Κορυφαία προτεραιότητα της ΕΕ για τη συνδεσιμότητα, την ασφάλεια και την οικονομία αποτελεί ο κάθετος διάδρομος που συνδέει Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα, σύμφωνα με τον Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολο Τζιτζικώστα, που συμμετείχε στην 3η Συνάντηση του Black Sea – Aegean Sea Corridor Platform, παρουσία της πολιτικής ηγεσίας των υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών των τριών χωρών, καθώς και εκπροσώπων της Κομισιόν και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Ο Επίτροπος ανακοίνωσε ότι «σήμερα ανοίγει επίσημα η τελευταία πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για τις υποδομές. Μέσω της πρόσκλησης αυτής θα διαθέσουμε 1,1 δισ. ευρώ για έργα μεταφορών και υποδομών σε όλη την Ευρώπη. Οι προτεραιότητες είναι σαφείς και ανταποκρίνονται στις μεγάλες ανάγκες της ηπείρου μας: η ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών, η ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας και των υποδομών διπλής χρήσης, ο εκσυγχρονισμός των μεταφορικών υποδομών και η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, η ενίσχυση των λιμανιών και των εφοδιαστικών αλυσίδων, καθώς και η ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων. Ο ανταγωνισμός θα είναι αναμφίβολα έντονος.
Γι’ αυτό καλώ τα κράτη – μέλη να συνεργαστούν στενά, να αξιοποιήσουν αυτήν την ευκαιρία και να καταθέσουν φιλόδοξες, ώριμες και υψηλής ποιότητας προτάσεις. Η προθεσμία υποβολής προτάσεων έργων είναι μέχρι τις 6 Οκτωβρίου 2026. Η πρόσκληση αυτή θα αποτελέσει τη βάση για τη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς έργων που θα χρηματοδοτηθούν από το νέο πρόγραμμα, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει το 2028. Καθώς συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ εκτιμώ ότι οι τελικοί πόροι που θα διατεθούν στις μεταφορές και τις υποδομές θα κινηθούν κοντά στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ύψους 51,7 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 17,1 δισ. ευρώ προορίζονται για τη στρατιωτική κινητικότητα».
Η συνάντηση αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μετάβαση του κάθετου σιδηροδρομικού και οδικού διαδρόμου Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου από το επίπεδο του πολιτικού συντονισμού στο στάδιο της οργανωμένης υλοποίησης, με έμφαση στις διασυνοριακές υποδομές, τη στρατιωτική κινητικότητα, την ανθεκτικότητα των μεταφορών, τη σιδηροδρομική διαλειτουργικότητα και την προετοιμασία κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προτάσεων.
Ο κ. Τζιτζικώστας χαρακτήρισε το Μνημόνιο Συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας, που συνυπέγραψαν στις Βρυξέλλες, τον περασμένο Δεκέμβριο, ορόσημο στην ευρωπαϊκή πορεία των τριών χωρών.
«Ο κάθετος διάδρομος Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμα μεταφορικό άξονα. Αποτελεί έναν στρατηγικό ευρωπαϊκό διάδρομο, που συνδέει λιμάνια, σιδηροδρομικά δίκτυα, οδικές αρτηρίες, συνοριακούς σταθμούς και κέντρα logistics στις τρεις χώρες. Η συμφωνία αυτή αποτυπώνει την κοινή μας θέληση να διαμορφώσουμε το μέλλον της περιοχής μας μέσα από ισχυρότερη συνδεσιμότητα και στενότερη συνεργασία.
