Η κατασκευή της γραμμής υψηλής ταχύτητας Λισαβόνα – Πόρτο κάνει ένα αποφασιστικό βήμα με την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης και τη χρηματοδότηση του πρώτου τμήματος που συνδέει το Πόρτο-Oiã.
Οι υπογραφές ανακοινώθηκαν σε κοινή τελετή που πραγματοποιήθηκε στην έδρα της Infraestruturas de Portugal (IP), της δημόσιας οντότητας που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του πορτογαλικού σιδηροδρομικού δικτύου.
Η IP και η Avan Norte- Gestao Da Ferrovia de Alta Velocidade, εταιρεία που συστάθηκε από την κοινοπραξία LusoLAV, υπέγραψαν την 30ετή σύμβαση παραχώρησης για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη συντήρηση του τμήματος Πόρτο–Oiã του σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας Λισαβόνας–Πόρτο. Το τμήμα αυτό αποτελεί μέρος της φάσης 1 του έργου.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) υπέγραψε χρηματοδότηση ύψους 875 εκατ. ευρώ με την Avan Norte – Gestao Da Ferrovia de Alta Velocidade, για τη στήριξη της κατασκευής του τμήματος Porto-Oiã.
Πρόκειται για την πρώτη δόση της συνολικής δέσμης χρηματοδότησης ύψους 3 δισ. ευρώ που εγκρίθηκε από την ΕΤΕπ το 2024 για τη στήριξη της κατασκευής της νέας σύνδεσης υψηλής ταχύτητας μεταξύ των δύο μεγαλύτερων πόλεων της Πορτογαλίας.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, η ΕΤΕπ και η ΔΙ υπέγραψαν επίσης συμφωνία εφαρμογής για τη διασφάλιση στενής στήριξης και συντονισμού μεταξύ των δύο θεσμικών οργάνων και την ενίσχυση της κοινής δέσμευσης για την επιτυχή υλοποίηση αυτού του μετασχηματιστικού έργου.
Το ορόσημο αυτό σηματοδοτεί την έναρξη της μεγαλύτερης επένδυσης σε υποδομές στην Πορτογαλία τις τελευταίες δεκαετίες. Η νέα γραμμή υψηλής ταχύτητας θα ενισχύσει την αποδοτικότητα και τη χωρητικότητα της σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ Λισαβόνας και Πόρτο, θα ενισχύσει την περιφερειακή και διεθνή συνδεσιμότητα και θα συμβάλει στην ενίσχυση της εδαφικής συνοχής.
Μόλις τεθεί σε λειτουργία, η σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας θα μειώσει τον χρόνο ταξιδιού μεταξύ Λισαβόνας και Πόρτο από περίπου 3 ώρες σε 1 ώρα και 15 λεπτά, εξυπηρετώντας περίπου 10 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Θα οδηγήσει επίσης σε σημαντικές μειώσεις των εκπομπών που σχετίζονται με τις μεταφορές, συμβάλλοντας στους στόχους της ΕΕ για το κλίμα και τη βιώσιμη κινητικότητα.
Με τη σημαντική μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές, το έργο προωθεί τη βιώσιμη κινητικότητα και τους κλιματικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το έργο ενισχύει τον ρόλο της ΕΤΕπ ως κλιματικής τράπεζας και συμβάλλει σε μια σύγχρονη πολιτική συνοχής, δύο από τις στρατηγικές προτεραιότητες και τους εγκάρσιους στόχους πολιτικής του Ομίλου ΕΤΕπ που καθορίζονται στον στρατηγικό χάρτη πορείας του για την περίοδο 2024-2027. Η χρηματοδότηση της ΕΤΕπ υποστηρίζεται από το InvestEU, το εμβληματικό πρόγραμμα της ΕΕ για την κινητοποίηση πρόσθετων επενδύσεων ύψους άνω των 372 δισ. ευρώ από το 2021 έως το 2027. Η χρηματοδότηση αυτή είναι η μεγαλύτερη ενιαία σύμβαση που έχει υπογραφεί στο πλαίσιο του InvestEU από την ΕΤΕπ.
Η πρόεδρος του ομίλου ΕΤΕπ Nadia Calviño δήλωσε: «Η ΕΤΕπ έχει δεσμευτεί να στηρίξει την Πορτογαλία στη σύνδεση της Λισαβόνας και του Πόρτο με το τρένο υψηλής ταχύτητας. Αυτό είναι ένα πραγματικό game changer. Είναι το πρώτο τρένο υψηλής ταχύτητας που θα κατασκευαστεί στη χώρα και πρόκειται να βελτιώσει σημαντικά τη ζωή των ανθρώπων, οι οποίοι θα δουν τον χρόνο ταξιδιού τους να μειώνεται από σχεδόν τρεις ώρες σε ελαφρώς πάνω από μία ώρα.»
