Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων (ESPO) υποδέχθηκε θετικά την αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των ζητημάτων carbon leakage και business leakage που, όπως υποστηρίζει, «διαταράσσει» το ισχύον πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS).
Ωστόσο, επισημαίνει ότι απαιτείται συνολική αξιολόγηση των προτεινόμενων αλλαγών, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο αντίκτυπός τους στους όρους ανταγωνισμού των ευρωπαϊκών λιμένων.
Ο ESPO χαιρετίζει ειδικότερα τις προτάσεις που αποσκοπούν στον περιορισμό των παρακαμπτήριων προσεγγίσεων πλοίων σε γειτονικούς λιμένες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω τροποποιήσεων στον κατάλογο των γειτονικών λιμένων.
Σύμφωνα με τον οργανισμό, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το ισχύον σύστημα έχει δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ ευρωπαϊκών και γειτονικών λιμένων εκτός ΕΕ.
Παράλληλα, σημειώνει ότι θα εξετάσει αναλυτικά τις προτάσεις, ώστε να διαπιστωθεί εάν είναι αποτελεσματικές, χωρίς να δημιουργούν υπερβολική πολυπλοκότητα ή νέα περιθώρια καταστρατήγησης.
Αντίθετα, ο οργανισμός εκφράζει την αντίθεσή του στην πρόταση επέκτασης του EU ETS Maritime σε μικρότερα πλοία.
Όπως επισημαίνει, υπάρχουν ήδη ενδείξεις μεταφοράς φορτίων από τις θαλάσσιες στις οδικές μεταφορές ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του υφιστάμενου συστήματος, ενώ η μείωση του ορίου εφαρμογής από τους 5.000 στους 400 κόρους ολικής χωρητικότητας (GT) εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή την τάση, προς όφελος των οδικών μεταφορών και εις βάρος της ναυτιλίας μικρών αποστάσεων (short sea shipping).
Σε δήλωσή της, η γενική γραμματέας του ESPO, Isabelle Ryckbost, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει να αναγνωρίζει πως η διαρροή άνθρακα και η μεταφορά επιχειρηματικής δραστηριότητας αποτελούν πραγματικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι παρά τις προτεινόμενες αλλαγές, τα ευρωπαϊκά λιμάνια εξακολουθούν να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι των γειτονικών λιμένων εκτός ΕΕ, ενώ η ένταξη των μικρότερων πλοίων στο σύστημα ενδέχεται να δημιουργήσει νέα προβλήματα.
Όπως ανέφερε, ο ESPO θα αξιολογήσει αναλυτικά τις προτάσεις και τη σχετική μελέτη επιπτώσεων, εκφράζοντας την προσδοκία ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο θα εξετάσουν τα συμπεράσματά του κατά τη νομοθετική διαδικασία.
Παράλληλα, ο οργανισμός υπογραμμίζει ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο θα πρέπει να επανεξεταστεί μετά την επίτευξη συμφωνίας στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) για το Πλαίσιο Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών (Net-Zero Framework), ώστε να ληφθούν υπόψη οι εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Ο ESPO επαναλαμβάνει ότι στηρίζει την απανθρακοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών και τις φιλόδοξες πολιτικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι οι περιβαλλοντικοί στόχοι μπορούν να επιτευχθούν μόνο εφόσον τα μέτρα οδηγούν σε πραγματική μείωση των εκπομπών και δεν προκαλούν μεταφορά φορτίων, εκπομπών και οικονομικής δραστηριότητας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με την πρόταση να εισέρχεται πλέον στη διαδικασία εξέτασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων καλεί τους συννομοθέτες να προχωρήσουν σε περαιτέρω βελτιώσεις, με στόχο τη διατήρηση των κλιματικών φιλοδοξιών της ΕΕ, αλλά και την αποκατάσταση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τα ευρωπαϊκά λιμάνια.