Παράλληλα, δημιουργεί νέες οικονομικές προοπτικές και αναβαθμίζει τον στρατηγικό ρόλο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η περιοχή μας φιλοξενεί ορισμένες από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές πύλες και διαδρομές για το διεθνές εμπόριο, αλλά και για τη στρατιωτική κινητικότητα, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Με βάση την πρόοδο που έχει ήδη επιτευχθεί στις προηγούμενες συναντήσεις μας, σήμερα συζητούμε τα επόμενα βήματα για την επιτάχυνση της υλοποίησης αυτού του διαδρόμου, καθώς και για την ωρίμανση μιας σειράς από έργα που θα προσφέρουν απτά οφέλη στους πολίτες, στις επιχειρήσεις και στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η συνεργασία Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας έχει τόσο μεγάλη σημασία. Μια συνεργασία που πρέπει να συνοδευτεί και από την προετοιμασία κοινών προτάσεων για έργα που θα χρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκούς πόρους. Και η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή», υπογράμμισε ο Επίτροπος.
Ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε ότι ο συγκεκριμένος διάδρομος πρέπει να περάσει πλέον σε φάση τμηματικής υλοποίησης, τονίζοντας την ανάγκη να κατατεθούν κοινές προτάσεις από τις τρεις χώρες για έργα που θα υλοποιηθούν και θα δώσουν μορφή στο έργο, που είναι κομβικής σημασίας για τη συνδεσιμότητα, την ανάπτυξη και την ασφάλεια της Ευρώπης.
«Η πολιτική μεταφορών δεν αφορά πλέον μόνο στην κινητικότητα και την ανταγωνιστικότητα, αλλά και στην ανθεκτικότητα. Αφορά στην ικανότητα της Ευρώπης να ενεργεί, να συνδέεται και να προστατεύει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο κάθετος διάδρομος Βαλτική Θάλασσα – Μαύρη Θάλασσα – Αιγαίο έχει τόσο μεγάλη σημασία. Αυτός ο διάδρομος δεν είναι απλώς μια γραμμή σε έναν χάρτη. Είναι μια στρατηγική αρτηρία για την Ευρώπη. Συνδέει Βορρά και Νότο. Ενισχύει την ανατολική πλευρά της ΕΕ. Βελτιώνει την κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών, αλλά επίσης την ετοιμότητά μας και τη συλλογική μας ασφάλεια. Και στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα, αυτό είναι αναγκαίο. Αυτή η πλατφόρμα BACP δεν είναι ένα περιφερειακό δευτερεύον έργο. Είναι ένα ισχυρό πλαίσιο στην ανάπτυξη των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών. Και είναι κάτι που απαιτεί πολιτική βούληση, διασυνοριακή συνεργασία και ταχεία υλοποίηση. Απαιτεί επενδύσεις και απρόσκοπτη χρηματοδότηση», είπε ο Επίτροπος.
Ο κ. Τζιτζικώστας σημείωσε ότι ο συγκεκριμένος διάδρομος μπορεί να αποτελέσει πρότυπο διασυνοριακό, στρατηγικό, ανθεκτικό και παραδοτέο και εξήγησε ότι «τίποτα από αυτά δε θα συμβεί αυτόματα. Η προετοιμασία, η συνεργασία και ο συντονισμός είναι καίριας σημασίας. Βοηθήστε στην κατασκευή του, προωθήστε τα έργα, ενισχύστε τη συνεργασία, εντοπίστε και αφαιρέσετε τα εμπόδια μαζί. Η Κομισιόν θα σας στηρίξει, αλλά η επιτυχία εξαρτάται από όλους μας. Κάθε επένδυση στον διάδρομο Ρουμανίας – Βουλγαρίας – Ελλάδας έχει άμεσο αντίκτυπο στους πολίτες. Αναβαθμισμένες σιδηροδρομικές γραμμές, ασφαλέστεροι δρόμοι, ισχυρότερες γέφυρες, καλύτεροι πολυτροπικοί κόμβοι, πιο αξιόπιστα λιμάνια, ωφελούν πολίτες, εργαζόμενους, εταιρίες, μετακινούμενους. Κάθε ευρώ που επενδύεται στη συνδεσιμότητα, είναι επένδυση στην ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη, την ασφάλεια και την ευημερία της Ευρώπης».