«Οι σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας, μαζί με το νέο αεροδρόμιο της Λισαβόνας, είναι τα μεγαλύτερα έργα που θα αναλάβει η χώρα αυτόν τον αιώνα και αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την οικονομική ανάπτυξη της Πορτογαλίας. Πρόκειται για έργα που χαίρουν ευρείας εθνικής συναίνεσης. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας η κυβέρνηση να λάβει αποφασιστική θέση σχετικά με τους σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας και, γενικότερα, σχετικά με τη σημασία των επενδύσεων στους σιδηροδρόμους, σύμφωνα με το Κοινοβούλιο και τη βούληση του πορτογαλικού λαού. Για μένα, αυτό είναι ένα μεγάλο σημάδι δημοκρατικής ωριμότητας», δήλωσε ο Miguel Pinto Luz, υπουργός Υποδομών και Στέγασης.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση, Teresa Ribera, δήλωσε: «Η γραμμή υψηλής ταχύτητας Λισαβόνα-Πόρτο είναι μια επένδυση που αντικατοπτρίζει την ικανότητα της Ευρώπης να ενεργεί σε μια στιγμή που απαιτεί συνοχή και φιλοδοξία. Καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι αποφάσεις για τις υποδομές συνδέονται στενά με τους κλιματικούς μας στόχους, την εδαφική μας συνοχή και την ανταγωνιστικότητά μας. Γνωρίζουμε ότι αυτές οι μεταβάσεις απαιτούν δεσμεύσεις μεγάλης κλίμακας, αλλά απαιτούν επίσης να κάνουμε επιλογές σύμφωνες με την ευθύνη μας έναντι των Ευρωπαίων πολιτών, τώρα και τις επόμενες δεκαετίες».
Ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε: «Η γραμμή υψηλής ταχύτητας Λισαβόνας-Πόρτο αποτελεί ισχυρό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι βιώσιμες μεταφορές συνδέουν τις περιφέρειες, μειώνουν τις εκπομπές και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Ως το πρώτο του είδους του στην Πορτογαλία, το μεγάλο αυτό έργο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την ολοκλήρωση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) κατά μήκος του διαδρόμου του Ατλαντικού. Με τη στήριξη 813 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» και μέσω στενής συνεργασίας μεταξύ των πορτογαλικών αρχών, της ΕΤΕπ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καταδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο οι ευθυγραμμισμένες πολιτικές και η χρηματοδότηση μπορούν να επιταχύνουν την υλοποίηση του ΔΕΔ-Μ. Αντικατοπτρίζει το είδος των επενδύσεων που επιδιώκουμε να επεκτείνουμε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, αργότερα εντός του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή θα παρουσιάσει ένα νέο σχέδιο για την επιτάχυνση της ανάπτυξης των σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας σε ολόκληρη την ΕΕ – καθιστώντας τα γρήγορα, καθαρά και αποτελεσματικά ταξίδια πραγματικότητα για περισσότερους Ευρωπαίους».
«Πρόκειται για μετασχηματιστική επένδυση για την Πορτογαλία και ορόσημο στη δεκαετή συνεργασία μας με τη χώρα. Η νέα γραμμή υψηλής ταχύτητας θα στηρίξει τη βιώσιμη κινητικότητα, θα ενισχύσει την εδαφική συνοχή και θα συμβάλει στην κλιματική μετάβαση», δήλωσε ο γενικός διευθυντής Χρηματοδοτικών και Συμβουλευτικών Επιχειρήσεων της ΕΤΕπ εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης Jean-Christophe Laloux.
Όπως είπε: «Είμαστε πολύ περήφανοι που συνεισφέρουμε με χρηματοδότηση και εμπειρογνωμοσύνη σε ένα έργο που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά με βιώσιμο τρόπο».
