Καθαρές ζημίες, ύψους 47,7 δισ. δολ., με καθαρό περιθώριο κέρδους μειωμένο κατά 10,4%, αναμένεται να καταγράψει ο παγκόσμιος αεροπορικός κλάδος το 2021, σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις της Διεθνούς Ένωσης Αεροπορικών Μεταφορών (IATA).
Επιμέλεια: Βάσω Βεγιάζη
Και μπορεί τα νούμερα να είναι δυσθεώρητα, ωστόσο παλαιότερη εκτίμηση έκανε λόγο για καθαρές ζημιές 126,4 δισ. δολ., με το καθαρό περιθώριο κέρδους να σημειώνει πτώση 33,9%.
«Αυτή η κρίση είναι μεγαλύτερη και βαθύτερη από ό,τι θα περίμενε κανείς. Οι απώλειες θα μειωθούν σε σχέση με το 2020, αλλά τα απόνερα της κρίσης αυξάνονται.
Υπάρχει αισιοδοξία στις εγχώριες αγορές όπου η ανθεκτικότητα της αεροπλοΐας δείχνει να ανακάμπτει στις αγορές χωρίς εσωτερικούς περιορισμούς ταξιδιού.
Ωστόσο, όπου οι κυβερνήσεις επέβαλαν ταξιδιωτικούς περιορισμούς συνεχίζει να περιορίζεται η ισχυρή υποκείμενη ζήτηση για διεθνή ταξίδια.
Παρά τις εκτιμήσεις για 2,4 δισεκατομμύρια επιβατικό κοινό το 2021, οι αεροπορικές εταιρείες θα χάσουν επιπλέον 81 δισ. δολ. μετρητά», δήλωσε ο Willie Walsh, γενικός διευθυντής της IATA.
Οι άμεσες προτεραιότητες
Σύμφωνα με την IATA, το outlook καταδεικνύει ότι η ανάκαμψη του αεροπορικού κλάδου θα ξεκινήσει λίγο πριν τη εκπνοή του 2021. Οπότε, ενόψει της συνεχιζόμενης κρίσης που προκάλεσε η πανδημία, η IATA ζητεί:
-Σχέδια επανεκκίνησης στο πλαίσιο της προετοιμασίας για ανάκαμψη: Η IATA συνεχίζει να παροτρύνει τις κυβερνήσεις να εφαρμόσουν σχέδια, ώστε να μην χαθεί χρόνος για την επανεκκίνηση του κλάδου, όταν η επιδημιολογική κατάσταση επιτρέψει την επανέναρξη των ταξιδιών και το άνοιγμα των συνόρων.
-Υποστήριξη της απασχόλησης: Οι απώλειες του κλάδου συνεπάγονται “καύση λίπους” 81 δισ. δολ. το 2021 έναντι 149 δισ. δολ. το 2020. Τα κρατικά μέτρα οικονομικής στήριξης και οι κεφαλαιαγορές έχουν γεμίσει την “τρύπα” στους ισολογισμούς των αεροπορικών εταιρειών, αποτρέποντας τις εκτεταμένες χρεοκοπίες. Ο κλάδος θα ανακάμψει, αλλά θα χρειαστούν περισσότερα κρατικά μέτρα στήριξης, ιδίως υπό τη μορφή προγραμμάτων στήριξης της απασχόλησης.
-Περιορισμός κόστους/μειώσεις: Ολόκληρος ο κλάδος θα εξέλθει της κρίσης οικονομικά εξασθενημένος. Οπότε, ο περιορισμός του κόστους και οι μειώσεις, όπου είναι δυνατόν, θα αποτελέσουν το “κλειδί” για την αποκατάσταση της οικονομικής υγείας.
Οι επιδόσεις της Ευρώπης
Οι ευρωπαίοι αερομεταφορείς εξαρτώνται κατά έναν μεγάλο βαθμό από τη διεθνή επιβατική κίνηση, με τις εγχώριες αγορές να αντιπροσωπεύουν μόνο το 11% των RPK.
Μαζί με τα τεστ κατά του κορωνοϊού, τα εμβόλια θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην επανέναρξη των διεθνών πτήσεων. Η ανομοιόμορφη διάθεση εμβολιασμού αναμενόταν ήδη να περιορίσει τον αριθμό των διεθνών αγορών που ανοίγουν εφέτος.
Ο βραδύτερος εμβολιασμός στην Ευρώπη θα περιορίσει επίσης την ανάκαμψη σημαντικών αγορών εντός της Γηραιάς Ηπείρου και του Βόρειου Ατλαντικού.
Οι καθαρές απώλειες αναμένεται να μειωθούν με πιο αργό ρυθμό μεταξύ κύριων περιοχών.
Τέλος, οι αεροπορικές εταιρείες της περιοχής αναμένεται να δουν τις καθαρές απώλειες να μειώνονται στο 23,9% των εσόδων για το 2021 (έναντι -43% το 2020).
Το outlook του κλάδου
Στις προβλέψεις της η IATA συμπεριλαμβάνει και το συνολικό outlook του αεροπορικού κλάδου τονίζοντας τα εξής:
Ζήτηση: Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, συμπεριλαμβανομένης της καραντίνας, έχουν εξαφανίσει τη ζήτηση. Η IATA εκτιμά ότι τα ταξίδια (RPK) θα ανακάμψουν στο 43% των επιπέδων του 2019 κατά τη διάρκεια του έτους. Ενώ πρόκειται για βελτίωση μια βελτίωση της τάξης 26% σε σχέση με το 2020, ωστόσο απέχει πολύ από την ανάκαμψη. Οι εγχώριες αγορές θα βελτιωθούν γρηγορότερα από τις διεθνείς.
