Επιστολή στον Έλληνα υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, την οποία παρουσιάζει το metaforespress.gr στο σύνολό της, απέστειλε η Raluca Marian, Director EU Advocacy / General Delegate, IRU Permanent Delegation to the EU της IRU, του Παγκόσμιου Οργανισμού Οδικών Μεταφορών.
Επιμέλεια: Φ. Φωτεινός
Σχετική επιστολή εστάλη σε όλους τους υπουργούς Μεταφορών της ΕΕ, με αντικείμενο την άμεση λήψη μέτρων περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων στις οδικές μεταφορές από τη δραματική αύξηση των καυσίμων.
Στην επιστολή, η κα Marian αναφέρει τα ακόλουθα:
“Οι συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχουν αναδείξει την αυξανόμενη αστάθεια στην αγορά ενέργειας και τις πιέσεις στην προσφορά.
Στοιχεία από τον τομέα των οδικών μεταφορών δείχνουν ότι αυτές οι πιέσεις ήδη μεταφράζονται σε ασυνήθιστα υψηλές τιμές καυσίμων, οι οποίες συνεχίζουν να αυξάνονται, καθώς και σε συγκεκριμένες στρεβλώσεις στην πράξη.
Ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έθεσε σαφείς πολιτικές κατευθύνσεις την περασμένη εβδομάδα, ιδίως, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων, είναι πλέον απαραίτητο οι Υπουργοί Μεταφορών να παρέχουν συντονισμένη και εξειδικευμένη καθοδήγηση, ώστε η εργαλειοθήκη αυτή να αντανακλά επαρκώς την πραγματικότητα και να συμβάλει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων των οδικών μεταφορών.
Χωρίς τέτοια συμβολή, υπάρχει σαφής κίνδυνος τα μέτρα να παραμείνουν υπερβολικά γενικά και να μην αντιμετωπίσουν τις ειδικές προκλήσεις ενός τομέα που είναι άμεσα εκτεθειμένος σε διαταραχές καυσίμων και ταυτόχρονα απαραίτητος για τη διατήρηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και της κινητικότητας των πολιτών στην Ένωση.
Αυτό θα αποτελούσε άμεσο κίνδυνο για την ασφάλεια εφοδιασμού και την κινητικότητα στην ΕΕ.
Παράλληλα, πέρα από τον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής απάντησης, υπάρχει εξίσου επείγουσα ανάγκη για συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών.
Αναγνωρίζουμε και χαιρετίζουμε τις μεμονωμένες προσπάθειες των κρατών μελών για την αντιμετώπιση της κατάστασης, συμπεριλαμβανομένων βασικών μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οξεία οικονομική πίεση.
Ωστόσο, ο εγγενώς διασυνοριακός χαρακτήρας των μεταφορικών διαδρόμων απαιτεί περαιτέρω συντονισμό, ώστε να αποφευχθεί ο κατακερματισμός, οι στρεβλώσεις της αγοράς και οι ακούσιες διαταραχές.
Για τους λόγους αυτούς, βασιζόμαστε στη στήριξή σας, ώστε να καλέσετε την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου να συγκαλέσει επειγόντως συνεδρίαση για να συζητηθεί η εξελισσόμενη κατάσταση στον τομέα των οδικών μεταφορών, καθώς και λύσεις και σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Στο πλαίσιο αυτό, ο τομέας των οδικών μεταφορών προτείνει τα ακόλουθα μέτρα προς εξέταση από το Συμβούλιο Μεταφορών, με στόχο τη στήριξη μιας συντονισμένης και αποτελεσματικής απάντησης μεταξύ των κρατών μελών.
- Άμεση αποτύπωση της κατάστασης της αγοράς και των επιχειρησιακών επιπτώσεων
Από την έναρξη της κρίσης, οι τιμές καυσίμων στις οδικές μεταφορές έχουν αυξηθεί κατά 30%–35% σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα σε έναν τομέα που αποτελείται από πάνω από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες.
