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων και της σύστασης για πρώτη φορά μικτών κλιμακίων ελέγχου Κ.Τ.Ε.Ο. με εξωτερικούς ελεγκτές.

Οι ρυθμίσεις ανταποκρίνονται, τέλος, στις ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης και της νέας κινητικότητας, ρυθμίζοντας ζητήματα οδήγησης, συντήρησης και στάθμευσης οχημάτων με εναλλακτικά καύσιμα και υψηλή τάση και ενισχύοντας τον έλεγχο της αγοράς εισαγόμενων μεταχειρισμένων οχημάτων μέσω της λειτουργικής ενδυνάμωσης του Μητρώου Εισαγόμενων Μεταχειρισμένων Οχημάτων (Μ.Ε.Μ.Ο.).

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Β’ (άρθρα 19 έως 35) επιχειρείται η συνολική αντιμετώπιση ζητημάτων οικονομικής και λειτουργικής φύσεως των συγκοινωνιακών φορέων που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Ειδικότερα, αντιμετωπίζονται ζητήματα οικονομικού χαρακτήρα, με σκοπό τη διασφάλιση της ομαλής ταμειακής λειτουργίας των φορέων. Παράλληλα, θεσπίζονται διατάξεις για την ενίσχυση της προστασίας πραγμάτων και εγκαταστάσεων των συγκοινωνιακών φορέων. Περαιτέρω, εισάγεται για πρώτη φορά η δυνατότητα εκπαίδευσης υποψηφίων οδηγών λεωφορείων από την εταιρεία με την επωνυμία «Οδικές Συγκοινωνίες Α.Ε.» (Ο.ΣΥ. Α.Ε.), με στόχο την ενίσχυση της επιχειρησιακής της επάρκειας.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις συμβάλλουν στον εκσυγχρονισμό, την εύρυθμη λειτουργία και τη βιώσιμη οικονομική διαχείριση των συγκοινωνιακών φορέων.

Οι διατάξεις του Κεφαλαίου Γ’ (άρθρα 36 έως 54) αντιμετωπίζουν σωρευτικά ζητήματα που αφορούν στον εκσυγχρονισμό, στη βιωσιμότητα και στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών. Συγκεκριμένα, αντιμετωπίζονται ζητήματα κατακερματισμένων αρμοδιοτήτων, χαμηλής εισπραξιμότητας και μη τυποποιημένων διαδικασιών ελέγχου και ταυτοποίησης προστίμων σε μέσα μαζικής μεταφοράς, με την πρόβλεψη σταθερών προστίμων και κινήτρων συμμόρφωσης, καθώς και με τη δυνατότητα ανάπτυξης ενιαίας ψηφιακής εφαρμογής βεβαίωσης και διαχείρισης προστίμων.

Παράλληλα, προωθείται η ψηφιοποίηση διοικητικών εγγράφων, ιδίως σε άδειες επιβατηγών δημόσιας χρήσης (Ε.Δ.Χ.), ρυθμίζεται η χρήση επιβατηγού δημόσιας χρήσης αυτοκινήτου σε περιπτώσεις κληρονομικής διαδοχής άδειας Ε.Δ.Χ. – ταξί, επιλύονται προβλήματα ενισχύσεων και κανόνων κρατικών ενισχύσεων για τα Κ.Τ.Ε.Λ. και αναδιαμορφώνεται το κανονιστικό πλαίσιο για διεθνείς λεωφορειακές γραμμές και για την αγορά εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με οδηγό.

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Δ’ (άρθρα 55 έως 63) επιλύονται ζητήματα οδικών εμπορευματικών μεταφορών και συναφών δραστηριοτήτων.

Ειδικότερα, αποσαφηνίζονται οι επιτρεπτές πρακτικές στην έλξη ρυμουλκούμενων τρίτων, προβλέπονται ειδικές απαιτήσεις στις υπηρεσίες οδικής βοήθειας για οχήματα υψηλής τάσης, καθορίζοντας πλαίσιο ειδίκευσης προσωπικού, περιορισμούς επεμβάσεων και διαδικασίες συμμόρφωσης, ενώ παράλληλα, ενισχύεται η αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού στις μεταφορές με επικαιροποίηση διοικητικών κυρώσεων και κατανομή ευθύνης και σε παράγοντες όπως ο υπεύθυνος φόρτωσης.

Επιδιώκεται επίσης, ο εκσυγχρονισμός της εποπτείας στη μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων, με τη θέσπιση καθεστώτος λειτουργίας των φορέων επιθεώρησης ADR μέσω θεσμοθέτησης πληροφοριακού συστήματος πιστοποιήσεων και κυρώσεων.

Επίσης, θεμελιώνονται ενιαίες προδιαγραφές λειτουργίας και ελέγχου των επιχειρήσεων οδικής βοήθειας, ρυθμίζονται οι κυκλοφοριακές προδιαγραφές εγκαταστάσεων και, τέλος, εξορθολογίζεται το μεταβατικό καθεστώς παλαιών αδειών φορτηγών δημοσίας χρήσης (Φ.Δ.Χ.) νομαρχιακών μεταφορών.

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Ε’ (άρθρα 64 έως 69) αντιμετωπίζονται ζητήματα που σχετίζονται με την επιτάχυνση της μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση, την ανάπτυξη αναγκαίων υποδομών και την προσαρμογή του κανονιστικού πλαισίου στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης.