«Περισσότερο από μια ιστορική στιγμή, πρόκειται για δέσμευση για το μέλλον. Η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης και η χρηματοδότηση του πρώτου τμήματος της γραμμής υψηλής ταχύτητας Λισαβόνας-Πόρτο αποτελεί αποφασιστικό βήμα προς την κατασκευή ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού και βιώσιμου σιδηροδρομικού δικτύου. Το έργο αυτό θα φέρει πιο κοντά ανθρώπους και περιφέρειες, θα τονώσει την καθαρή κινητικότητα και θα καταστήσει την Πορτογαλία πιο συνεκτική και ανταγωνιστική χώρα. Η Infraestruturas de Portugal είναι υπερήφανη που ηγείται αυτού του μετασχηματισμού, σε συνεργασία με οντότητες των οποίων η στήριξη ήταν θεμελιώδους σημασίας για τη μετατροπή αυτής της εθνικής φιλοδοξίας σε πραγματικότητα», τόνισε ο Miguel Cruz, πρόεδρος της Infraestruturas de Portugal.
«Για τον Avan Norte, η συμμετοχή στη μεγαλύτερη δημόσια επένδυση του αιώνα στην Πορτογαλία και η συμβολή σε ένα πραγματικά μετασχηματιστικό έργο για την ανάπτυξη της χώρας αποτελούν πηγή υπερηφάνειας. Το έργο προωθεί την εδαφική συνοχή, τη βιώσιμη κινητικότητα και δρομολογεί τη μελλοντική σύνδεσή του με το ευρωπαϊκό δίκτυο υψηλής ταχύτητας. Είναι μια αναγνώριση σε μια κοινοπραξία που αποτελείται αποκλειστικά από πορτογαλικές κατασκευαστικές εταιρείες που έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη μιας ευρείας ομάδας διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, αντανακλώντας την ποιότητα και τη διεθνή σημασία του έργου και την εμπιστοσύνη στους εκτελεστές του», δήλωσε ο Carlos Mota Santos, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Mota-Engil, ο οποίος εκπροσώπησε τον Avan Norte στην υπογραφή της σύμβασης με την IP.
Υλοποίηση και χρηματοδότηση της φάσης 1 της γραμμής υψηλής ταχύτητας Λισσαβόνας-Πόρτο
Η φάση 1 του σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας Λισσαβόνας-Πόρτο θα καλύψει συνολικά 143 χλμ., συνδέοντας το Πόρτο – Καμπανά με το Soure (περιοχή Κοΐμπρα). Το πρώτο τμήμα αυτής της φάσης θα συνδέει το Porto-Campanhã και το Oiã, στην περιοχή Aveiro (71 χλμ.).
Το 2024 η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ενέκρινε δέσμη χρηματοδότησης ύψους 3 δισ. ευρώ για τη στήριξη της κατασκευής αυτής της στρατηγικής υποδομής. Η πρώτη δόση ύψους 875 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκε θα συμβάλει στην κατασκευή του τμήματος μήκους 71 χλμ. μεταξύ Porto – Campanhã και Oiã.
Ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η συντήρηση του τμήματος Porto-Oiã θα πραγματοποιηθούν από τον Avan Norte. Το έργο θα υλοποιηθεί ως σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για περίοδο παραχώρησης 30 ετών.
Προωθήθηκε από την Infraestruturas de Portugal (IP), το Porto-Campanhã- Oiã. τμήμα του έργου θα περιλαμβάνει:
- 71 χλμ. νέων σιδηροδρομικών υποδομών υψηλής ταχύτητας
- Νέος σταθμός του μετρό στο Santo Ovídio (Vila Nova de Gaia)
- Η προσαρμογή του σταθμού Campanhã του Πόρτο για την παροχή υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας
- Μια νέα γέφυρα πάνω από τον ποταμό Douro
- Σύνδεση με την υπάρχουσα Βόρεια Γραμμή, κοντά στον Κανέλα
- Νέος υποσταθμός ελκτικής ισχύος στην περιοχή Estarreja
Εκτός από το δάνειο της ΕΤΕπ, το οποίο είναι εν μέρει εγγυημένο από το πρόγραμμα InvestEU, το έργο θα επωφεληθεί από:
- 900 εκατ. ευρώ σε πρόσθετη χρηματοδότηση από διάφορα εθνικά και διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
- 480 εκατ. ευρώ σε ευρωπαϊκή επιχορήγηση στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη»
- 150 εκατ. ευρώ σε συγχρηματοδότηση από την Infraestruturas de Portugal (IP)
Η Infraestruturas de Portugal θα εποπτεύει την εκτέλεση ολόκληρου του έργου, διασφαλίζοντας την τεχνική ποιότητα, την κανονιστική συμμόρφωση και την ευθυγράμμιση με τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους κινητικότητας.