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στον όγκο καυσίμων: τα βαρέα οχήματα καταναλώνουν περίπου 6,8 δισεκατομμύρια λίτρα ντίζελ τον μήνα στην ΕΕ. Ταυτόχρονα, οι εναλλακτικές στις οδικές μεταφορές παραμένουν περιορισμένες: πάνω από το 75% των εσωτερικών εμπορευματικών μεταφορών γίνεται οδικώς, ενώ οι δημόσιες συγκοινωνίες και πολλές άλλες μορφές συλλογικής κινητικότητας βασίζονται άμεσα στις οδικές μεταφορές και είναι δύσκολο να αντικατασταθούν βραχυπρόθεσμα.
Το σοκ αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο να απορροφηθεί από τους φορείς εκμετάλλευσης. Τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο του συνολικού λειτουργικού κόστους, ενώ πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν με περιθώρια κέρδους μεταξύ 1% και 3%, χωρίς ουσιαστικά περιθώριο απορρόφησης αυξήσεων. Ακόμη και όταν υπάρχουν ρήτρες προσαρμογής καυσίμων, αυτές συχνά εφαρμόζονται με καθυστέρηση, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις ρευστότητας.
Σε ορισμένες αγορές, όπως τα ταξί ή οι δημόσιες συγκοινωνίες, οι ρυθμιζόμενες τιμές εμποδίζουν τη μετακύλιση του κόστους.
Ταυτόχρονα, αντιδράσεις πρόληψης και πανικού έχουν οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης, προκαλώντας στρεβλώσεις στην προσφορά, καθυστερήσεις στις παραδόσεις, περιορισμένη πρόσβαση σε καύσιμα και διασυνοριακές ανισορροπίες. Φαινόμενα όπως ο «τουρισμός καυσίμων» (tank tourism), όπου οι φορείς μετακινούνται σε άλλες χώρες για χαμηλότερες τιμές, επιδεινώνουν τις τοπικές ελλείψεις.
- Αναγκαία μέτρα
Υποστηρίζουμε πλήρως τον στρατηγικό στόχο της επιτάχυνσης της μετάβασης σε πιο ανθεκτικά και βιώσιμα ενεργειακά συστήματα, όπως επαναβεβαιώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Στις οδικές μεταφορές, αυτό περιλαμβάνει τη μετάβαση σε οχήματα μηδενικών εκπομπών και την ενίσχυση επενδύσεων σε ανανεώσιμα και χαμηλού άνθρακα καύσιμα. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά απαιτούν χρόνο. Η άμεση προτεραιότητα είναι η διασφάλιση της επιβίωσης των επιχειρήσεων και της συνέχειας των εφοδιαστικών αλυσίδων και της κινητικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, καλούμε τους Υπουργούς Μεταφορών να συντονιστούν επειγόντως σε επίπεδο ΕΕ και να εξετάσουν ειδικότερα:
- Σχέδιο έκτακτης ανάγκης: Ανάπτυξη σχεδίου για τον τομέα μεταφορών, με σαφείς αρχές προτεραιοποίησης καυσίμων σε περίπτωση ελλείψεων.
- Οικονομική παρέμβαση: Συντονισμένα μέτρα για τη συγκράτηση τιμών, φόρων και περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, καθώς και προσωρινοί μηχανισμοί σταθεροποίησης.
- Αντιμετώπιση διασυνοριακών στρεβλώσεων: Συντονισμός για φαινόμενα όπως ο «τουρισμός καυσίμων».
- Διαχείριση αιφνίδιας ζήτησης: Μηχανισμοί για τον έλεγχο πανικού στις μεταφορικές ροές.
- Πλαίσιο στήριξης: Ενίσχυση κρατικών ενισχύσεων, προσωρινή αναστολή επιβαρύνσεων και δημιουργία ευρωπαϊκού ταμείου κρίσης.
- Στρατηγικά αποθέματα: Καλύτερος συντονισμός στη δημιουργία και χρήση αποθεμάτων πετρελαίου.
Σε μια περίοδο οξείας κρίσης, είναι κρίσιμο οι μεταφορές να αντιμετωπίζονται ως στρατηγικός τομέας που απαιτεί ειδική προσοχή και συντονισμένη δράση”.