Ειδικότερα, διατηρούνται κίνητρα χρήσης οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών μέσω της παράτασης της απαλλαγής από το τέλος ελεγχόμενης στάθμευσης, επιδιώκεται η επιτάχυνση στην ανάπτυξη δημοσίως προσβάσιμων υποδομών επαναφόρτισης και ρυθμίζεται ειδικά η εγκατάσταση σημείων επαναφόρτισης σε χώρους στάσης και στάθμευσης Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ, προκειμένου να υποστηριχθεί λειτουργικά η μετάβαση του κλάδου σε ηλεκτρικά οχήματα.

Επιπλέον, προβλέπονται διατάξεις για την υποχρεωτική σταδιακή εισαγωγή οχημάτων μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών στα Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ και στα εταιρικά οχήματα, με μεταβατικές εξαιρέσεις και πρόβλεψη προγραμμάτων επιδότησης, διασφαλίζοντας την ομαλή προσαρμογή.

Με τις προτεινόμενες διατάξεις του Κεφαλαίου Στ’ (άρθρα 70 έως 74) επιδιώκονται η ομαλή εφαρμογή και ο θεσμικός εκσυγχρονισμός του πλαισίου κατάρτισης και παρακολούθησης των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, περί των προσανατολισμών της Ένωσης για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1153 και (ΕΕ) 913/2010 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 1315/2013 (L 28.6.2024), με σκοπό την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων στον τομέα των μεταφορών.

Περαιτέρω, οι ρυθμίσεις αυτές αναμένεται να διευκολύνουν την πρόσβαση σε ενωσιακές και εθνικές χρηματοδοτήσεις. Επιπλέον, με τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου ενισχύεται η πολυτροπικότητα των μεταφορών, μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης πολιτών και επιχειρήσεων σε σιδηροδρομικές υποδομές, λιμένες και λοιπούς κόμβους μεταφορών, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται η διασύνδεση του τοπικού και περιφερειακού σχεδιασμού με τον διευρωπαϊκό σχεδιασμό μεταφορών.

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Ζ΄ (άρθρα 75 έως 86) ορίζονται οι εξουσιοδοτικές, τελικές, μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις του Μέρους Β΄ του σχεδίου νόμου.

Μέρος Γ 

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Α’ (άρθρα 87 έως 95) επιδιώκεται η βελτίωση της λειτουργίας και εποπτείας του σιδηροδρομικού τομέα στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, θεσπίζονται διαδικασίες για την αναγνώριση εκπαιδευτών και εξεταστών υποψηφίων μηχανοδηγών και μηχανοδηγών, καθορίζοντας κριτήρια, μητρώα και διαδικασίες αξιολόγησης, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα εκπαίδευσης και, κατά συνέπεια, η ασφάλεια λειτουργίας των σιδηροδρόμων.

Επιπλέον, ρυθμίζεται η ιδία χρήση και διαχείριση του ακινήτου στο οποίο στεγάζονται οι κεντρικές υπηρεσίες της εταιρείας με την επωνυμία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.», εισάγεται ρύθμιση για τον καθορισμό όρων δόμησης και χρήσεων γης σε όμορα ακίνητα με σιδηροδρομικά ακίνητα και καθορίζονται προδιαγραφές και σήμανση σιδηροδρομικών σταθμών, υποχρεωτικές για όλους τους εμπλεκόμενους, με στόχο την ομοιομορφία και την ασφάλεια.

Επιπλέον, ρυθμίζονται θέματα εργασίας εκτός έδρας για το προσωπικό και ζητήματα κτηματολογικών διορθώσεων της εταιρείας με την επωνυμία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία».

Με τις αξιολογούμενες ρυθμίσεις του Κεφαλαίου Β’ (άρθρα 96 έως 98) αντιμετωπίζονται ζητήματα στον χώρο της οδικής κυκλοφορίας και των δημόσιων έργων.

Ειδικότερα, προβλέπεται η δυνατότητα επιλογής συγκεκριμένου ειδικού συνδυασμού κατά τη χορήγηση νέας πινακίδας αριθμού κυκλοφορίας οχημάτων, προσδιορίζεται η αρμοδιότητα ανάθεσης υπηρεσιών συμβούλων και δημοσίων έργων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και ρυθμίζονται η χρήση και η διάθεση κατασχεμένων οχημάτων από αστυνομικές αρχές και Σώματα Ασφαλείας.

Με το Κεφάλαιο Γ΄ (άρθρα 99 έως 101) εξορθολογίζεται η διαδικασία κατάθεσης και εξέτασης των πρότυπων προτάσεων και απαλείφονται διαφοροποιήσεις που υφίστανται στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων κατόπιν έγκρισης πρότυπης πρότασης με τη διαγωνιστική διαδικασία των υπολοίπων δημοσίων συμβάσεων.

Στόχος του Κεφαλαίου Δ’ (άρθρα 102 έως 109) αποτελεί η αντιμετώπιση επιμέρους ζητημάτων που έχουν προκύψει από την εφαρμογή του ν. 4757/2020 (Α’ 240) στην πράξη, όπως στη διάκριση αρμοδιοτήτων και στη διασαφήνιση κωλυμάτων και ασυμβιβάστων του Διοικητή και των μελών του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.).