Η πράσινη μετάβαση ακτοπλοΐας αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο απαιτητικά και κεφαλαιουχικά εγχειρήματα της ελληνικής ναυτιλίας, με χρηματοδοτικό κενό άνω των 5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 25ετίας.
Τα στοιχεία του Master Plan που εκπονήθηκε για τον κλάδο από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής φωτίζουν το μέγεθος της πρόκλησης για στόλο, λιμάνια και καύσιμα, με άμεσες προεκτάσεις για ναύλους και νησιωτική οικονομία.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το συνολικό χρηματοδοτικό κενό για την πράσινη μετάβαση της ακτοπλοΐας υπερβαίνει τα 5 δισ. σε βάθος 25 ετών, με περίπου 3 δισ. να αφορούν επενδυτικές δαπάνες (CAPEX) και πάνω από 2 δισ. πρόσθετο λειτουργικό κόστος (OPEX). Το εύρος των αναγκών συνδέεται με 326 πλοία επιβατηγού ναυτιλίας (σύνολο επιβατηγού ναυτιλίας, έναντι 164 δρομολογημένων ακτοπλοϊκών πλοίων της παρούσας ανάλυσης) και περισσότερες από 185.000 ετήσιες συνδέσεις, γεγονός που καθιστά… αναπόφευκτη μια σταδιακή, πολυεπίπεδη επενδυτική στρατηγική.
Όπως σχολιάζει η XRTC, η ανανέωση και αναβάθμιση του στόλου αποτελεί άμεση προτεραιότητα, καθώς η διάμεσος ηλικία των ακτοπλοϊκών πλοίων ανέρχεται στα 28 έτη και σημαντικό μέρος του στόλου θα πρέπει, είτε να αντικατασταθεί, είτε να υποστεί εκτεταμένες μετασκευές.
Σημαντικό τμήμα του στόλου εκτιμάται ότι μπορεί να παραμείνει επιχειρησιακά και περιβαλλοντικά ανταγωνιστικό, μέσω retrofit και τεχνολογικών αναβαθμίσεων, μειώνοντας μεν τις ανάγκες για νέα ναυπήγηση, αλλά αυξάνοντας τις απαιτήσεις για εξειδικευμένη χρηματοδότηση και τεχνική υποστήριξη.
Από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ανακοινώθηκε ότι μέχρι τον Οκτώβριο 2026 σχεδιάζεται να προκηρυχθεί το νέο πρόγραμμα μετασκευής, ύψους 500 εκατ. ευρώ για τη μετασκευή ακτοπλοϊκών πλοίων, με στόχο τη χρήση πράσινων καυσίμων, ανοίγοντας το δρόμο για τον εκσυγχρονισμό ενός από τους γηραιότερους στόλους της Ευρώπης.
Παράλληλα, το Υπουργείο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημιουργία ειδικού καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων που θα επιτρέπει τη χρηματοδότηση τόσο νέων πλοίων, όσο και μετασκευών, ενώ σημαντικό ρόλο αναμένεται να παίξουν και τα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης δημοσιονομικής περιόδου.
Η αντικατάσταση των πλοίων παλιάς τεχνολογίας αποτελεί… μονόδρομο. Μεγάλες εταιρίες, όπως η Attica και οι Μινωικές προχωρούν σε μερική ανανέωση του στόλου, ωστόσο οι μικρότερες εταιρίες αντιμετωπίζουν μεγάλη δυστοκία, λόγω της απροθυμίας των τραπεζών να τις χρηματοδοτήσουν, εξαιτίας του μικρού μεγέθους τους.
Η ελληνική ακτοπλοΐα, εάν και η 2η σε μέγεθος αγορά της Ευρώπης (εξαιρούνται οι επιβάτες κρουαζιέρας), διακρίνεται από έντονη εποχικότητα, κάτι το οποίο – μεταξύ άλλων – δημιουργεί «πιέσεις» στις τιμές των εισιτηρίων τη θερινή περίοδο, πόσο μάλλον σε ένα έτος πληθωριστικών διακυμάνσεων.
Το πόσες εταιρείες θα καταφέρουν να ανταπεξέλθουν των προκλήσεων τα επόμενα χρόνια, είναι ένα ζητούμενο….
