Στις δυο νέες πολιτικές της ΕΕ για τα λιμάνια και τη ναυτιλία αναφέρθηκε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, στην ομιλία του στο Διεθνές Συνέδριο Θαλάσσιων Μεταφορών, που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας.
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε στην κρισιμότητα των λιμανιών και της ναυτιλίας για την Ελλάδα, τονίζοντας ότι «η θάλασσα δεν είναι πια μόνο χώρος εμπορίου. Είναι χώρος οικονομικής ισχύος, ενεργειακής ασφάλειας, τεχνολογικού ανταγωνισμού και γεωπολιτικής.
Και εμείς οι Έλληνες το γνωρίζουμε ίσως καλύτερα από όλους, καθώς η χώρα μας είναι στις ισχυρότερες θέσεις στην παγκόσμια ναυτιλιακή οικονομία. Ο ελληνόκτητος στόλος αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας χωρητικότητας. Ελάχιστοι τομείς της ελληνικής οικονομίας έχουν τέτοια παγκόσμια θέση. Και καμία σοβαρή ευρωπαϊκή πολιτική για τη θάλασσα δεν μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς την Ελλάδα στο τραπέζι».
Αναφερόμενος στην κρίση στα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε ότι η Ευρώπη δεν βρέθηκε απροετοίμαστη. Μέσα από τον συντονισμό της Κομισιόν, των Κρατών Μελών και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ενεργοποιήθηκαν μηχανισμοί για την ασφάλεια εφοδιασμού, αξιοποιήθηκαν εναλλακτικές προμήθειες και παρακολουθούνται στενά τα ευρωπαϊκά αποθέματα. «Σήμερα δεν υπάρχει άμεσο πρόβλημα επάρκειας πετρελαίου ή καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αλλά η κατάσταση παραμένει ευμετάβλητη. Και αυτό είναι το μάθημα: Η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών είναι πλέον ασφάλεια της οικονομίας μας. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αφήνει την ευημερία της να εξαρτάται από ένα μόνο ευάλωτο σημείο. Γι’ αυτό τον περασμένο Μάρτιο παρουσιάσαμε δύο στρατηγικές που ο κλάδος περίμενε για χρόνια. Την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Λιμάνια και τη Βιομηχανική Στρατηγική για τη Ναυτιλία. Δύο στρατηγικές, μία λογική: Ανταγωνιστικότητα – Ασφάλεια – Βιωσιμότητα – Ευρωπαϊκή Ισχύς», υπογράμμισε.
Ειδικότερα, για τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τα λιμάνια, ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι «τα λιμάνια του μέλλοντος πρέπει να είναι πιο έξυπνα, πιο ασφαλή και πιο συνδεδεμένα. Να είναι ενεργειακοί και ψηφιακοί κόμβοι, κόμβοι logistics, αλλά και κρίσιμες υποδομές ασφάλειας. Γι’ αυτό ενισχύουμε την κυβερνοασφάλεια, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τον έλεγχο στρατηγικών επενδύσεων.
Και ταυτόχρονα, δημιουργούμε ένα κοινό πλαίσιο για την αξιολόγηση επενδύσεων τρίτων χωρών σε κρίσιμες λιμενικές υποδομές. Παράλληλα, έχουμε κινητοποιήσει 200 εκ. ευρώ για την ενίσχυση της ασφάλειας των λιμένων και δημιουργούμε το ευρωπαϊκό φόρουμ κυβερνοασφάλειας. Επίσης, δίνουμε ειδική τεχνική υποστήριξη στα μικρά και μεσαία λιμάνια, ώστε να μπορούν να μετατρέπουν τις ανάγκες τους σε ώριμα έργα και να έχουν πραγματική πρόσβαση στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Γιατί δεν αρκεί να υπάρχουν πόροι. Πρέπει να υπάρχει και η δυνατότητα να τους αξιοποιήσουμε».
Για τη νέα βιομηχανική πολιτική για τη ναυτιλία, ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε ότι ο στόχος είναι ξεκάθαρος: «Να ενισχύσουμε ξανά την ικανότητα της Ευρώπης να ναυπηγεί, να εξοπλίζει και να επισκευάζει τα πλοία της. Γιατί η ευρωπαϊκή ναυτιλία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τρίτο της παγκόσμιας χωρητικότητας, αλλά μεγάλο μέρος των πλοίων της κατασκευάζεται εκτός Ευρώπης.
Αυτό είναι στρατηγική εξάρτηση. Και σε έναν κόσμο όπου η οικονομία και η ασφάλεια συνδέονται όλο και περισσότερο, η εξάρτηση αυτή δεν είναι απλώς βιομηχανικό ζήτημα. Είναι πολιτικό ζήτημα. Και θέλουμε να το αλλάξουμε. Με επενδύσεις στην καινοτομία. Με χρηματοδότηση. Με νέες δεξιότητες. Με τη Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Ναυτιλιακή Αλυσίδα Αξίας.
Με τα ‘Ναυπηγεία του Μέλλοντος’. Και με στήριξη σε πλοία και ferries διπλής χρήσης, πολιτικής και στρατιωτικής. Γιατί η ψηφιακή μετάβαση και η μετάβαση στη βιωσιμότητα πρέπει να γίνουν ευρωπαϊκή βιομηχανική ευκαιρία. Γιατί δεν μπορούμε να μιλάμε για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και ταυτόχρονα να εξαρτόμαστε όλο και περισσότερο από τρίτες χώρες για κρίσιμες ναυπηγικές δυνατότητες».
Ειδική αναφορά έκανε ο Επίτροπος για την επόμενη μεγάλη αλλαγή, που αφορά στην ασφάλεια λιμένων και ναυτιλίας, μέσω της στρατιωτικής κινητικότητας: «Δεν είναι αφηρημένο σχέδιο. Έχουμε ήδη εντοπίσει περίπου 500 συγκεκριμένα σημεία στους βασικούς ευρωπαϊκούς διαδρόμους όπου υπάρχουν πραγματικά εμπόδια. Γι’ αυτό η Κομισιόν έχει προτείνει για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο τον δεκαπλασιασμό των πόρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, από τα 1,7 δισ. ευρώ στα 17 δισ. ευρώ.
Και παράλληλα δημιουργούμε τη λεγόμενη ‘Στρατιωτική Σένγκεν’, ώστε στρατιωτικό προσωπικό και εξοπλισμός να μπορούν, όταν απαιτείται, να μετακινούνται σε ημέρες και όχι σε εβδομάδες ή μήνες. Οι περισσότερες από αυτές τις υποδομές είναι διπλής χρήσης.
Ένα βαθύτερο λιμάνι εξυπηρετεί την άμυνα αλλά και το εμπόριο. Μια ισχυρότερη γέφυρα εξυπηρετεί στρατιωτικά οχήματα αλλά και την καθημερινή οικονομία. Η επένδυση στην ασφάλεια γίνεται ταυτόχρονα επένδυση στην ανταγωνιστικότητα, και στην καλύτερη καθημερινότητα για όλους τους πολίτες».
Ο Επίτροπος τόνισε πως θα παρουσιάσει εντός του φθινοπώρου και την πρώτη κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για τον τουρισμό, σημειώνοντας ότι «η θαλάσσια διάσταση είναι πάρα πολύ κρίσιμη. Γιατί κάθε νησιωτικός και παράκτιος προορισμός εξαρτάται από τη συνδεσιμότητα».
