Με αφορμή τη Διάσκεψη για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας, ο CER και οι Ουκρανικοί Σιδηρόδρομοι (Ukrzaliznytsia) δημοσίευσαν κοινή έκθεση, η οποία εξετάζει τα διδάγματα που μπορεί να αντλήσει ο ευρωπαϊκός σιδηρόδρομος από την εμπειρία της Ουκρανίας σε συνθήκες πολέμου.
Επιμέλεια: Μ. Δημητρίου
Η έκθεση, που τιτλοφορείται «Preparedness and Resilience: What European Railways can learn from Ukraine», επικεντρώνεται σε έναν διττό στόχο: την υποστήριξη της ανθεκτικότητας της Ουκρανίας μέσω της σιδηροδρομικής ολοκλήρωσης στην ΕΕ και την ενίσχυση της ετοιμότητας των σιδηροδρομικών συστημάτων της Ευρώπης σε κάθε ενδεχόμενο.
Από την εισβολή της Ρωσίας το 2022, οι Ουκρανικοί Σιδηρόδρομοι διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο ως «σανίδα σωτηρίας» για τη χώρα και συνεχίζουν να λειτουργούν σχεδόν χωρίς διακοπή, επιδεικνύοντας εξαιρετική ανθεκτικότητα.
Κατέχοντας το 3ο μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δίκτυο στην Ευρώπη -με περίπου 165.000 υπαλλήλους και το 63% των εμπορευμάτων της χώρας που μεταφέρονται σιδηροδρομικώς- οι Ουκρανικοί Σιδηρόδρομοι έχουν επίσης εκκενώσει περισσότερους από 4 εκατομμύρια ανθρώπους από το 2022.
Σύμφωνα με την έκθεση, σε διάστημα 4 ετών πολέμου, οι Ουκρανικοί Σιδηρόδρομοι έχουν αναπτύξει μια αυτόνομη έννοια «Σιδηροδρομικής Ανθεκτικότητας», ενσωματώνοντας την ανίχνευση, την προστασία, την ανάκτηση και τη διακυβέρνηση σε ένα ενιαίο, συνεκτικό πλαίσιο.
Αυτή η εμπειρία έχει θέσει τους σιδηροδρόμους όχι μόνο ως σύστημα μεταφορών, αλλά και ως ακρογωνιαίο λίθο της εθνικής ανθεκτικότητας, παίζοντας κεντρικό ρόλο στη διασφάλιση της λειτουργίας της κοινωνίας και της οικονομίας υπό τις πιο σοβαρές συνθήκες.
Η πολυετής εμπειρία λειτουργίας σε συνθήκες πολέμου οδήγησε, σύμφωνα με την έκθεση, στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου σιδηροδρομικής ανθεκτικότητας, το οποίο συνδυάζει μηχανισμούς έγκαιρης ανίχνευσης κινδύνων, προστασίας κρίσιμων υποδομών, ταχείας αποκατάστασης των υπηρεσιών και αποτελεσματικής διακυβέρνησης. Η εμπειρία αυτή αναδεικνύει τον ρόλο των σιδηροδρόμων όχι μόνο ως μέσου μεταφοράς, αλλά και ως βασικού πυλώνα διατήρησης της κοινωνικής και οικονομικής λειτουργίας σε περιόδους κρίσης.
Η συνεργασία μεταξύ της CER και των Ουκρανικών Σιδηροδρόμων ενισχύεται μέσω ανταλλαγής τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών, με την έκθεση να υπογραμμίζει ότι οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι μπορούν να αξιοποιήσουν την ουκρανική εμπειρία στη διατήρηση της λειτουργίας υπό παρατεταμένη πίεση, στην προσαρμογή σε διαρκώς μεταβαλλόμενες απειλές και στην αποκατάσταση των υπηρεσιών μέσα σε λίγες ώρες μετά από διακοπές ή επιθέσεις.
Οι δύο πλευρές αναφέρουν ότι σκοπεύουν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους μέσω κοινών πρωτοβουλιών για την προστασία των υποδομών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των σιδηροδρομικών δικτύων. Όπως επισημαίνεται, τα συμπεράσματα της έκθεσης μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ετοιμότητα έως το 2030, να υποστηρίξουν το πακέτο στρατιωτικής κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να ληφθούν υπόψη στον σχεδιασμό του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, καθώς και στις ευρύτερες επενδύσεις για την ενίσχυση των υποδομών ανθεκτικότητας.
