Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διενήργησε, στις 22 και 23 Ιουλίου, αιφνίδιους επιτόπιους ελέγχους σε επιχειρήσεις δραστηριοποιούμενες στον κλάδο της ακτοπλοΐας και ιδίως στον κλάδο παροχής υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς επιβατών, ΙΧ οχημάτων και φορτηγών.
Η Επιτροπή διερευνά, στο πλαίσιο αυτεπάγγελτων ερευνών, ενδεχόμενες αντι-ανταγωνιστικές οριζόντιες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών με αντικείμενο ιδίως την κατανομή αγορών και τον καθορισμό τιμών, καθώς και την ενδεχόμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης επιχείρησης του κλάδου μέσω τιμολογιακών και άλλων πρακτικών, κατά παράβαση των άρθρων 1 και 2 ν. 3959/2011 ή/και 101/102 ΣΛΕΕ αντιστοίχως.
Σημειώνεται ότι, η διεξαγωγή ελέγχων γίνεται σε επιχειρήσεις από τις οποίες μπορεί να συλλεχθούν στοιχεία για αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές στην ερευνώμενη αγορά και δεν προδικάζει ότι οι επιχειρήσεις έχουν εμπλακεί σε αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά ούτε προδικάζει το αποτέλεσμα της έρευνας.
Η ακτοπλοΐα αποτελεί κλάδο στρατηγικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, και το συνδετικό κρίκο μεταξύ της ηπειρωτικής Ελλάδας και του νησιωτικού της χώρου.
Οι αυτεπάγγελτες έρευνες της ΕΑ έχουν ως αντικείμενο τη συμπεριφορά επιχειρήσεων που ενδέχεται να στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό με αποτέλεσμα υψηλότερες τιμές και χαμηλότερη ποιότητα υπηρεσιών για τους ταξιδιώτες.
Παράλληλα, στο πλαίσιο μιας ολιστικής αξιολόγησης της έντασης και της ποιότητας του ανταγωνισμού στο νευραλγικό κλάδο της ακτοπλοΐας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού διεξάγει κλαδική έρευνα.
Η Ενδιάμεση Έκθεση της ΕΑ και η δημόσια διαβούλευση που ακολούθησε καταδεικνύουν την ανάγκη επαναξιολόγησης του ρυθμιστικού πλαισίου και εκσυγχρονισμού του ακτοπλοϊκού στόλου και των λιμενικών υποδομών, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την εύρεση της απαραίτητης ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής βιωσιμότητας των παικτών της αγοράς και της εξυπηρέτησης του ευρύτερου δημοσίου συμφέροντος.
Νομικό πλαίσιο
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.
- Τα άρθρα 1 του ν. 3959/2011 και 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού.
- Το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προϊόντων και υπηρεσιών προς ανταγωνιστές.
- Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, θα παρεμβαίνει κατά άμεση προτεραιότητα όπου κρίνεται απαραίτητο και θα εξετάζει κάθε σχετική περίπτωση που θα υποπέσει στην αντίληψή της, με την υποβολή καταγγελίας, αίτησης επιείκειας ή ανώνυμων σχετικών πληροφοριών μέσω του ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (whistleblowing) ή άλλως, και θα επιβάλλει αυστηρότατες διοικητικές κυρώσεις στις επιχειρήσεις που τυχόν μετέρχονται αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών βάσει των διατάξεων του ν. 3959/2011 και 101/102 ΣΛΕΕ.
Το πρόγραμμα επιείκειας της Επιτροπής
Η διαπίστωση συμμετοχής επιχείρησης σε συμφωνίες καρτελικής φύσεως, δηλαδή σε μυστικές συμφωνίες μεταξύ ανταγωνιστών, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο τον καθορισμό τιμών ή ποσοτήτων, κατανομή πελατών ή μεριδίων αγοράς, ή βάσει των οποίων λαμβάνει χώρα νόθευση διαγωνισμών, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα από την Επιτροπή, σε ποινικές κυρώσεις των υπεύθυνων φυσικών προσώπων και σε αποκλεισμό των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς και συμβάσεις παραχωρήσεων για τρία έτη από την έκδοση της απόφασης.
Η ένταξη στο πρόγραμμα επιείκειας της Επιτροπή έχει σημαντικά πλεονεκτήματα για τις επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν εμπλακεί σε τέτοιου είδους συμφωνίες, καθώς με αυτή επιτυγχάνεται:
- Ολική ή μερική απαλλαγή από τα διοικητικά πρόστιμα ή μείωση αυτών,
- Εξάλειψη του αξιοποίνου ή μειωμένη ποινή για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα,
- Πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από κάθε είδους διοικητικές κυρώσεις, και
- Μη αποκλεισμό των επιχειρήσεων από τους δημόσιους διαγωνισμούς ή τις συμβάσεις παραχώρησης.