Συνολικά, ο αριθμός των επιβατών αναμένεται να φθάσει τα 2,4 δισεκατομμύρια το 2021. Αυτό είναι μια βελτίωση στα σχεδόν 1,8 δισεκατομμύρια που ταξίδεψαν το 2020, αλλά υπολείπεται έναντι των 4,5 δισεκατομμυρίων στο peak του 2019.
Η διεθνής επιβατική κίνηση παρέμεινε χαμηλότερη κατά 86,6% σε επίπεδα προ κρίσης τους α’ δίμηνο του 2021. Η πρόοδος του εμβολιασμού στις ανεπτυγμένες χώρες, ιδίως σε ΗΠΑ και Ευρώπη, αναμένεται να συνδυαστεί με εκτεταμένη δυνατότητα test έτσι ώστε να επιτραπεί η εκτέλεση κάποιων διεθνών δρομολογίων κατά το β’ εξάμηνο του έτους, φτάνοντας το 34% των επιπέδων ζήτησης του 2019.
Το 2021 και το 2020 έχουν αντίθετα πρότυπα ζήτησης, σύμφωνα με την IATA. Το 2020 ξεκίνησε ισχυρό και τελείωσε αδύναμο, ενώ το 2021 αρχίζει αδύναμο και αναμένεται να ενισχυθεί προς το τέλος του. Παρόλα αυτά, το αποτέλεσμα θα είναι μηδενικό στο κομμάτι της διεθνούς ανάπτυξης εάν συγκριθούν τα δύο έτη.
Η εγχώρια επιβατική κίνηση αναμένεται να αποδώσει σημαντικά καλύτερα έναντι των διεθνών αγορών. Αυτό οφείλεται στην έντονη αύξηση του ΑΕΠ (5,2%), στα συσσωρευμένα διαθέσιμα μετρητά των καταναλωτών κατά τη διάρκεια του lockdown, στη συσσωρευμένη ζήτηση και στην απουσία εσωτερικών ταξιδιωτικών περιορισμών.
Η IATA εκτιμά ότι οι εγχώριες αγορές θα μπορούσαν να ανακάμψουν στο 96% των επιπέδων προ κρίσης (2019) στο β’ εξάμηνο του 2021. Αυτό θα σήμαινε κατά 48% βελτίωση στις επιδόσεις του 2020.
Cargo: Καθόλη τη διάρκεια της κρίσης, το κομμάτι του αεροπορικού cargo ξεπέρασε τις επιβατικές δραστηριότητες. Αυτή η τάση αναμένεται να συνεχιστεί καθ ‘όλη τη διάρκεια του 2021.
Η ζήτηση για cargo αναμένεται να αυξηθεί κατά 13,1% το 2020. Αυτό προδιαθέτει τις επιχειρήσεις cargo για θετικές επιδόσεις σε σύγκριση με τα επίπεδα προ κρίσης (το 2020 σημειώθηκε ετήσια πτώση 9,1% σε σύγκριση με το 2019). Ο συνολικός όγκος φορτίου αναμένεται να φθάσει τους 63,1 εκατομμύρια τόνους το 2021. Αυτό αγγίζει σχεδόν το peak προ κρίσης επίπεδο των 63,5 εκατομμυρίων τόνων που σημειώθηκε το 2018.
Έσοδα: Τα έσοδα του κλάδου αναμένεται να ανέλθουν συνολικά σε 458 δισ. δολ. Αυτό είναι μόνο το 55% των συνολικά 838 δισ. δολ. που καταγράφηκαν το 2019, αλλά αντιπροσωπεύει μια αύξηση 23% στα 372 δισ. δολ. του 2020.
Τα έσοδα στις επιβατικές μεταφορές αναμένεται να ανέλθουν συνολικά σε 231 δισ. δολ., έναντι 189 δισ. δολ. το 2020, αλλά πολύ χαμηλότερα από τα 607 δισ. δολ. του 2019.
Τα έσοδα στις εμπορευματικές μεταφορές αναμένεται να ανέλθουν στα 152 δισ. δολ., ένα ιστορικό υψηλό. Ο αριθμός αυτός είναι μεγαλύτερος από τα 128 δισ. δολ. του 2020 και τα 101 δισ. δολ. του 2019. Το capacity θα παραμένει περιορισμένο λόγω του μεγάλου παροπλισμού του επιβατικού στόλου. Το 2021 το carg θα αντιπροσωπεύσει το 1/3 των εσόδων του κλάδου. Αυτό υπερβαίνει σημαντικά την ιστορική συνεισφορά των αεροπορικών εμπορευματικών μεταφορών, η οποία κυμαινόταν περίπου στο 10-15% των συνολικών εσόδων. Ωστόσο, η βελτίωση του cargo δεν είναι σε θέση να αντισταθμίσει τη δραματική μείωση των εσόδων των επιβατικών μεταφορών.
Κόστη – Καύσιμα: Οι αεροπορικές εταιρείες δεν μπόρεσαν να περιορίσουν το κόστος τόσο γρήγορα όσο τα έσοδα μειώνονταν.
Όσον αφορά το κόστος των αεροπορικών καυσίμων (κηροζίνη) μειώθηκε στα 46,6 δολ. / βαρέλι το 2020. Όμως, με την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας το κόστος των καυσίμων αυξήθηκε. Η κηροζίνη αναμένεται να αυξηθεί κατά μέσο όρο στα 68,9 δολ. / βαρέλι το 2021, πλησιάζοντας τη μέση τιμή του 2019 στα 77 δολ. / βαρέλι.
