Υπό το πρίσμα ενός εντεινόμενου κύματος απειλών ασφαλείας που πλήττουν την ευρωπαϊκή αεροπορία, το ACI EUROPE παρουσίασε τη νέα του στρατηγική, μέσω ενός Strategy Paper, αναφορικά με τις υβριδικές απειλές και την ανθεκτικότητα των αεροδρομίων.
Επιμέλεια: Μαρίνα Δημητρίου
Το paper προτείνει μια συντονισμένη προσέγγιση και διατυπώνει βασικά αιτήματα για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της ικανότητας απόκρισης του κλάδου.
Η στρατηγική αναγνωρίζει τα αεροδρόμια ως κρίσιμες υποδομές, ο ρόλος των οποίων εκτείνεται πολύ πέρα από τις αερομεταφορές. Τα αεροδρόμια αποτελούν τη βάση για την ευρωπαϊκή συνδεσιμότητα, την οικονομική δραστηριότητα, τις βασικές εφοδιαστικές αλυσίδες, την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ακόμη και τη στρατιωτική κινητικότητα.
Συνεπώς, η διασφάλιση της ικανότητάς τους να επιτελούν αυτές τις ζωτικής σημασίας κοινωνικές λειτουργίες αποτελεί ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας και ανθεκτικότητας.
Τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια λαμβάνουν ήδη προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του διαρκώς μεταβαλλόμενου τοπίου των απειλών, επενδύοντας στην κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση κρίσεων και τη λειτουργική ανθεκτικότητα.
Ωστόσο, ο ολοένα και πιο σύνθετος, διασυνδεδεμένος και απρόβλεπτος χαρακτήρας των υβριδικών απειλών επιβάλλει μια ουσιαστική αναβάθμιση της συνεργασίας μεταξύ των φορέων διαχείρισης αεροδρομίων, των αεροπορικών, όλων των άλλων εμπλεκόμενων επιχειρησιακών εταίρων, των εθνικών αρχών ασφαλείας, των κυβερνήσεων και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.
Ο Olivier Jankovec, Director General του ACI EUROPE, τόνισε ότι: «Οι υβριδικές απειλές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα περιορισμένο, εξειδικευμένο ζήτημα. Πρέπει να νοούνται ως μια αυξανόμενη και κρίσιμη στρατηγική πρόκληση για το ευρύτερο οικοσύστημα κρίσιμων υποδομών της Ευρώπης, καθώς και ως θεμελιώδες ζήτημα ανθεκτικότητας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια ενισχύουν ήδη ενεργά την ανθεκτικότητά τους.
Ωστόσο, τα αεροδρόμια δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνα τους απειλές τέτοιας φύσης, ενώ είναι σαφές ότι το υφιστάμενο πλαίσιο κανόνων ασφαλείας και οι μηχανισμοί συνεργασίας χρήζουν επανεξέτασης. Η πρόσφατη κλιμάκωση των περιστατικών καθιστά την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών, τον σαφή καθορισμό των αρμοδιοτήτων και την απρόσκοπτη συνεργασία μεταξύ του κλάδου και των τοπικών, εθνικών και ευρωπαϊκών αρχών, απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση για την ατζέντα ασφαλείας της ΕΕ».
Το έγγραφο του ACI EUROPE παρουσιάζει έναν οδικό χάρτη για τη μετάβαση από αποσπασματικές αντιδράσεις σε μια πιο ολοκληρωμένη και μελλοντοστρεφή προσέγγιση στην ανθεκτικότητα των αεροδρομίων. Υποστηρίζει την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών σε όλο το φάσμα της ασφάλειας της αεροπορίας, της κυβερνοασφάλειας, της επιχειρησιακής συνέχειας και της διαχείρισης κρίσεων, αντί μέσω ξεχωριστών δομών που λειτουργούν μεμονωμένα.
Επίσης, εντοπίζει κρίσιμα κενά στα υπάρχοντα ευρωπαϊκά και εθνικά πλαίσια, τα οποία συχνά δεν αντικατοπτρίζουν την πολυπλοκότητα των λειτουργιών των αεροδρομίων και την πλήρη κλίμακα της εξάρτησής τους από εξωτερικές υποδομές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, η στρατηγική απαιτεί σαφέστερη κατανομή των ευθυνών μεταξύ των αεροδρομίων και των αρμόδιων αρχών, συμπεριλαμβανομένης της ανίχνευσης και της αντιμετώπισης απειλών, παράλληλα με ειδικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι ικανότητες ανθεκτικότητας μπορούν να αναπτυχθούν και να διατηρηθούν σε ολόκληρο το δίκτυο ευρωπαϊκών αεροδρομίων.
Καταλήγοντας, ο Jankovec επεσήμανε ότι: «Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι ο στόχος των υβριδικών απειλών δεν είναι πάντα η πρόκληση της μέγιστης δυνατής υλικής ζημίας. Οι επαναλαμβανόμενες διαταραχές, η αβεβαιότητα και ο φόβος μπορούν να αποτελέσουν εξίσου αποτελεσματικά όπλα, σχεδιασμένα να εξαντλήσουν τους πόρους μας και να κλονίσουν την εμπιστοσύνη του κοινού. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε όσους επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση των κοινωνιών μας να πετύχουν τον σκοπό τους. Η συλλογική μας απάντηση πρέπει να χαρακτηρίζεται από ενισχυμένη ετοιμότητα, συντονισμό και ανθεκτικότητα».
